Năng lượng hydro khó 'bán', Trung Quốc vẫn tăng tốc đầu tư
Dù chi phí cao, hạ tầng còn hạn chế và hiệu quả kinh tế chưa rõ ràng nhưng Trung Quốc vẫn đẩy mạnh phát triển năng lượng hydro như một 'canh bạc dài hạn' với kỳ vọng chiếm lợi thế khi công nghệ và thị trường chín muồi...
Một xe buýt chạy bằng hydro trên đường phố quận Nam Hải, Phật Sơn. Ảnh: JOYCE ZK LIM/ST
Những chiếc xe buýt công cộng màu xanh dương sáng chạy bằng hydro đang lưu thông trên các tuyến đường tại quận Nam Hải, thành phố Phật Sơn (tỉnh Quảng Đông) - nơi được xem là “thủ phủ công nghiệp năng lượng hydro” của Trung Quốc. Dòng chữ “Tương lai đã ở đây” được in nổi bật trên thân xe, như một tuyên bố đầy tham vọng.
Nam Hải là một trong những địa phương đi đầu trong thúc đẩy hydro - loại nhiên liệu từ lâu được kỳ vọng là nguồn năng lượng sạch của tương lai. Tuy nhiên, tại Trung Quốc cũng như nhiều quốc gia khác, chi phí cao và hạ tầng chưa hoàn thiện vẫn là những rào cản lớn đối với việc ứng dụng rộng rãi.
Dù vậy, Trung Quốc vẫn không chùn bước. Tháng 3 vừa qua, nước này tuyên bố sẽ tăng cường thúc đẩy hydro, với mục tiêu giảm mạnh giá thành và mở rộng ứng dụng, đặc biệt tập trung vào hydro xanh - được sản xuất hoàn toàn từ năng lượng tái tạo.
CHI PHÍ CAO, HẠ TẦNG YẾU: “NÚT THẮT” CỦA NĂNG LƯỢNG HYDRO
Ý tưởng về “nền kinh tế hydro” đã xuất hiện từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ thập niên 1970, nhưng đến nay vẫn chưa thể trở thành xu hướng chủ đạo, phần lớn do chi phí sản xuất hydro sạch còn rất cao.
Bản thân hydro là nhiên liệu sạch, không phát thải khí nhà kính khi sử dụng. Tuy nhiên, các phương pháp sản xuất truyền thống từ khí tự nhiên hoặc nhiên liệu hóa thạch lại gây ô nhiễm do phát thải carbon.
Hydro được xác định là một trong bảy ngành công nghiệp tiên phong trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, bên cạnh các lĩnh vực như năng lượng nhiệt hạch, công nghệ lượng tử và giao diện não - máy tính. Bắc Kinh coi đây là “ngành công nghiệp tương lai”, có thể đóng vai trò động lực tăng trưởng trong dài hạn.
Hiện nay, nhiều quốc gia, trong đó có Trung Quốc, đang hướng tới hydro phát thải thấp, đặc biệt là hydro xanh từ năng lượng tái tạo, như một giải pháp tiềm năng giảm phát thải. Tuy nhiên, loại nhiên liệu này vẫn đang gây ra nhiều tranh cãi, nhất là về hiệu quả năng lượng.
Dù vậy, hydro vẫn có sức hấp dẫn riêng khi có thể đóng vai trò như một phương tiện lưu trữ năng lượng ổn định cho các nguồn tái tạo như điện gió và điện mặt trời - vốn khó lưu trữ dài hạn.
Thực tế triển khai cũng cho thấy nhiều thách thức khi tại một trạm tiếp nhiên liệu hydro ở Nam Hải, ba trụ bơm đều vắng khách trong suốt thời gian một giờ, chỉ có một chiếc xe máy điện ghé vào để giao bữa trưa cho người quản lý.
Các xe buýt hydro (màu xanh) đỗ tại bến xe Danzao, Nam Hải, Phật Sơn. Ảnh: JOYCE ZK LIM/ST
Theo ông Tạ Lâm Huy, người phụ trách trạm, lượng tiêu thụ hiện chưa tới một nửa mức hai tấn/ngày cần thiết để đạt điểm hòa vốn. Khi hoạt động tốt, mỗi ngày có khoảng 60-70 phương tiện đến nạp nhiên liệu, chủ yếu là xe buýt công cộng, xe vệ sinh và xe tải logistics.
Sự tham gia của nhà nước đóng vai trò then chốt khi các doanh nghiệp được chính quyền địa phương hỗ trợ đã mua hoặc thuê phương tiện chạy bằng hydro để phục vụ dịch vụ công. Tuy nhiên, mô hình này cũng bắt đầu bộc lộ áp lực.
