NASA phóng kính thiên văn Roman, mở sứ mệnh lập bản đồ vũ trụ quy mô chưa từng có
Ngày 30/8, Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) phóng kính thiên văn không gian Nancy Grace Roman, mở đầu sứ mệnh khảo sát vũ trụ trên quy mô chưa từng có, hướng tới giải đáp những bí ẩn lớn của vật lý hiện đại.
Kính thiên văn Roman được phóng từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida lúc 7 giờ 26 phút ngày 30/8 (giờ địa phương), tức 18 giờ 26 phút cùng ngày theo giờ Hà Nội, trên tên lửa Falcon Heavy của SpaceX.
Với chiều cao hơn 12m, Roman được thiết kế để quan sát những vùng không gian rộng lớn. Kính thiên văn được đặt theo tên nhà thiên văn học Nancy Grace Roman, người được xem là một trong những nhân vật đặt nền móng cho chương trình kính thiên văn không gian của Mỹ.
Dự án Roman được phát triển trong hơn một thập kỷ với kinh phí khoảng 4 tỷ USD. Khi công bố hoàn tất chế tạo kính thiên văn hồi tháng 4, Giám đốc NASA Jared Isaacman cho biết Roman sẽ mang đến cho Trái đất một “tập bản đồ vũ trụ mới”, đồng thời góp phần nghiên cứu những câu hỏi chưa có lời giải về vật chất tối và năng lượng tối.
NASA phóng kính thiên văn không gian Roman thế hệ mới. (Nguồn: NASA)
Phát biểu tại một sự kiện ở trụ sở NASA ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng kính thiên văn Roman sẽ giúp các nhà khoa học “mở khóa những bí mật của vũ trụ”.
So với Kính viễn vọng không gian Hubble và Kính viễn vọng không gian James Webb, Roman có trường quan sát rộng hơn đáng kể. NASA cho biết phạm vi quan sát của Roman rộng hơn khoảng 100 lần so với Hubble, cho phép kính thiên văn khảo sát những vùng trời rộng lớn từ vị trí cách Trái đất khoảng 1,5 triệu km.
Roman dự kiến mất khoảng 100 ngày để di chuyển tới vị trí quan sát này. Tại đó, kính thiên văn sẽ phối hợp với các đài quan sát khác để nghiên cứu sự hình thành và tiến hóa của vũ trụ.
Một trong những mục tiêu quan trọng của sứ mệnh là phát hiện hàng nghìn hành tinh ngoài hệ Mặt trời và hàng chục nghìn siêu tân tinh. Theo Dave Content, Giám đốc kỹ thuật dự án Roman, dữ liệu thu được sẽ tạo nên danh mục lớn chưa từng có về các thiên thể, qua đó giúp các nhà khoa học đánh giá mức độ phổ biến của những hệ hành tinh tương tự hệ Mặt trời.
Các quan sát của Roman cũng sẽ bổ sung cho dữ liệu từ Đài quan sát Vera C. Rubin tại Chile và tàu thăm dò Euclid của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), góp phần xây dựng bức tranh toàn diện hơn về vũ trụ.
Đáng chú ý, dữ liệu do Roman thu thập sẽ được chia sẻ với giới khoa học và công chúng. Kính thiên văn dự kiến tạo ra khoảng 1,3 terabyte dữ liệu mỗi ngày, cung cấp nguồn thông tin khổng lồ cho các nghiên cứu về vũ trụ trong những năm tới.
