Nâng tầm giáo dục đáp ứng nhiệm vụ mới
Đồng Nai hiện có hơn 1 triệu học sinh, sinh viên, chỉ đứng sau Thủ đô Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Việc nâng cao chất lượng giáo dục được xác định là động lực tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, đang được thành phố chỉ đạo quyết liệt bằng nhiều giải pháp cụ thể.
Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học mới 2026-2027, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đồng Nai Lê Trường Sơn chia sẻ: “Chất lượng giáo dục và đào tạo luôn là nền tảng của chất lượng nguồn nhân lực. Vì vậy, thời gian tới UBND thành phố sẽ tiếp tục đầu tư cho giáo dục như một quyết sách chiến lược. Ngoài đầu tư cho giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học cũng phải khẳng định được vị thế ở khu vực phía Nam và cả nước”.
Tập trung giải pháp nâng chất dạy và học
Thành phố Đồng Nai đã thể hiện quyết tâm đổi mới chất lượng giáo dục và đào tạo khi sắp xếp thành công 453 cơ sở giáo dục công lập từ mầm non tới phổ thông, giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Tỷ lệ sắp xếp, tinh gọn các cơ sở giáo dục công lập của Đồng Nai giảm 42% đầu mối so với thời điểm trước ngày 1-7-2025, hoàn thành sớm hơn 10 ngày so với mốc thời gian mà Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã đặt ra cho các địa phương trên cả nước. Sau sắp xếp, Sở GDĐT đang tiếp tục chỉ đạo các cơ sở giáo dục phải nâng cao chất lượng dạy và học ngay trong học kỳ I của năm học mới này; kết quả phải được kiểm chứng qua những con số đánh giá trung thực, kiên quyết nói không với bệnh thành tích.
Sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 (xã Long Phước) thực hành với robot hiện đại. Ảnh: Công Nghĩa
Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn An Ninh (phường Tam Hiệp) Hoàng Thị Ngọc chia sẻ: Sau khi sắp xếp, trường đã xây dựng một lộ trình rất cụ thể để tạo đột phá từ cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên đến chương trình dạy và học. Cụ thể, nhà trường sẽ tập trung xây dựng hồ bơi, sân luyện tập thể dục thể thao, phòng học STEM tại phân hiệu số 2 (Trường tiểu học Tân Tiến cũ), nơi hiện có quỹ đất còn rộng, sĩ số lớp học vừa phải. Cùng với đó, nhà trường yêu cầu giáo viên phải tự nâng cao trình độ chuyên môn, nhất là khả năng sử dụng tiếng Anh để giảng dạy các môn học khác.
Từ kinh nghiệm không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt là công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi nhiều năm liên tục, Hiệu trưởng Trường THPT Trấn Biên (phường Tam Hiệp) Phạm Thị Thanh Hà cho rằng: Muốn có chất lượng giáo dục tốt thì phải luôn coi trọng khâu bồi dưỡng giáo viên. Mỗi giáo viên phải nghiêm túc với chính mình, kiên quyết từ bỏ lối mòn “dạy mẹo, học vẹt”. Giáo viên cần chuyển sang rèn tư duy gốc rễ kiến thức, hiểu rõ bản chất vấn đề, phát triển tư duy phản biện, phương pháp tự học và khả năng nghiên cứu cho học sinh để vừa nâng cao vừa làm mới chính mình trong các buổi dạy.
Quan điểm xuyên suốt của lãnh đạo thành phố là không để xảy ra chênh lệch về phát triển giáo dục; thậm chí, giáo dục ở khu vực vùng sâu, vùng xa, các xã biên giới phải được quan tâm đầu tư nhiều hơn để rút ngắn khoảng cách với những vùng thuận lợi. Cụ thể hóa quan điểm đó, thành phố đã đầu tư gần 1,2 ngàn tỷ đồng để xây dựng trường học cho 8 xã biên giới gồm: Bù Gia Mập, Đăk Ơ, Hưng Phước, Thiện Hưng, Tân Tiến, Lộc Tấn, Lộc Thạnh và Lộc Thành. Thực hiện Đề án xây dựng trường học tại các xã biên giới giai đoạn 2025-2026, tổng nguồn vốn đã bố trí đạt hơn 621 tỷ đồng (bằng 52% kế hoạch). Về tiến độ hạ tầng, trong 10 dự án được giao vốn năm 2025, đã có 7 công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng ngay đầu năm học 2026-2027. Đối với 25 công trình thuộc kế hoạch năm 2026, hiện có 11 dự án đã khởi công và 14 dự án đang hoàn tất chuẩn bị đầu tư.
