Nấu bánh chưng thời AI

Thế nhưng, đằng sau lớp lá dong xanh mướt và những sợi lạt tre mộc mạc, trí tuệ nhân tạo (AI) đang lặng lẽ tham gia vào quá trình tạo nên "hương vị quốc hồn" theo một cách rất riêng: hiện đại hơn, chính xác hơn nhưng cũng đầy thú vị.

Từ "công thức gia truyền" đến "dữ liệu thông minh"

Nỗi lo lớn nhất của những người trẻ khi bắt tay vào gói bánh chưng chính là sự cảm tính: "Cho bao nhiêu gạo là đủ?", "Ngâm đỗ bao lâu thì mềm?". Năm 2026, những câu hỏi này đã có lời giải đáp từ các trợ lý AI cá nhân.

Bạn chỉ cần chỏ chuột, AI sẽ hướng dẫn bạn các bước để gói được bánh chưng vừa vặn, đầy đủ - Ảnh: AI

Thay vì phải gọi điện "cầu cứu" mẹ hay bà để được hướng dẫn, thế hệ Gen Z và Alpha giờ đây sử dụng các ứng dụng tích hợp AI để tối ưu hóa nguyên liệu. Chỉ cần nhập số lượng bánh mong muốn, AI sẽ tính toán chi tiết đến từng gram gạo nếp, từng lát thịt ba chỉ. Thậm chí, công nghệ thị giác máy tính còn giúp người nội trợ chọn được những xấp lá dong không quá già, không quá non và kiểm tra độ tươi của thịt lợn qua camera điện thoại.

"Công thức gia truyền" giờ đây không chỉ nằm trong trí nhớ của người già mà được số hóa thành những dữ liệu chuẩn xác, giúp bất cứ ai cũng có thể tự tay tạo ra một chiếc bánh chuẩn vị.

Công nghệ AR - "Nghệ nhân" ảo cầm tay chỉ việc

Gói bánh chưng không cần khuôn vốn là một kỹ năng khó, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm nhiều năm. Thế nhưng, với sự hỗ trợ của công nghệ Thực tế tăng cường (AR), việc gấp lá tạo góc đã trở nên trực quan hơn.

Thông qua kính AR hoặc màn hình điện thoại, người gói bánh sẽ thấy các đường kẻ ảo đè lên lá dong thực tế, hướng dẫn từng bước gấp mép, đổ gạo, đặt nhân sao cho vuông vức nhất. Sự hỗ trợ của AI không làm mất đi tính thủ công, mà ngược lại, như một người hướng dẫn, khích lệ những người trẻ duy trì phong tục truyền thống thay vì chọn cách đi mua bánh làm sẵn.

Nồi bánh chưng IoT và sự thong dong của "thời đại số"

Hình ảnh thức đêm trông nồi bánh chưng vốn là một ký ức đẹp nhưng cũng đầy vất vả. Tết Bính Ngọ này, công đoạn luộc bánh 10 tiếng đồng hồ đã được "thông minh hóa" nhờ hệ thống cảm biến IoT (Internet vạn vật).

Các gia đình hiện đại sử dụng cảm biến nhiệt độ và mực nước kết nối trực tiếp với điện thoại thông minh. AI sẽ theo dõi chu trình sôi của nồi bánh, tự động báo động khi nước cạn hoặc điều chỉnh nhiệt độ bếp điện từ để đảm bảo bánh chín rền, không bị cháy hay "lại gạo". Sự thong dong này cho phép con người tận hưởng đêm giao thừa một cách trọn vẹn hơn.

Thay vì phải túc trực bên bếp lửa, họ có thêm thời gian để thực sự ngồi lại bên nhau, trò chuyện và thưởng thức tách trà xuân.

Công nghệ là nhịp cầu, không phải sự thay thế

Có ý kiến lo ngại rằng: "Nếu cái gì AI cũng làm hộ, liệu Tết có còn là Tết?". Thực tế cho thấy, công nghệ không thể thay thế được cái cảm giác lành lạnh của nước ngâm gạo, không thể mô phỏng được mùi thơm của nhựa lá dong khi gặp hơi nóng, và càng không thể thay thế được niềm vui khi cả gia đình cùng nhau quây quần bên nồi bánh chưng đỏ lửa.

Tập tục gói bánh chưng ngày Tết - nét văn hóa sống trường tồn cùng dân tộc Việt

AI, có chăng, chỉ đóng vai trò là "người giúp việc" tận tụy trong việc chuẩn bị nguyên liệu và hướng dẫn. Nó giúp "cân đong đo đếm" nguyên liệu tốt hơn và giảm bớt những vất vả chân tay, để con người có thể tập trung vào phần quan trọng nhất, đó là giá trị tinh thần - không khí đoàn viên ấm áp của gia đình.

Tết Bính Ngọ này, hãy để AI giúp bạn chuẩn bị một nồi bánh thật ngon, để bạn có thêm nhiều thời gian hơn cho những nụ cười và những cái nắm tay thật chặt bên người thân yêu.

Nam Phong