Theo truyền thông Trung Quốc, khoảng một nửa đội xe buýt hydro tại Nam Hải đã phải dừng hoạt động do chi phí vận hành cao và lượng hành khách giảm. Một tài xế cho biết chi phí vận hành xe hydro cao hơn xe điện từ 200-300 nhân dân tệ mỗi ngày. “Hydro rất đắt,” người này thừa nhận.
GIẢI BÀI TOÁN GIÁ VÀ MỞ RỘNG ỨNG DỤNG
Chi phí cao là vấn đề mà Bắc Kinh đang tìm cách giải quyết. Ngày 16/3, Trung Quốc công bố chương trình thí điểm nhằm giảm giá hydro xuống dưới 25 nhân dân tệ/kg vào năm 2030, so với mức hiện tại thường trên 35 nhân dân tệ/kg.
Bên cạnh đó, nước này cũng hướng tới mở rộng ứng dụng công nghiệp của hydro, chẳng hạn sản xuất amoniac xanh - có thể dùng làm phân bón hoặc nhiên liệu cho tàu biển.
Đây là bước chuyển đáng chú ý so với giai đoạn trước, khi trọng tâm chủ yếu là phát triển phương tiện chạy bằng hydro (FCEV) nhưng lĩnh vực này hiện chưa đạt kỳ vọng.
Quận Nam Hải được biết đến là “thủ phủ ngành công nghiệp năng lượng hydro của Trung Quốc”. Ảnh: JOYCE ZK LIM/ST
Tính đến cuối năm 2025, Trung Quốc mới có khoảng 40.000 xe FCEV, thấp hơn mục tiêu 50.000 xe. Mục tiêu đến năm 2030 cũng đã được điều chỉnh xuống còn 100.000 xe, thay vì một triệu xe như kỳ vọng năm 2016.
Không chỉ Trung Quốc, vận tải hydro cũng gặp khó khăn ở nhiều nơi. Tại Nhật Bản, doanh số xe FCEV giảm 83% trong giai đoạn 2021-2025, trong khi số trạm tiếp nhiên liệu cũng giảm 10%.
Ở quy mô toàn cầu, công suất sản xuất hydro phát thải thấp dự kiến đến năm 2030 đã giảm gần 25% trong năm 2025 do nhiều dự án bị trì hoãn hoặc hủy bỏ, phần lớn là các dự án hydro xanh.
“CANH BẠC DÀI HẠN” VÀ THAM VỌNG DẪN ĐẦU CÔNG NGHỆ SẠCH
Dù đối mặt nhiều thách thức, Trung Quốc vẫn kiên định với chiến lược phát triển hydro. Đây được xem là một “canh bạc dài hạn” nhằm chuẩn bị cho quá trình khử carbon trong tương lai.
Hydro được xem là một trong số ít giải pháp có thể giúp giảm phát thải trong các ngành khó điện khí hóa như thép, hóa chất và vận tải đường dài.
Ngay cả khi hiệu quả kinh tế trong ngắn hạn còn yếu, vẫn có động lực mạnh mẽ để chuẩn bị cho nhu cầu khử carbon dài hạn.
Bà Shen Xinyi, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch
Trung Quốc kỳ vọng việc mở rộng mạnh mẽ năng lượng tái tạo sẽ kéo giảm chi phí hydro xanh. Năm 2025, nước này đã bổ sung công suất điện gió và điện mặt trời nhiều hơn phần còn lại của thế giới cộng lại.
Theo Giáo sư Lin Boqiang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách Năng lượng Trung Quốc thuộc Đại học Hạ Môn, việc mở rộng mạnh mẽ năng lượng tái tạo sẽ giúp hạ giá hydro xanh trong tương lai.
Trung Quốc đang lắp đặt điện mặt trời và điện gió với tốc độ rất nhanh. Năm 2025, công suất bổ sung của hai nguồn này còn vượt tổng phần còn lại của thế giới.
Nguồn điện này có thể được sử dụng để sản xuất hydro sạch thông qua quá trình điện phân nước - tách nước thành hydro và oxy. Trung Quốc đang phát triển các cơ sở sản xuất hydro xanh tại những khu vực như Nội Mông.
“Điều kiện tiên quyết là điện gió và điện mặt trời phải cực kỳ rẻ, và quy mô phải cực lớn, thì mới thực sự hỗ trợ được năng lượng hydro,” ông Lâm nói.
Theo ông Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Xã hội châu Á, sau khi đạt được thành công trong các công nghệ sạch như điện mặt trời và điện gió, Trung Quốc “đang muốn mở rộng sang chiến trường tiếp theo” và tìm cách chiếm vị thế sớm.
Mô hình kinh doanh của hydro xanh “cuối cùng sẽ hình thành” nếu không phải trong thập niên 2020 thì sẽ là những năm 2030. Việc tiên phong trong lĩnh vực này sẽ giúp Trung Quốc nắm lợi thế khi thị trường hydro xanh đạt đến giai đoạn phát triển chín muồi.
