Phò mã là con rể của vua, vậy con dâu của vua gọi là gì?
“Phò mã” vốn là tên một chức quan thời Hán, đầy đủ là Phò mã đô úy, về sau được dùng để chỉ chồng của công chúa, tức là con rể nhà vua. Con dâu của vua có cách gọi khác.
“Phò mã” vốn là tên một chức quan thời Hán, đầy đủ là Phò mã đô úy, về sau được dùng để chỉ chồng của công chúa, tức là con rể nhà vua. Con dâu của vua có cách gọi khác.
Đức An
Lễ cưới của công chúa triều Nguyễn được tái hiện tại Festival Huế 1/5/2016. Ảnh: Ngaynay.
Trong tiếng Việt, “phò mã” thường được hiểu là cách gọi chồng của công chúa, tức con rể của vua. Tuy nhiên, theo Tầm nguyên từ điển của Lê Văn Hòe, từ này ban đầu không mang nghĩa như vậy mà xuất phát từ tên một chức quan thời nhà Hán.
Theo Lê Văn Hòe, nhiều người giải thích “phò mã” với nghĩa “phò” là giúp, “mã” là ngựa. Theo cách hiểu này, phò mã là người đi bên ngựa của nhà vua để giúp đỡ, từ đó chỉ người thân cận với vua.
Tác giả cho rằng cách giải thích trên chưa đúng. “Phò” ở đây là con ngựa dùng để đóng vào xe. “Phò mã” nguyên là tên một chức quan, đầy đủ là Phò mã đô úy, xuất hiện từ thời nhà Hán.
Từ đời Tấn về sau, các vị vua đặt lệ rằng người lấy công chúa sẽ được bổ nhiệm vào chức Phò mã đô úy. Về sau, cách gọi này dần được dùng để chỉ người lấy công chúa. Theo thời gian, người ta chỉ còn hiểu “phò mã” với nghĩa con rể vua mà không còn nhớ đây vốn là tên một chức quan.
Không chỉ chồng của công chúa có cách gọi riêng, con dâu của vua ngày xưa cũng được gọi bằng một danh xưng đặc biệt là “hoàng tức”.
Theo An Chi trong Chuyện Đông, chuyện Tây , “hoàng” là thành tố chỉ những gì liên quan đến vua hoặc thuộc về nhà vua. Trong khi đó, “tức” là dạng viết tắt chỉ phụ nữ, mang nghĩa con dâu.
Ghép hai thành tố này, “hoàng tức” được dùng để gọi con dâu của vua. Như vậy, nếu “phò mã” chỉ người lấy công chúa thì “hoàng tức” là cách gọi con dâu của nhà vua trong cách dùng từ xưa.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
Tin nóng
Trong việc chuẩn bị lễ cúng mùng 1 tháng 7 âm lịch, bài văn khấn là yếu tố không thể thiếu giúp bày tỏ lòng thành và nguyện vọng, hoàn thành nghi lễ.
Nghệ thuật biểu diễn là sự thăng hoa của một tập thể, từ biên đạo, đạo diễn, nhạc sĩ đến từng diễn viên sải bước trên sân khấu. Thế nhưng, đằng sau những tràng pháo tay và ánh đèn lộng lẫy, nước mắt của nghệ sĩ vẫn rơi.
Chương trình khai mạc có chủ đề “Welcome Miss World To Quảng Ninh - Việt Nam”, mở đầu hành trình tranh tài của các thí sinh Miss World 2026 tại Việt Nam.
Mỗi khi vườn hoa rộng 1.000m2 bung nở, người đàn ông U50 ở Tây Ninh lại chủ động thông báo để khách từ khắp nơi đến tham quan, chụp ảnh miễn phí.
Vậy là, phải hơn 50 năm, tôi mới lại được “gặp” anh. Nhưng là "gặp" ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, sau nhiều năm đi tìm mộ anh-liệt sĩ Phạm Bình Điến.
Thực hiện nhiệm vụ hành quân dã ngoại kết hợp làm công tác dân vận tại xã Yên Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, hằng ngày, khi sương còn giăng trên những triền đồi, từng tốp cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn Pháo binh-Tên lửa 380 (Bộ tư lệnh Pháo binh-Tên lửa) đã có mặt tại các địa điểm được phân công.
Tin mới
Tối 12/8, Nhà hát Hồ Gươm bùng nổ trong một đêm hòa nhạc thăng hoa và đầy cảm xúc khi đón chào Dàn nhạc Giao hưởng trẻ châu Á (Asian Youth Orchestra - AYO).
Nhiều ý kiến đa chiều của khán giả sau đêm khai mạc Miss World 2026.
Đắk Lắk đang xúc tiến hợp tác với Warner Bros. Discovery (WBD) nhằm đưa những câu chuyện về cà phê, văn hóa, thiên nhiên và sản phẩm đặc trưng của tỉnh đến với khán giả quốc tế, trước mắt tập trung quảng bá cà phê Buôn Ma Thuột và Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột 2027.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa ban hành kế hoạch tổ chức cuộc thi Tài năng múa học sinh, sinh viên toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Tài năng múa trẻ: Gìn giữ bản sắc - Tỏa sáng tương lai”.
Với những lợi thế về thiên nhiên, văn hóa, tỉnh Vĩnh Long đang tập trung phát triển mạnh loại hình du lịch sinh thái, du lịch sông nước miệt vườn, du lịch văn hóa, du lịch biển, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp... Kết quả mang lại sự tăng trưởng mạnh mẽ, từng bước định hình mô hình phát triển theo hướng xanh, chất lượng và bền vững.
Ngày 12/8, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tổ chức hội nghị công bố Khu du lịch cấp tỉnh Phong Nha - Kẻ Bàng.
Trước khi đi vào câu chuyện những thị tứ miền Tây, có lẽ cần bắt đầu từ một câu hỏi tưởng như đơn giản: Vì sao giữa đồng bằng mênh mông lại xuất hiện những cụm dân cư đông đúc, những ngôi chợ, những bến ghe, những phố nhỏ?
Ở đất nước này có những nơi Mặt trời có thể không lặn suốt 76 ngày, khiến ranh giới giữa ngày và đêm gần như biến mất.