Năng lực lãnh đạo không có giới tính

Phụ nữ ngày nay có nhiều cơ hội phát triển sự nghiệp và khẳng định năng lực lãnh đạo hơn trước, nhưng vẫn phải đối diện với không ít kỳ vọng về vai trò trong gia đình và xã hội. Giữa những kỳ vọng ấy, liệu có một thước đo chung nào cho thành công của mỗi người phụ nữ?

Gần ba thập kỷ làm việc và điều hành doanh nghiệp, bà Nhan Húc Quân, Tổng giám đốc New Toyo (Vietnam) chia sẻ cách vượt qua định kiến, dung hòa các vai trò trong cuộc sống và sự thay đổi trong quan niệm về thành công qua từng giai đoạn cuộc đời.

Không cần hoàn hảo trong mọi vai trò

Phụ nữ ngày nay có nhiều cơ hội phát triển sự nghiệp nhưng cũng đối diện không ít kỳ vọng về gia đình. Theo bà, những kỳ vọng ấy là động lực hay áp lực?

Bà Nhan Húc Quân: Kỳ vọng có thể là động lực, nhưng khi thiếu sự thấu hiểu và sẻ chia, kỳ vọng rất dễ trở thành áp lực.

Trong văn hóa Á Đông, phụ nữ thường được kỳ vọng vừa thành công ngoài xã hội, vừa chu toàn vai trò làm vợ, làm mẹ và gìn giữ gia đình. Điều đáng ngẫm là khi người đàn ông thành công, gia đình thường được xem là hậu phương vững chắc. Nhưng khi người phụ nữ thành công, đôi khi họ phải chứng minh rằng mình không sao nhãng trách nhiệm gia đình.

Tôi cho rằng đã đến lúc chúng ta cần nhìn nhận việc xây dựng hạnh phúc gia đình là trách nhiệm chung, thay vì xem đó là thước đo sự hy sinh của riêng phụ nữ. Khi gia đình trở thành nơi nâng đỡ thay vì tạo thêm áp lực, phụ nữ sẽ có thêm sức mạnh để phát triển và cống hiến.

❝

Nếu tuổi trẻ là hành trình nỗ lực để trở thành một ai đó, thì khi trưởng thành, thành công sâu sắc nhất là được sống đúng với con người mình, không cần chứng minh giá trị bản thân bằng những thước đo của người khác.

Bà Nhan Húc Quân

Tổng giám đốc New Toyo (Việt Nam

The Leader Talk

Trên hành trình trở thành Tổng giám đốc New Toyo (Vietnam), bà đã vượt qua những định kiến về năng lực lãnh đạo của phụ nữ như thế nào?

Bà Nhan Húc Quân: Tôi trưởng thành trong ngành sản xuất công nghiệp gia công, nơi phần lớn vị trí lãnh đạo thường do nam giới đảm nhiệm. Định kiến phổ biến khi ấy là phụ nữ khó thích nghi với môi trường đòi hỏi kiến thức kỹ thuật, công nghệ, năng lực điều hành sản xuất và khả năng ứng phó với những biến động khắc nghiệt của thị trường.

Bản thân tôi cũng từng trải qua những giai đoạn phải cân bằng giữa trách nhiệm làm mẹ và công việc quản lý. Sau hai lần sinh con, tôi chủ động duy trì kết nối với công việc từ xa trong điều kiện cho phép. Đây là lựa chọn cá nhân, xuất phát từ hoàn cảnh và ý thức trách nhiệm của bản thân, chứ không phải chuẩn mực mà tôi mong những phụ nữ khác phải noi theo.

Dần dà, tôi nhận ra rằng cách thuyết phục nhất để vượt qua định kiến không phải là tranh luận, mà là chứng minh bằng năng lực và kết quả thực tế. Tôi tập trung xây dựng đội ngũ, hoàn thiện hệ thống quản trị, phát triển văn hóa doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời từng bước cải thiện thu nhập, phúc lợi cho người lao động.

Tôi tin rằng năng lực lãnh đạo không được quyết định bởi giới tính, mà bởi tư duy, bản lĩnh, nhân cách và những giá trị người lãnh đạo tạo ra cho tổ chức.

Bà từng đề cao sự thấu cảm và khích lệ trong quản trị nhân sự. Làm thế nào để dung hòa sự thấu cảm và tính quyết đoán trong lãnh đạo doanh nghiệp?

Bà Nhan Húc Quân: Trong quản trị, sự thấu cảm giúp người lãnh đạo hiểu con người, còn tính quyết đoán giúp tổ chức không đánh mất phương hướng.

Tôi có thể kiên nhẫn lắng nghe, nhưng trước những quyết định liên quan đến nguyên tắc, đạo đức kinh doanh và lợi ích lâu dài của doanh nghiệp, người lãnh đạo phải đủ bản lĩnh để đưa ra lựa chọn, ngay cả khi đó là quyết định khó khăn.

Qua trải nghiệm, tôi nhận ra rằng không phải tình huống nào cũng cần sự cứng rắn, cũng như không phải sự nhân nhượng nào cũng thể hiện lòng nhân ái. Điều quan trọng là phải bảo đảm sự phù hợp, công bằng và nhất quán trong từng quyết định.

Một nhà lãnh đạo giỏi không nhất thiết lúc nào cũng phải tỏ ra mạnh mẽ, nhưng cần biết khi nào nên bao dung và khi nào không được phép thỏa hiệp.

Có khi nào bà phải đánh đổi những ưu tiên cá nhân để theo đuổi sự nghiệp? Những trải nghiệm đó đã thay đổi cách bà nhìn nhận về việc phụ nữ phải chu toàn mọi vai trò như thế nào?

