Năng lực hãng vận tải container lớn nhất thế giới làm cảng Cần Giờ

Hãng vận tải container lớn nhất thế giới tại cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Ảnh: Quỳnh Danh.

Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn đầu tư gần 129.000 tỷ đồng vừa được UBND TP.HCM chính thức chấp thuận liên danh thực hiện gồm Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), CTCP Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A. (TIL). Trong đó, TIL - thành viên hãng tàu MSC - sẽ góp vốn 49%, tương đương hơn 9.472 tỷ đồng.

Trước Cần Giờ, MSC tham gia thị trường Việt Nam chủ yếu qua hoạt động vận tải biển và sử dụng hạ tầng cảng của các đối tác trong nước. Do đó, đây được xem là dự án đầu tiên MSC tham gia trực tiếp rót vốn để làm nhà đầu tư xây dựng hạ tầng cảng tại Việt Nam.

Dự án dự kiến động thổ vào dịp 30/4 tới.

Kiểm soát hơn 20% thị phần vận tải container toàn cầu

MSC có trụ sở chính tại Geneva, Thụy Sĩ. Thống kê của hãng dữ liệu Alphaliner đến nay, MSC đang vận hành khoảng 997 tàu. MSC đang tiến rất sát cột mốc lịch sử là hãng tàu đầu tiên sở hữu đội tàu 1.000 chiếc.

Sau khi vượt mốc công suất 7 triệu TEUs vào tháng 11/2025, hiện tại, hãng đã tiếp tục nâng công suất lên mức 7,29 triệu TEUs. Quy mô này lớn hơn tổng công suất của hai hãng tàu lớn từng dẫn đầu thế giới là Maersk và Hapag-Lloyd cộng lại. Hiện, MSC kiểm soát 21,6% thị phần vận tải container toàn cầu.

Lượng tàu đặt đóng mới (Orderbook) đạt khoảng 2,15 triệu TEUs (126 con tàu). Chỉ riêng lượng tàu đang chờ đóng của MSC đã lớn hơn tổng công suất hiện tại của hãng tàu lớn thứ 6 thế giới là ONE (khoảng 2,13 triệu TEUs).

Với mạng lưới kết nối hơn 500 cảng biển tại 155 quốc gia, MSC xử lý sản lượng hàng năm trên 23 triệu TEUs.

Tại Việt Nam, hãng duy trì sự hiện diện chiến lược tại các cụm cảng trọng điểm như Hải Phòng, Đà Nẵng và đặc biệt là khu vực Cái Mép - Thị Vải (TP.HCM).

Ở TP.HCM, hãng duy trì các tuyến dịch vụ kết nối trực tiếp đến cảng Tân Cảng - Cát Lái; sử dụng linh hoạt các cảng cạn (ICD) tại khu vực Thủ Đức như ICD Tanamexco, ICD Phước Long, ICD Sotrans, và ICD Transimex để thuận tiện cho khách hàng hạ bãi và đóng hàng. MSC cũng thường xuyên có các tàu cập bến tại cảng Tân Cảng - Hiệp Phước, vận hành nhiều tuyến dịch vụ trực tiếp ở cảng SP-ITC.

Liên danh nhà đầu tư góp hơn 19.000 tỷ đồng

Trong cơ cấu vốn, bên cạnh TIL góp 49%, các doanh nghiệp trong nước là VIMC góp khoảng 6.959 tỷ (36%) và Cảng Sài Gòn góp gần 2.900 tỷ (15%).

Tổng vốn góp của liên danh nhà đầu tư vào dự án vào khoảng 19.331 tỷ đồng, chiếm 15% tổng mức đầu tư. Phần còn lại dự kiến huy động từ các nguồn khác.

Phối cảnh siêu cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Ảnh: Porcoast.

Dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được quy hoạch trên diện tích khoảng 571 ha tại khu vực Cần Giờ (TP.HCM), với tổng chiều dài cầu cảng chính khoảng 7,5 km. Theo kế hoạch, công suất thiết kế sẽ đạt khoảng 4,8 triệu TEUs vào năm 2030 và tăng lên 16,9 triệu TEUs vào năm 2047. Đến năm 2050, cảng có thể phát triển khoảng 13 bến, tiếp nhận tàu trọng tải lên tới 250.000 tấn hoặc lớn hơn khi đủ điều kiện.

Toàn bộ dự án dự kiến hoàn tất trong vòng 20 năm kể từ khi được bàn giao mặt bằng. Trong đó, giai đoạn 1 đến năm 2030 sẽ hoàn thành ít nhất 2 cầu cảng. Thời hạn hoạt động của dự án là 50 năm.

Đáng chú ý, quyết định chấp thuận nhà đầu tư đặt ra nhiều điều kiện ràng buộc chặt chẽ. Trong đó, liên danh không được chuyển nhượng dự án trong 10 năm đầu, đồng thời phải giải ngân tối thiểu 50.000 tỷ đồng trong giai đoạn này. Trường hợp không đáp ứng các yêu cầu về vốn, tiến độ hoặc các điều kiện khác, nhà đầu tư có thể không được hưởng các cơ chế ưu đãi theo chính sách đặc thù của Quốc hội .

Ngoài ra, dự án cũng phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về môi trường, đặc biệt trong bối cảnh dự án nằm gần Khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ, cũng như các tiêu chuẩn về quốc phòng, an ninh và công nghệ cảng xanh, cảng thông minh.

Việc lựa chọn nhà đầu tư cho "siêu" cảng quốc tế Cần Giờ được đánh giá là bước tiến quan trọng trong chiến lược nâng cấp hệ thống cảng biển Việt Nam. Hiện nay, phần lớn hàng container quốc tế của Việt Nam vẫn phải trung chuyển qua các cảng trong khu vực như Singapore hay Malaysia, khiến chi phí logistics gia tăng và phụ thuộc vào hạ tầng nước ngoài.

Khi đi vào vận hành, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được kỳ vọng giúp Việt Nam từng bước chủ động hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời đóng vai trò đầu mối kết nối các tuyến vận tải biển quốc tế với hệ thống logistics nội địa, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Về dài hạn, với quy mô gần 17 triệu TEUs, dự án có tiềm năng đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm trung chuyển container lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Đối với hạ tầng kết nối đến cảng, UBND TP.HCM giao Sở Xây dựng TP.HCM chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan triển khai thực hiện các dự án đầu tư hạ tầng giao thông kết nối, bảo đảm khai thác hiệu quả hạ tầng giao thông kết nối đồng bộ, phục vụ cho việc phát triển dự án.

Hiện, các dự án giao thông kết nối đến "siêu" cảng đang được triển khai, đề xuất thực hiện là cầu Cần Giờ, đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ, mở rộng đường Rừng Sác, nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với đường rừng Sác...