Nâng cấp Quảng Ninh, Bắc Ninh: Tạo tiền đề phát triển văn hóa du lịch địa phương

Trình diễn hát quan họ tại Di tích lịch sử quốc gia Đình Lạc Giao sau phần Nghi Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương. (Ảnh: Hoài Thu/TTXVN)

Việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Bắc Ninh trực thuộc Trung ương nhận được sự đồng thuận của đa số đại biểu Quốc hội bởi các tiêu chí “cứng” thì hai địa phương đều đạt được.

Song song với phát triển kinh tế-xã hội, nhiều đại biểu quan tâm đến việc phát triển văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần nhân dân tại hai địa phương giàu tiềm năng về du lịch và di sản như Quảng Ninh và Bắc Ninh.

'Bảo vệ văn hóa' trở thành 'cam kết chính trị'

Đại biểu Bùi Hoài Sơn, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội đặc biệt quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Kinh Bắc trong quá trình xây dựng thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương.

Ông Bùi Hoài Sơn là người trực tiếp tham gia xây dựng 2 hồ sơ di sản quan trọng gắn với Bắc Ninh là: Dân ca Quan họ Bắc Ninh và Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ.

Phó Giáo sư-Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội. (Ảnh: quochoi.vn)

Từ những trải nghiệm của mình, đại biểu Bùi Hoài Sơn cho rằng việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương không chỉ là nâng cấp một đơn vị hành chính hay thay đổi mô hình quản trị mà còn là cơ hội để xác lập một mô hình phát triển đô thị mới, trong đó văn hóa không đứng bên lề quá trình phát triển, mà trở thành nền tảng, hệ điều tiết và nguồn lực nội sinh của phát triển.

Chính vì vậy, đại biểu Bùi Hoài Sơn đề nghị phải coi việc bảo vệ bản sắc văn hóa Kinh Bắc là một cam kết chính trị và trách nhiệm pháp lý lâu dài của chính quyền đô thị mới.

Ông Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh rằng quy hoạch đô thị mới không được phá vỡ cảnh quan di tích, làng nghề truyền thống; phải giảm mật độ xây dựng tại các khu vực lõi di sản; kết hợp không gian xanh, mặt nước; xây dựng các trung tâm văn hóa, phố đi bộ và không gian sinh hoạt cộng đồng mang âm hưởng Kinh Bắc; đồng thời kết nối các khu đô thị, thương mại, vui chơi với những không gian văn hóa Quan họ, làng nghề và du lịch tâm linh…

Tranh dân gian Đông Hồ thể hiện sinh động đời sống xã hội nông nghiệp Việt Nam cổ truyền với các phong tục, tập quán sinh hoạt. (Ảnh: TTXVN)

Cùng với đó là bảo tồn di sản trong đời sống cộng đồng, lấy người dân làm chủ thể, phải giúp người dân có thể sống được bằng di sản, làm giàu chính đáng từ di sản. Nếu làm được như vậy thì tài nguyên văn hóa sẽ trở thành nguồn lực phát triển mới thông qua công nghiệp văn hóa và du lịch văn hóa.

Cùng quan điểm đó, bà Thái Thị An Chung, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An đề xuất Chính phủ tập trung vào hai nhiệm vụ trọng tâm. Một là, nâng cao năng lực quản trị đô thị cho cán bộ cấp cơ sở (xã, phường). Hai là bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Đối với Bắc Ninh và Quảng Ninh, cần đặc biệt quan tâm bảo tồn các di sản đã được UNESCO công nhận như Vịnh Hạ Long và Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Đại biểu đề nghị sớm hoàn thiện hồ sơ Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử (nằm trên địa bàn cả hai tỉnh) để trình UNESCO công nhận là Di sản Thế giới.

Riêng với Quảng Ninh, đại biểu nhấn mạnh, cần chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa và chăm lo đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số miền núi, tránh tạo ra khoảng cách quá lớn về mức sống giữa khu vực đô thị và nông thôn.

Tăng tiềm năng phát triển văn hóa vùng

Việc phát triển Bắc Ninh và Quảng Ninh sẽ tạo ra điều kiện mới để tăng cường liên kết giữa các địa phương, không chỉ về hạ tầng giao thông, công nghiệp và dịch vụ, mà còn về văn hóa, du lịch.

Nhận định Hà Nội và Bắc Ninh có những mối liên hệ văn hóa rất sâu sắc, không gian văn hóa Thăng Long và không gian văn hóa Kinh Bắc vừa có bản sắc riêng, vừa bổ sung cho nhau, đại biểu Bùi Hoài Sơn cho rằng trong tương lai cần hình thành các tuyến du lịch văn hóa liên vùng, các không gian sáng tạo, các chương trình bảo tồn di sản và quảng bá văn hóa chung giữa Hà Nội với Bắc Ninh.

Tàu Du lịch Hà Nội 5 cửa ô đưa du khách tham quan miền di sản Bắc Ninh. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

“Việc thành lập thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương không chỉ mở ra một không gian phát triển mới cho địa phương, mà còn đóng góp một mô hình đô thị giàu bản sắc cho đất nước: Một đô thị trong đó văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và động lực của phát triển bền vững,” ông Bùi Hoài Sơn nói.

Cùng trao đổi về vấn đề này, bà Nguyễn Thanh Cầm, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh cho rằng khi hai tỉnh được nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương, trở thành hai cực phát triển mới thì đời sống người dân cũng cần phải được nâng cao.

Bà Nguyễn Thanh Cầm, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh. (Ảnh: Minh Thu/Vietnam+)

Chia sẻ trải nghiệm cá nhân, bà Nguyễn Thanh Cầm ấn tượng khi thấy hàng dài người dân và du khách xếp hàng để trải nghiệm lễ hội và các sự kiện văn hóa-giải trí miễn phí tại Quảng Ninh.

“Từ các lễ hội đường phố, các liên hoan âm nhạc cộng đồng, tôi thực sự ấn tượng khi thấy Quảng Ninh trở thành một trung tâm văn hóa giải trí chất lượng cao. Quảng Ninh đã đưa chỉ số hạnh phúc của người dân làm thước đo của sự phát triển, trở thành tiêu chí đánh giá phát triển. Nếu các địa phương khác cũng quan tâm và làm được như Quảng Ninh thì đời sống tinh thần người dân sẽ được nâng cao, chất lượng cuộc sống trở nên dồi dào hơn,” bà Nguyễn Thanh Cầm nói.

Đại biểu kiến nghị chính quyền địa phương chú trọng nâng cao năng lực cho cán bộ ở cơ sở, ưu tiên là cán bộ trẻ, cán bộ người dân tộc thiểu số./.