Bà Nhan Húc Quân: Tất nhiên là có, nhưng tôi xem đó là những lựa chọn có ý thức hơn là sự hy sinh.

Trong nhiều năm, tôi đã dành không ít buổi tối, ngày cuối tuần và cả những kỳ nghỉ để học tập, đọc sách, trau dồi kiến thức quản trị và hoàn thiện bản thân.

Tôi hiểu rằng mỗi lựa chọn đều có chi phí cơ hội. Khi dành thời gian cho điều này, chúng ta buộc phải giảm bớt thời gian dành cho điều khác. Tôi nhận ra rằng phụ nữ không nhất thiết phải hoàn hảo trong mọi vai trò, ở mọi thời điểm. Điều quan trọng là xác định đâu là ưu tiên trong từng giai đoạn và đủ can đảm để đưa ra lựa chọn phù hợp.

Thành công theo cách mình lựa chọn

Sau nhiều năm điều hành doanh nghiệp, định nghĩa về thành công của bà đã thay đổi như thế nào?

Bà Nhan Húc Quân: Thành công không phải là một đích đến cố định, mà là khái niệm thay đổi theo từng giai đoạn của cuộc đời.

Khi còn trẻ, thành công có thể đơn giản là tìm được môi trường làm việc tốt, được học hỏi và có cơ hội khẳng định năng lực. Đến tuổi trung niên, chúng ta thường hướng đến những thành tựu trong sự nghiệp, sự công nhận của xã hội và khả năng tự chủ tài chính.

Nhưng khi bước đến ngưỡng cửa lục tuần, tôi nhận ra những điều từng rất quan trọng không còn nhất thiết là ưu tiên hàng đầu. Tôi vẫn trân trọng những thành tựu đã đạt được, nhưng không còn xem chức danh, tài sản hay sự công nhận của người khác là thước đo duy nhất của thành công.

Nếu tuổi trẻ là hành trình nỗ lực để trở thành một ai đó, thì khi trưởng thành, tôi hiểu rằng thành công sâu sắc nhất là được sống đúng với con người mình, không cần chứng minh giá trị bản thân bằng những thước đo của người khác.

Bên cạnh điều hành New Toyo (Vietnam) bà còn viết sách và chia sẻ tri thức. Những hoạt động này có ý nghĩa thế nào với bà ở giai đoạn hiện tại?

Bà Nhan Húc Quân: Tôi không xem viết sách là một thành tựu để bổ sung vào hồ sơ sự nghiệp, mà là cách để đối thoại với cuộc đời và chia sẻ những điều mình đã học được.

Sau nhiều năm trải nghiệm trong kinh doanh và cuộc sống, tôi thấy rằng có những bài học không đến từ giảng đường, mà từ những va vấp, sai lầm, những lần vượt qua giới hạn của bản thân và cả những phút giây chiêm nghiệm.

Tôi viết để lưu giữ những bài học ấy, trước hết cho chính mình, sau đó với hy vọng có thể trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho người khác. Tôi không có tham vọng đưa ra công thức thành công cho bất kỳ ai, bởi mỗi người đều có hoàn cảnh và hành trình riêng.

Nếu kinh doanh giúp tôi học cách tạo ra giá trị, thì viết sách giúp tôi học cách trao đi giá trị. Với tôi, đó là niềm vui giản dị nhưng sâu sắc ở giai đoạn hiện tại của cuộc đời.

Phụ nữ ngày càng khẳng định năng lực và vai trò trong quản trị, điều hành doanh nghiệp, đồng thời có thêm cơ hội phát triển và theo đuổi những giá trị riêng. Ảnh: DNCC

Doanh nghiệp cần thay đổi điều gì để phụ nữ có cơ hội phát triển sự nghiệp mà không bị giới hạn bởi những định kiến giới, thưa bà?

Bà Nhan Húc Quân: Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy tạo điều kiện cho phụ nữ sang xây dựng môi trường mà mọi người đều có cơ hội phát triển công bằng dựa trên năng lực.

Tại New Toyo (Vietnam), nữ giới hiện chiếm khoảng 25% đội ngũ quản lý. Chúng tôi chú trọng đào tạo, phát triển nhân sự, tổ chức các chương trình chăm sóc sức khỏe, quan tâm đến đời sống tinh thần và xây dựng văn hóa học tập thông qua việc đọc sách, chia sẻ tri thức.

Tuy nhiên, những chính sách phúc lợi dù thiết thực vẫn chưa đủ. Quan trọng hơn là tạo cơ hội để phụ nữ được thử sức ở những vị trí có trách nhiệm cao hơn, được đánh giá công bằng và ghi nhận xứng đáng với năng lực.

Tôi trân trọng những giá trị truyền thống như công, dung, ngôn, hạnh, nhưng cần nhìn nhận những giá trị ấy trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi phụ nữ có quyền phát triển trí tuệ, tự chủ kinh tế và lựa chọn cách sống phù hợp với bản thân.

Phụ nữ không nên bị giới hạn trong những công việc nhất định chỉ vì quan niệm rằng họ tỉ mỉ hay khéo léo hơn nam giới. Cơ hội nghề nghiệp cần xuất phát từ năng lực và nguyện vọng của mỗi cá nhân.

Một doanh nghiệp tiến bộ không chỉ được đánh giá qua số lượng phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo, mà còn ở việc họ có thực sự được trao cơ hội, được lắng nghe và phát huy tối đa năng lực của mình hay không.

Xin cảm ơn bà!