Ông Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Xã hội châu Á
“Trung Quốc là một quốc gia có quy mô đủ lớn để có thể đặt cược vào nhiều hướng khác nhau và đôi khi, những lựa chọn đó sẽ mang lại kết quả tích cực,” ông Li Shuo nói.
Diễn biến này cũng đặt ra gợi ý cho Việt Nam trong quá trình xây dựng chiến lược năng lượng mới, đặc biệt khi năng lượng tái tạo ngày càng mở rộng và nhu cầu về các giải pháp lưu trữ, khử carbon dài hạn trở nên cấp thiết.
Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/nang-luong-hydro-kho-ban-trung-quoc-van-tang-toc-dau-tu.htm
Tin nóng
Ngày 25/3, Bộ Quốc phòng Nga thông báo trên Telegram xác nhận đã bắt đầu triển khai quy mô lớn xe chiến thuật địa hình hạng nhẹ Ulan-2.
Trong công tác phòng cháy, chữa cháy, mỗi giây trôi qua đều có thể làm gia tăng thiệt hại về người và tài sản. Khi lực lượng chuyên nghiệp chưa kịp tiếp cận hiện trường, nhất là ở các đô thị đông đúc, những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn, gần dân, sát cơ sở do lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nghiên cứu, triển khai đang cho thấy hiệu quả rõ nét, góp phần nâng cao khả năng xử lý tình huống cháy, nổ ngay từ ban đầu.
Các trung tâm dữ liệu AI khổng lồ không chỉ 'ngốn' điện mà còn âm thầm biến khu vực xung quanh thành những 'đảo nhiệt', đẩy nhiệt độ tăng mạnh và ảnh hưởng tới hàng trăm triệu người.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị số 10 ngày 30/3/2026 về việc tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà.
Đánh giá Samsung Galaxy A57 hiện đang là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm từ người dùng. Không chỉ nổi bật ở ngoại hình hiện đại, thiết bị còn mang đến trải nghiệm vận hành ổn định trong quá trình sử dụng. Để có cái nhìn rõ hơn, phần dưới đây sẽ đi sâu vào các yếu tố quan trọng của Galaxy A57.
Làn sóng AI 'tự trị' OpenClaw đang tạo ra cuộc chạy đua khốc liệt tại Trung Quốc, nơi người lao động buộc phải thích nghi để không bị đào thải.
Tin mới
Ngày 30/3, UBND và Công an phường Láng, thành phố Hà Nội, chính thức ra mắt Trung tâm camera giám sát, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong việc ứng dụng công nghệ số để giải quyết triệt để các 'điểm nghẽn' về an ninh trật tự và đô thị ngay tại cơ sở.
Theo kế hoạch, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại khu vực lõi hồ Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026. Đây là bước đầu tiên cụ thể hóa quyết tâm của TP nhằm giảm ô nhiễm không khí, chuyển đổi dần từ ý thức đến hành động của người dân trong quá trình 'xanh hóa' giao thông đô thị Thủ đô.
Công nghệ giao diện não - máy tính (BCI) tại Trung Quốc đang có những bước tiến đáng chú ý - thử nghiệm điều khiển thiết bị bằng suy nghĩ và phê duyệt thương mại thiết bị cấy ghép não.
Mã độc Predator có thể che giấu chấm xanh và cam trên iPhone, khiến hàng triệu người đối mặt nguy cơ bị quay lén mà không hề hay biết.
Ngày 31/3, Innospace - công ty khởi nghiệp về không gian của Hàn Quốc, đã công bố tên lửa cận quỹ đạo đa năng mới, mang tên Sebit. Động thái này được coi là một phần trong nỗ lực mở rộng danh mục dịch vụ phóng của Innospace để đáp ứng nhiều nhiệm vụ hơn.
Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc răng miệng ngày càng tăng cao, việc Bệnh viện Lê Văn Thịnh đưa vào hoạt động Trung tâm Nha khoa kỹ thuật cao và chuyên sâu là bước đi phù hợp xu thế, đồng thời góp phần cụ thể hóa chiến lược phát triển hệ thống y tế TPHCM theo hướng 'đa tầng - đa cực - đa trung tâm'.
Triển lãm Quốc tế thang máy Việt Nam (Vietnam Elevator Expo) sẽ diễn ra từ ngày 8 - 11/4/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội.
Để tạo thuận lợi trong tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính (TTHC), UBND phường Cao Lãnh đã chủ động trong chỉ đạo, điều hành, đẩy mạnh thực hiện số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết TTHC. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quy trình xử lý công việc của cán bộ, công chức, đồng thời giúp người dân, doanh nghiệp (DN) tiếp cận và sử dụng dịch vụ công nhanh chóng, thuận tiện hơn.