Năng lực vận hành trở thành lợi thế cạnh tranh của công ty quản lý quỹ

Tăng trưởng đặt ra bài toán vận hành

Trong bối cảnh thị trường năm 2026 nhiều biến động, bên cạnh hiệu quả đầu tư, năng lực vận hành đang trở thành lợi thế cạnh tranh mà các công ty quản lý quỹ có thể chủ động xây dựng. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể mở rộng tài sản, sản phẩm và nhà đầu tư mà không tăng chi phí, rủi ro tương ứng.

Theo Cẩm nang ngành Quản lý Quỹ Việt Nam 2026 của FiinGroup, đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 141 quỹ đầu tư chứng khoán, gấp ba lần năm 2019. Số nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ đạt 733 nghìn người, tăng 1,6 lần trong khoảng 18 tháng. Mục tiêu đến năm 2030 là 500 quỹ và 2,5 triệu nhà đầu tư.

Ông Nguyễn Hữu Hiệu - Tổng Giám đốc FiinGroup, chia sẻ tham luận tại Vietnam Fund Awards 2026.

Tuy nhiên, tăng trưởng đặt ra thách thức vận hành. Nếu quy trình còn thủ công, dữ liệu rời rạc, mỗi quỹ hoặc nghìn nhà đầu tư mới đòi hỏi thêm nhân sự, đối chiếu, tăng nguy cơ sai sót. Khi đó, chi phí vận hành tăng gần tương ứng với quy mô, bào mòn biên lợi nhuận của công ty quản lý quỹ, nhất là khi thị trường khó khăn.

Tại hội thảo trong khuôn khổ Vietnam Fund Awards 2026 do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup đồng tổ chức, ông Nguyễn Hữu Hiệu - Tổng Giám đốc FiinGroup, chỉ ra bốn điểm nghẽn khi công ty quản lý quỹ mở rộng hoạt động.

Trước hết, chi phí tăng theo quy mô do nhập liệu, đối chiếu và báo cáo thủ công. Mỗi quỹ hoặc sản phẩm mới cần thêm nhân sự vận hành, khiến doanh nghiệp khó cải thiện chi phí trên mỗi đồng tài sản quản lý. Dữ liệu về vị thế, tiền, giá trị tài sản ròng (NAV) và hiệu quả đầu tư phân tán ở nhiều hệ thống, bảng tính khiến đội ngũ đầu tư mất thời gian tổng hợp trước khi quyết định.

Điểm nghẽn thứ ba là rủi ro sai sót và tuân thủ khi dữ liệu được chuyển qua nhiều bộ phận. Sai lệch NAV hoặc vi phạm hạn mức ảnh hưởng uy tín với nhà đầu tư và cơ quan quản lý. Nếu thiếu nhật ký xử lý, việc truy vết từ quyết định đầu tư đến kết quả thực hiện cũng khó khăn. Cuối cùng, khi thiếu nền tảng linh hoạt, mỗi quỹ mới phải thiết lập lại quy trình, kết nối và kiểm soát riêng, kéo dài thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Theo ông Hiệu, trong giai đoạn thị trường khó khăn, công ty quản lý quỹ không thể kiểm soát biến động giá nhưng có thể chủ động nâng cao hiệu quả vận hành. Đây là lúc củng cố hạ tầng, sẵn sàng mở rộng khi thị trường phục hồi mà không tăng chi phí tương ứng.

Kết nối dữ liệu, nâng hiệu quả quản trị

Ông Hiệu đề xuất mô hình vận hành dựa trên dữ liệu thống nhất, có phân quyền, nhật ký xử lý, kết nối vòng đời đầu tư. FiinFund là nền tảng do FiinGroup phát triển với những nghiệp vụ gồm quản trị danh mục, đặt lệnh, giao dịch, định giá NAV, tuân thủ và báo cáo.

FiinFund kết nối quản trị danh mục, đặt lệnh, giao dịch, định giá NAV, báo cáo và tuân thủ trên một nền tảng.

Các bộ phận làm việc trên cùng luồng dữ liệu, thông tin chỉ nhập một lần. Hạn mức đầu tư được kiểm soát ngay khi đặt lệnh; NAV và báo cáo sử dụng cùng nguồn số liệu; thao tác có thể truy vết. FiinFund còn có khả năng kết nối ngân hàng lưu ký, ngân hàng giám sát, công ty chứng khoán và đại lý phân phối, giúp cập nhật, đối chiếu kịp thời thay email và bảng tính.

Với lãnh đạo công ty quản lý quỹ, FiinFund hướng đến ba kết quả: chi phí vận hành không tăng tương ứng với số quỹ và nhà đầu tư; ban điều hành, đội ngũ đầu tư nắm được vị thế, NAV và hiệu quả danh mục gần như theo thời gian thực; sản phẩm mới được vận hành trên hạ tầng sẵn có thay vì xây dựng lại từ đầu.

FiinGroup nhấn mạnh ba đặc điểm. Thứ nhất, FiinFund tích hợp dữ liệu thị trường, doanh nghiệp và giá trái phiếu của FiinGroup, giúp chuẩn hóa đầu vào cho định giá NAV, quản trị rủi ro và báo cáo, giảm thời gian thu thập, làm sạch.

Thứ hai, nghiệp vụ, quy trình và mẫu báo cáo được thiết kế theo khung pháp lý, thực tiễn ngành quỹ Việt Nam, thay vì tùy biến từ hệ thống nước ngoài. Thứ ba, doanh nghiệp có thể triển khai từng phần, bắt đầu từ nghiệp vụ chịu áp lực lớn nhất rồi mở rộng dần để phù hợp quy mô và chi phí đầu tư.

Bên cạnh FiinFund, hệ sinh thái FiinGroup còn có FiinPro-X cung cấp dữ liệu, công cụ phân tích thị trường, doanh nghiệp, ngành và vĩ mô để nghiên cứu cơ hội đầu tư; Bond Pricing hỗ trợ tính giá tham chiếu danh mục trái phiếu theo phương pháp nhất quán, phục vụ tính NAV quỹ trái phiếu; FiinRatings cung cấp đánh giá tín nhiệm độc lập, hỗ trợ kiểm soát rủi ro tín dụng. Dữ liệu chuẩn hóa cùng quy trình có thể kiểm chứng cũng tạo điều kiện ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), rút ngắn thời gian tổng hợp, phân tích và chuyển dữ liệu thành thông tin phục vụ quyết định.

Theo ông Hiệu, chuyển đổi không nhất thiết phải thực hiện đồng loạt. Có thể bắt đầu từ chốt NAV chậm, báo cáo thủ công hoặc kiểm soát hạn mức sau giao dịch, rồi mở rộng dần. Hiệu quả cần được đo bằng thời gian xử lý, mức giảm thao tác thủ công, số lỗi chuyển giao và khả năng truy vết.

Ông Hiệu cho rằng năm thị trường khó khăn là thời điểm thích hợp để chuẩn bị hạ tầng, sẵn sàng tiếp nhận và giữ chân dòng vốn khi thị trường phục hồi, hướng tới mục tiêu 500 quỹ và 2,5 triệu nhà đầu tư vào năm 2030. Vietnam Fund Awards ghi nhận các quỹ có hiệu quả đầu tư nổi bật, nhưng sự chuyên nghiệp của ngành quỹ còn thể hiện trong quản lý dữ liệu, kiểm soát quy trình và chuẩn bị cho quy mô lớn hơn. FiinGroup mong muốn đồng hành cùng các công ty quản lý quỹ từ phân tích dữ liệu đến hạ tầng vận hành.