Neo lại giữa trùng khơi

Tháng 11, trời trong đến mức tưởng có thể soi thấy bóng mình. Mà hình như, cái màu xanh ấy nhuộm khắp không gian đảo nhỏ. Mỗi sớm, nước biển xanh màu ngọc bích, điểm xuyết thêm những vệt nắng lấp lánh càng tôn lên vẻ đẹp ngọc ngà, như nàng công chúa chớp mắt sau giấc ngủ dài.

Minh họa: Lý long

Minh họa: Lý long

Ánh nắng rơi xuống biển, trải dài lấp lánh theo những cơn sóng bạc, trôi xa, xa mãi, tít tắp. Mỗi lần đứng trước biển, Nhân thường thấy mình bé nhỏ. Anh như hạt cát giữa đại dương vô tận. Còn tâm hồn anh lúc nào cũng bồng bềnh, bồng bềnh theo chân con sóng trôi mãi ra xa. Đôi lần, Nhân thấy mình có lỗi khi đứng gác chỉ toàn thả hồn vào biển trời bao la. Đôi lần hết ca, anh vẫn cứ đứng im không động đậy, ngay cả khi đồng đội gọi hai ba lần, thế là được một phen hú vía cho anh bạn cùng ca trực. Dăm lần như thế, Nhân được gán cho biệt danh “hiệp sĩ mộng mơ”.

Cái tên nghe cũng hay hay. Nhân lại thấy thích. Làm hiệp sĩ ư? Đó chẳng phải giấc mơ của bất kỳ cậu bé nào sao? Hồi nhỏ, Nhân cũng nhiều lần tưởng tượng mình có siêu năng lực có thể bay lên không trung, tiêu diệt kẻ ác bảo vệ hòa bình cho nhân loại. Sau lớn lên, má bảo thi sư phạm, ngành ấy không lo thất nghiệp. Nhân phải nghe lời má, điều đó được mặc định sẵn từ nhỏ. Má luôn bảo: má cấm cản con, má định hướng cho con, thậm chí má la hay đánh con cũng đều là muốn tốt cho con. Không yêu thương hơi sức đâu mà la với hét. Nhân mặc định điều đó đúng trong mọi trường hợp. Thế là dù chẳng mấy hứng thú với cái nghề “gõ đầu trẻ”, Nhân vẫn thi sư phạm theo lời má, bỏ lại ước mơ làm siêu nhân ở tận đẩu tận đâu.

Bốn năm mài quần trên giảng đường đại học, cuối cùng Nhân cũng tốt nghiệp. Cũng định trôi theo bèo nước, an phận làm ông giáo làng, ai dè cuộc đời luôn có những ngã rẽ bất ngờ chẳng bao giờ báo trước. Xin việc mãi chẳng được, đang nhụt chí anh hùng thì nhận được giấy báo của xã gọi đi đăng ký nghĩa vụ quân sự. Nhân bảo má:

- Con đi nghĩa vụ vài năm đã. Thanh niên trai tráng phải lăn lộn thao trường tập luyện cho rắn chắc, sống kỷ luật hơn.

- Má không đồng ý. Nhà mỗi thằng con trai một đi thì buồn chết. Không xin được việc thì ở nhà má nuôi. Gớm, má nuôi mày hai mấy năm nay chả lẽ lại không nuôi thêm được.

- Không, con không thích. Lớn rồi “ở nhà với má biết ngày nào khôn”. Con đi ra cho biết đó biết đây, ăn ngủ, tập luyện kỷ luật nghiêm khắc cho tính tình nó trưởng thành, rắn rỏi hơn. Vài năm rồi con về, có gì đâu mà lo. Mấy năm nay con đi học xa nhà, má cũng sống khỏe đấy thôi.

Má im. Không phải là xuôi theo ý Nhân mà là biết có cãi nữa cũng vô ích. Con chim non đủ lông đủ cánh rồi không chịu ở mãi trong tổ là lẽ đương nhiên. Thế là Nhân lên đường đi nghĩa vụ.

Vốn thuộc kiểu người sống kỷ luật, Nhân sớm thích nghi với môi trường quân đội. Lại thêm đã tốt nghiệp đại học, có kỹ năng thuyết trình, quản lý và tổ chức nên Nhân được chọn làm công tác tuyên huấn, văn thư của đơn vị. Ngoài những giờ huấn luyện, anh vùi đầu vào đọc sách. Có điều, trong anh vẫn có thứ gì đó thôi thúc tìm kiếm. Nó cứ gào lên hai tiếng “chán quá” khiến anh dằn vặt khổ sở. Anh bắt đầu mơ về một khung trời xa lạ - một nơi khác với khung trời anh đã thấy từ bé...

Gần nửa năm sau ước mơ của anh mới thành hiện thực. Khi biết ngoài đảo đang cần bộ đội biên phòng, anh liền xung phong đăng ký ngay. Má gào lên qua điện thoại:

- Trời ơi, sắp hết kỳ hạn rồi, sắp được về nhà rồi, ra ngoài đó làm chi nữa con? Mày không nhớ nhà, nhớ má hả?