Đồng Nai đang tận dụng hạ tầng hiện đại để thu hút các trường đại học hàng đầu tại Việt Nam và các trường đại học nước ngoài mở cơ sở đào tạo tại Đồng Nai với các cơ chế chính sách thuận lợi. Mặt khác, thành phố cũng đang mở rộng xã hội hóa để thu hút tư nhân đầu tư vào các phân khúc giáo dục từ mầm non, phổ thông và các chương trình giáo dục tiên tiến khác.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lộc Tấn Hoàng Mạnh Thường cho biết: Thời gian qua, Đảng ủy xã đã nỗ lực cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương và thành phố Đồng Nai để nâng chất lượng giáo dục - đào tạo tại địa phương. Trước thềm năm học mới này, xã đã đầu tư cơ sở vật chất cho các trường, trang bị sách giáo khoa và bảo hiểm y tế miễn phí. Từ ngày 5-9, xã tổ chức bữa trưa miễn phí cho học sinh để phụ huynh an tâm đưa con đến trường.
Định vị lại trung tâm đào tạo nhân lực
Đồng Nai đang đứng trước những cơ hội lớn để phát triển đột phá dựa trên thành tựu về cơ sở hạ tầng chất lượng cao. Điển hình như Cảng hàng không quốc tế Long Thành chuẩn bị đi vào khai thác giai đoạn 1 với 1 nhà ga và 2 đường băng. Sắp tới, sẽ tiếp tục triển khai thêm 3 nhà ga và 2 đường băng, tạo thành “siêu sân bay” của khu vực Đông Nam Á.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng (thứ 3, từ phải sang) và Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai Vũ Hồng Văn (thứ 2, từ phải sang) tham quan không gian đổi mới sáng tạo tại Trường THCS Hùng Vương (phường Trảng Bom).
Khi hoàn thành, nhu cầu về nhân lực là rất lớn. Hiệu ứng từ sân bay, cảng biển, đường cao tốc, các khu đô thị lớn, khu công nghiệp thế hệ mới, trung tâm logistics và trung tâm tài chính sẽ kéo theo nhu cầu khổng lồ về lao động trình độ cao. Đây là thách thức lớn cho thành phố Đồng Nai, bởi nếu không giải quyết được bài toán số lượng và chất lượng nguồn nhân lực, việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của thành phố sẽ bị ảnh hưởng.
Theo báo cáo của Sở GDĐT, về quy mô và mạng lưới cơ sở giáo dục, trên địa bàn thành phố hiện có 5 trường đại học, 4 phân hiệu đại học; 10 trường cao đẳng, 1 phân hiệu cao đẳng; 7 trường trung cấp, 1 phân hiệu trung cấp; 13 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, 10 doanh nghiệp tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp và 3 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên khu vực. Nhìn chung, mạng lưới cơ sở đào tạo cơ bản đáp ứng nhu cầu học tập, học nghề của người dân và doanh nghiệp.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố TÔN NGỌC HẠNH:“Chất lượng nhân lực và khoa học - công nghệ là một trong những yếu tố cốt lõi”
Đồng Nai đang đứng trước những cơ hội phát triển lịch sử, nhất là khi Bộ Chính trị, Quốc hội đã ban hành một số cơ chế, chính sách rất quan trọng, tạo đà để Đồng Nai phát triển đột phá, trở thành đô thị động lực của quốc gia. Để có thể nắm bắt tốt các cơ hội, chất lượng nhân lực và khoa học, công nghệ là một trong những yếu tố cốt lõi. Các nhà trường phải tiếp tục bám sát định hướng phát triển của thành phố, nâng cao chất lượng đào tạo, nhất là nhân lực trọng điểm để cung cấp cho thành phố.
Một số cơ sở đã được đầu tư theo hướng chất lượng cao, có khả năng đào tạo các ngành, nghề trọng điểm, phục vụ trực tiếp cho các khu công nghiệp, trung tâm logistics và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tuy nhiên, việc phân bổ quy mô và năng lực đào tạo giữa các cơ sở vẫn chưa đồng đều. Một số ngành nghề còn trùng lặp, quy mô nhỏ, chưa hình thành được các trung tâm đào tạo chuyên sâu gắn với những ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố. Dù vậy, cơ cấu ngành nghề đào tạo đã có sự chuyển dịch tích cực theo hướng tăng tỷ trọng các nhóm ngành kỹ thuật, công nghệ và dịch vụ hiện đại.
Tại buổi làm việc của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Tôn Ngọc Hạnh với hiệu trưởng các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố Đồng Nai mới đây, đại diện các trường đều bày tỏ mong muốn được tạo thuận lợi hơn về cơ chế, chính sách để tham gia vào chuỗi đào tạo, cung ứng nhân lực và chuyển giao khoa học, công nghệ.