Bắc Kinh được vinh danh là Thủ đô Kiến trúc Thế giới 2029

UNESCO lựa chọn Bắc Kinh trở thành Thủ đô Kiến trúc Thế giới UNESCO-UIA năm 2029. Ảnh AI

Danh hiệu này một lần nữa khẳng định vị thế của thủ đô Trung Quốc trên bản đồ kiến trúc toàn cầu, đồng thời mở ra cơ hội để Bắc Kinh trở thành diễn đàn quốc tế về quy hoạch, bảo tồn và đổi mới sáng tạo trong không gian đô thị.

Theo thông cáo báo chí của UNESCO công bố ngày 6.8, Bắc Kinh được lựa chọn nhờ khả năng kết hợp hài hòa giữa một trong những kho tàng di sản kiến trúc phong phú nhất thế giới với tầm nhìn hướng tới tương lai trong phát triển đô thị.

Thành phố sở hữu cấu trúc đô thị lịch sử được bảo tồn tương đối nguyên vẹn, nhiều dự án cải tạo thành công cùng đời sống kiến trúc năng động, qua đó chứng minh rằng di sản, đổi mới và cộng đồng có thể bổ trợ lẫn nhau để tạo nên những đô thị đáng sống và có khả năng thích ứng trước các thách thức của thời đại.

Chương trình Thủ đô Kiến trúc Thế giới được UNESCO và Liên minh Kiến trúc sư Quốc tế (UIA) đồng sáng lập nhằm tôn vinh vai trò của kiến trúc, quy hoạch đô thị, văn hóa và di sản trong việc thúc đẩy phát triển bền vững.

Việc Bắc Kinh được lựa chọn phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những nỗ lực gìn giữ bản sắc đô thị trong quá trình hiện đại hóa nhanh chóng.

Trong nhiều thập kỷ qua, thành phố đã triển khai nhiều chương trình bảo tồn các khu phố cổ, di tích lịch sử và không gian văn hóa truyền thống, đồng thời xây dựng thêm những công trình kiến trúc hiện đại mang tính biểu tượng, tạo nên diện mạo vừa kế thừa truyền thống vừa hướng đến tương lai.

Nói về sức hấp dẫn của Bắc Kinh, kiến trúc sư nổi tiếng Trung Quốc Ma Yansong cho rằng vẻ đẹp của thành phố nằm ở sự hòa quyện tự nhiên giữa kiến trúc cổ và kiến trúc đương đại. Theo ông, đây chính là một trong những yếu tố quan trọng khiến UNESCO quyết định trao danh hiệu Thủ đô Kiến trúc Thế giới cho Bắc Kinh.

Ông Ma Yansong đặc biệt dành nhiều lời ca ngợi cho Thiên Đàn, một trong những di sản nổi tiếng nhất của thành phố. Theo ông, vẻ đẹp của công trình vừa nằm ở kiến trúc vừa ở toàn bộ không gian được quy hoạch hài hòa.

Khi du khách bước đi trên những con đường rợp bóng cây dẫn đến Điện Cầu Mùa Màng Bội thu, họ sẽ cảm nhận được sự trang nghiêm và cân đối hoàn hảo của tổng thể kiến trúc. Ông ví trải nghiệm ấy giống như đang thưởng thức một bản giao hưởng, nơi mọi yếu tố từ tỷ lệ, bố cục đến cảnh quan đều hòa quyện tạo nên giá trị nghệ thuật đặc biệt.

Theo kiến trúc sư Ma Yansong, các công trình mang tính biểu tượng không chỉ là điểm tham quan mà còn phản ánh bản sắc văn hóa của mỗi thành phố. Mỗi đô thị đều được hình thành từ lịch sử, truyền thống và hệ giá trị riêng, trong khi các địa danh nổi tiếng chính là phương tiện giúp truyền tải tinh thần, ký ức và đặc trưng của cộng đồng cư dân sinh sống tại đó.

Ông cũng cho rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi các thành phố trên thế giới ngày càng có xu hướng phát triển theo những mô hình tương đồng, việc bảo tồn các giá trị riêng biệt càng trở nên quan trọng.

Đối với Trung Quốc, việc xây dựng hình ảnh đô thị dễ nhận diện, phản ánh chiều sâu văn hóa dân tộc đồng thời thể hiện tinh thần cởi mở với thế giới sẽ góp phần nâng cao sức ảnh hưởng của đất nước trên trường quốc tế.

Theo UNESCO, các hoạt động của Bắc Kinh 2029 sẽ được triển khai với chủ đề "Trở về Cân bằng". Chủ đề này nhấn mạnh vai trò của kiến trúc như một cầu nối giữa con người, thiên nhiên và văn hóa, hướng tới xây dựng những đô thị phát triển hài hòa, lấy con người làm trung tâm.

Trong khuôn khổ chương trình, Bắc Kinh sẽ tổ chức hàng loạt triển lãm, hội nghị quốc tế, diễn đàn chuyên môn, chương trình giáo dục và các sự kiện dành cho cộng đồng.

Những hoạt động này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy đối thoại toàn cầu về cách kiến trúc và quy hoạch đô thị có thể góp phần xây dựng tương lai bền vững, toàn diện và thích ứng với biến đổi khí hậu cũng như những thách thức của quá trình đô thị hóa.

Tổng Giám đốc UNESCO Khaled El-Enany bày tỏ tin tưởng rằng di sản kiến trúc đặc sắc, quá trình chuyển đổi đô thị năng động và tầm nhìn hướng tới tương lai của Bắc Kinh sẽ tạo động lực cho những cuộc đối thoại quốc tế mới về vai trò của kiến trúc trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo tồn di sản chung của nhân loại.

Cũng theo ông Khaled El-Enany, kiến trúc không chỉ là nghệ thuật xây dựng mà còn là công cụ quan trọng để kết nối con người với lịch sử, văn hóa và môi trường sống.

Việc được trao danh hiệu Thủ đô Kiến trúc Thế giới năm 2029 cũng được kỳ vọng sẽ giúp Bắc Kinh thu hút thêm du khách, giới chuyên gia, nhà quy hoạch và các kiến trúc sư từ khắp nơi trên thế giới.

Đây sẽ là cơ hội để thành phố giới thiệu những thành tựu trong bảo tồn di sản, chia sẻ kinh nghiệm phát triển đô thị bền vững và khẳng định vai trò ngày càng nổi bật trong các cuộc thảo luận quốc tế về tương lai của những đô thị hiện đại.

Với nền tảng là kho tàng di sản hàng nghìn năm tuổi cùng chiến lược phát triển hướng đến sự cân bằng giữa bảo tồn và đổi mới, Bắc Kinh đang cho thấy một mô hình phát triển đô thị mà nhiều thành phố trên thế giới có thể tham khảo.