Nên làm gì trong tháng 7 âm lịch?

Tháng 7 âm lịch năm 2026 bắt đầu từ ngày 13/8 và kết thúc vào ngày 10/9 dương lịch, kéo dài 29 ngày. Đây là khoảng thời gian gắn với nhiều phong tục, tín ngưỡng lâu đời, trong đó có lễ Vu lan báo hiếu và tục cúng gia tiên, cúng cô hồn, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn và lòng từ bi hỉ xả.

Tháng 7 âm lịch nên làm những điều gì?

Truyền thống dân gian khuyên rằng tháng 7 âm lịch là dịp để con cháu bày tỏ lòng thành kính với tổ tiên, hướng đến điều thiện lành. Một số việc được khuyến khích thực hiện gồm:

Làm lễ cúng mùng 1 và rằm tháng 7

Cúng mùng 1 là điều các gia đình Việt vẫn thực hiện mỗi dịp đầu tháng, tuy nhiên lễ cúng mùng 1 tháng 7 âm lịch thường được chú trọng hơn một chút. Mọi người chuẩn bị lễ vật dâng lên thần linh, Thổ công và gia tiên. Mâm cúng được chuẩn bị tùy điều kiện kinh tế, phong tục của từng gia đình và địa phương.

Sau khi sửa soạn lễ vật, gia chủ thường thắp hương, thành tâm đọc văn khấn để kính cáo thần linh, tưởng nhớ tổ tiên và cầu mong gia đình bình an, mọi việc thuận lợi.

Đến rằm tháng 7, nghi lễ cúng thường được chia thành 3 phần gồm cúng Phật, cúng gia tiên và cúng chúng sinh, hay còn gọi là cúng cô hồn.

Mâm cúng Phật thường là đồ chay, hoặc đơn giản có thể chỉ gồm một đĩa ngũ quả. Trong khi đó, mâm cúng gia tiên được coi là phần quan trọng, thể hiện lòng tưởng nhớ và tri ân đối với ông bà, cha mẹ và những người đã khuất.

Cúng cô hồn thường được thực hiện ngoài trời, mang ý nghĩa bố thí, chia sẻ với những linh hồn không nơi nương tựa.

Gợi ý mâm lễ cúng chay ngày Rằm tháng 7 Âm lịch. (Ảnh: Nguyễn Hồng Thúy)

Đi chùa, làm việc thiện

Tháng 7 âm lịch cũng là tháng Vu lan báo hiếu và Xá tội vong nhân. Trong dịp này, nhiều Phật tử đến chùa để cầu sức khỏe, bình an cho gia đình, làm công đức hoặc góp sức cùng các sư dọn dẹp, nhổ cỏ trong khuôn viên chùa.

Những hoạt động này được nhiều người xem là cách giúp tâm hồn thư thái, bình an hơn. Không chỉ Phật tử, nhiều người không theo đạo Phật cũng đến chùa trong tháng 7 để góp công, góp của thực hiện các hoạt động phúc thiện.

Bên cạnh việc đi chùa, làm việc thiện cũng là một trong những việc được khuyến khích trong tháng này. Nhiều người cố gắng làm thêm những việc tốt để tích đức cho bản thân và gia đình.

Việc thiện có thể được thực hiện tùy sức, tùy tâm, chẳng hạn thăm hỏi, tặng quà tại các viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc trẻ em tật nguyền, thăm hỏi các Bà mẹ Việt Nam anh hùng hoặc quyên góp, hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn.

Lễ Vu lan là dịp để mọi người bày tỏ lòng hiếu thảo, bắt đầu từ việc dâng những đóa sen đỏ thắm trên đầu hay cài bông hồng trắng tinh khôi lên ngực áo. (Ảnh: Mạnh Hiếu)

Tránh sát sinh, có thể ăn chay

Theo quan niệm dân gian, trong tháng cô hồn nên tránh sát sinh và nếu có thể thì hạn chế ăn thịt động vật. Mọi loài vật đều ham sống. Việc hạn chế sát sinh được xem là cách giúp nhiều sinh linh tránh khỏi đau khổ, chết chóc, đồng thời giúp con người giữ tâm thanh tịnh hơn.