- Má ơi, đâu dễ có cơ hội đi đảo. Con đi cho biết đó đây, khi nào chán con tự về mà. Má đừng buồn nghen!

- Cái thằng...

Nói tới đó là má cúp máy. Chắc giận Nhân. Nhân cười thầm, vài ba bữa lại alô con sao rồi liền. Cái tánh má, Nhân quá rành mà. Thiệt, mới ra đảo được một ngày là má gọi, lo lắng hỏi ăn uống sao, ngủ được không... Má là vậy, lúc nào cũng làm như Nhân là con nít lên ba không lo nổi thân mình.

Ở đảo, cái gì cũng làm Nhân thích thú. Từ màu trời, màu nước biển, đến cả cây cô đơn bên dốc hoàng hôn. Những thứ Nhân chỉ thấy trên mấy tấm ảnh mạng giờ được tận mắt nhìn. Ngay cả hơi gió chướng hung hãn Nhân cũng được chạm vào. Anh hài lòng với lựa chọn của mình. Tuổi trẻ chỉ một lần trong đời, sao không thử trải nghiệm những nơi xa lạ để sau này về già đỡ tiếc nuối? Bởi vậy, những giờ rảnh, Nhân thường lang thang ra biển. Đảo nhỏ, bề rộng chỉ mười mấy cây số, dân cư tập trung chủ yếu ven biển, còn ở giữa địa hình đồi dốc hiểm trở, toàn rẫy hoặc bỏ hoang. Dân trên đảo đa phần là ngư dân. Mấy đứa trẻ con bé tí tẹo đã bơi như rái cá. Người dân nơi đây rất thiệt thà, dễ mến. Mấy ngày theo đơn vị đi sửa đường hay trang trí bãi đá, dân thường mang tới cho đủ thứ món ăn ngon lành. Lạ miệng nhất là món bánh tráng khoai dẻo thơm, còn có món bánh thuôn dài từ bột được chiên giòn rụm, nhai rốp rốp vui tai.

Hơn tháng sau, Nhân phát hiện ra đảo nhỏ ngoài vẻ yên bình, thơ mộng mà khách du lịch thích thú thì còn bao điều ẩn giấu đằng sau. Những đứa trẻ nơi đây đa phần không thích học. Chúng được cha mẹ dạy kiếm tiền quan trọng hơn việc học. Nhỏ xíu đã có thể đi bán hàng rong. Lớn xíu chạy bàn phục vụ quán hoặc dẫn đường cho khách, hoặc giới thiệu chèo kéo khách mua vé của mấy hãng canô. Ở đây khách du lịch cực kỳ thích đi canô ra hòn để chơi. Ngoài đó bãi biển đẹp như thiên đường, sau đó trên đường về có thêm dịch vụ lặn ngắm san hô và ăn hải sản trên những chiếc nhà bè. Bởi vậy, trên đảo dù có trường lớp nhưng không phải đứa trẻ nào cũng được đến trường. Mà có được vận động đi học thì chúng cũng nhanh chóng nghỉ học. Đi kiếm tiền thú vị hơn đi học nhiều chứ. Cái bụng phải no là ưu tiên hàng đầu hơn cái não phải no.

Một chiều nọ đang lững thững đi dọc bãi biển sau ca trực, Nhân vô tình bắt gặp một chú chim hải âu nằm sóng soài trên cát. Từ xa, Nhân tưởng rằng nó đã chết nên định lại chôn, ai dè tới gần mới hay nó còn sống, chỉ là một bên cánh bị thương. Đôi mắt nó nhìn anh như cầu cứu, ươn ướt giọt lệ. Thương quá, Nhân an ủi nó:

- Không sao, về băng bó mấy bữa lành à.

Thế là Nhân tha nó về, tới bệnh xá và năn nỉ gãy lưỡi xin anh y sĩ băng vết thương cho nó. Nhân đặt nó vào thùng giấy, lén xuống nhà ăn trộm cá sống cho nó ăn. Được mấy ngày thủ trưởng phát hiện, gọi Nhân lên văn phòng quở trách một trận. Đợi thủ trưởng nói xong, Nhân mới rụt rè trình bày:

- Nhưng nó cũng là một sinh linh, nó đang gặp khó khăn thì cũng cần chúng ta giúp đỡ. Em tình nguyện trừ khẩu phần ăn của nó vào phụ cấp hàng tháng của em.

- Nếu mà có tấm lòng như vậy sao cậu không san sẻ yêu thương mấy đứa trẻ khó khăn trên đảo kìa. Cậu tốt nghiệp sư phạm phải không? Vậy sao không mở lớp bổ túc ban đêm cho chúng nó?

- Quan trọng bọn trẻ có học không chứ em thấy tụi nhỏ chỉ muốn đi kiếm tiền.

- Đó là ban ngày, ban đêm thì chúng rảnh mà. Không thử sao biết tụi nó không học?