Ăn chay cũng được nhiều người lựa chọn trong tháng 7 âm lịch. Đây vừa là cách hạn chế sát sinh, vừa được xem như một phương thức thanh lọc thân tâm, hướng con người đến lối sống nhẹ nhàng và thiện lành hơn.

Báo hiếu cha mẹ

Một trong những ý nghĩa quan trọng của tháng 7 âm lịch là mùa Vu lan báo hiếu. Đây là dịp để con cái thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã sinh thành, dưỡng dục mình.

Báo hiếu thể hiện qua những hành động cụ thể trong đời sống. Con cái có thể dành nhiều thời gian hơn ở bên cha mẹ, quan tâm, chăm sóc và giúp đỡ cha mẹ để họ cảm nhận được sự yêu thương, từ đó có cuộc sống an vui, hạnh phúc hơn.

Với những người đã mất, con cháu có thể tưởng nhớ, thăm viếng mộ phần, làm việc thiện và hồi hướng công đức theo niềm tin, phong tục của gia đình.

Với những người đã mất, con cháu có thể tưởng nhớ, thăm viếng mộ phần.

Hóa giải xung đột, học cách tĩnh tâm

Dân gian quan niệm tháng cô hồn là khoảng thời gian cần giữ gìn lời nói, hành động và tâm trạng. Vì vậy, mọi người được khuyên nên cố gắng kiềm chế bản thân, tránh để xảy ra cãi vã, xô xát với bạn bè, người thân, đồng nghiệp hoặc những người xung quanh.

Nếu đang có khúc mắc, bất hòa với ai, đây cũng có thể là dịp để mỗi người chủ động hòa giải, bỏ qua những chuyện không đáng và tìm lại sự bình yên trong các mối quan hệ.

Bên cạnh đó, học cách tĩnh tâm cũng được xem là việc nên làm trong tháng 7. Mỗi người có thể giữ cho tâm hồn thanh tịnh hơn bằng cách hạn chế thù hận, nóng nảy, giận dữ và những toan tính không cần thiết.

Theo quan niệm này, thay vì để nỗi sợ về một tháng được cho là “xui xẻo” chi phối, con người có thể chủ động biến tháng 7 thành khoảng thời gian sống chậm, nhìn lại bản thân và hướng đến sự an vui.

Ăn nói nhã nhặn, giữ hòa khí

Trong tháng 7 âm lịch, dân gian cũng quan niệm mọi người nên ăn nói nhã nhặn, vui vẻ và giữ hòa khí trong gia đình cũng như ngoài xã hội.

Theo quan niệm này, những cuộc cãi vã, to tiếng có thể khiến bản thân và gia đình gặp chuyện không may. Vì vậy, thay vì nóng nảy hay tranh chấp, mỗi người nên thận trọng trong lời ăn tiếng nói, biết nhường nhịn và cư xử hòa nhã với những người xung quanh.

Thả đèn hoa đăng

Tại nhiều địa phương, thả đèn hoa đăng trên sông hoặc hồ là hoạt động được tổ chức trong tháng 7 âm lịch. Những chiếc đèn thường được tạo hình tượng trưng cho hoa sen, mang ánh sáng soi rọi, sưởi ấm linh hồn những người đã khuất.

Bên cạnh ý nghĩa tâm linh, thả đèn hoa đăng còn được xem là một nét đẹp văn hóa, tạo không gian lễ hội trang nghiêm và góp phần gắn kết cộng đồng.

Thả đèn hoa đăng thường được thực hiện trong tháng 7 âm lịch.

Nhìn chung, những điều được dân gian khuyên nên làm trong tháng 7 âm lịch chủ yếu hướng đến việc sống thiện, làm việc tốt, báo hiếu cha mẹ, tưởng nhớ tổ tiên, yêu thương muôn loài và giữ tâm an lành. Dù mỗi gia đình có phong tục thực hành khác nhau, các hoạt động này đều góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa, đạo lý và tinh thần nhân ái được lưu truyền qua nhiều thế hệ.