Trước lý lẽ đó thì Nhân chỉ biết gật đầu. Thế là cậu trở thành thầy giáo bất đắc dĩ. Anh em đi vận động từng hoàn cảnh, gom được hơn chục đứa trẻ, bé có, lỡ cỡ có, lớn cũng có. Lớn nhất lớp là cô bé Mây hơn mười tuổi. Nhỏ nhất lớp là thằng Cò mới sáu tuổi. Mấy đứa nhỏ này mà dạy như cách ở trường chính quy thì ngày mai chúng nghỉ học hết ráo. Nhân bèn đánh vào tâm lý lứa tuổi, chúng ưa tò mò mà. Thế là bao giờ trước khi bắt đầu học, Nhân cũng mở màn bằng tiết mục đọc truyện. Những câu chuyện cổ tích, thần thoại, truyện thiếu nhi. Dĩ nhiên tiền mua sách là do Nhân tự bỏ ra, đặt sách từ đất liền ra, phí vận chuyển cũng hơi cao. Không sao, đã làm thì làm cho đến nơi đến chốn, không thể hời hợt được. Sách được đặt trên giá sách nhỏ do mấy anh em trong đơn vị đóng giúp, em nào muốn đọc thêm thì đọc. Muốn đọc, phải biết chữ, muốn biết chữ phải học với thầy. Thế là tụi nhỏ hào hứng tập ghép vần chỉ để mong biết nhiều mặt chữ mà đọc sách. Có buổi cả thầy lẫn trò chẳng đánh vần gì hết, tụm nhau lại đọc sách. Hễ đọc tới chữ nào không biết đánh vần, chúng lại la lên:

- Thầy ơi thầy, cái này đọc sao?

Nhân thấy cũng vui. Như thể mình có thêm mấy đứa em. Còn con Lạc (con hải âu Nhân nhặt được) thì giống như một người bạn thân, nó bao giờ cũng lặng im lắng nghe, chẳng ồn ào và nhiều chuyện như mấy cậu bạn cùng phòng, hễ Nhân tâm sự gì là ngày mai cả đơn vị đều biết. Con Lạc thì khác, nó chăm chú nhìn miệng Nhân nói, khi nào anh buồn bã chẳng nói gì, nó tự khắc dụi đầu vào má Nhân an ủi. Đôi khi, nó mổ mổ tay Nhân như thể khuyên anh bỏ qua đi đừng nghĩ nhiều làm gì. Có nó, Nhân thành ra ít trò chuyện với mấy người anh em chung đơn vị nữa. Thế là cả đơn vị lại réo “hiệp sĩ mộng mơ” mỗi khi thấy dáng Nhân. Mặc kệ, mộng mơ vẫn tốt mà.

Nhờ kèm cặp cho bọn trẻ mà sáng thứ hai chào cờ Nhân được thủ trưởng khen ngợi trước toàn quân. Thế là đơn vị lại đổi sang gọi là thầy Nhân. Nhân chỉ cười xòa, lính mà, châm chọc nhau mới vui.

Qua vài tháng, bọn trẻ cũng đã thân thiết nên hay kể chuyện nhà cho Nhân nghe. Nhờ đó Nhân biết được cha thằng Cò bị tai biến khó đi lại, mẹ của Đậu Đậu thì làm nghề bán cá nên đi lấy hàng rất sớm, anh của Hải Đăng thì mất trong một lần đi biển, còn Mây thì không có cha, mẹ nó một mình sinh ra nó và nuôi nó lớn. Mẹ Mây không phải là dân gốc ở đảo, khi cô đến đảo, bụng đã to vượt mặt. Một mình sinh con, một mình nuôi con lớn. Mẹ Mây phụ việc trong một quán ăn nên Mây cũng làm việc ở đó. Quét dọn, lau bàn, rửa chén, em đều thành thạo. Có lần Nhân hỏi:

- Em còn nhỏ sao mẹ không cho ở nhà mà lại phải đi phụ quán?

- Ở nhà buồn lắm thầy, tới quán ăn còn được ăn mấy món ngon.

Nhân đoán đó là thức ăn thừa của khách, vậy mà đối với con bé lại là món ăn ngon. Tháng đó khi lãnh tiền phụ cấp, anh mua cho con bé một cái kẹp tóc thật đẹp. Khi nhận được món quà, đôi mắt nó ngỡ ngàng rồi rưng rưng:

- Đẹp quá. Đây là lần đầu tiên em được nhận quà đó thầy.

Nhân chải và kẹp tóc giúp con bé. Mấy đứa khác nhìn nó ngưỡng mộ:

- Chị Mây sướng thiệt, được thầy tặng quà.

Nhân bật cười:

- Thầy tặng quà vì chị Mây biết đọc sách. Mấy đứa muốn được tặng quà thì ráng mà nhớ mặt chữ, ai đọc được sách thầy cũng tặng quà, chịu không?

- Dạ được.

Tụi nhỏ đồng thanh hào hứng. Thế là tối đó, Nhân chẳng cần kể chuyện bọn trẻ cũng tự giác học.

Trong cuộc điện thoại với má sau đó, Nhân biểu:

- Má, con đã xin ở lại đảo dạy học đó má.

- Trời ơi, xuất ngũ sao không về trong đây, ba con đã lo liệu hết rồi chỉ chờ con về.

- Dạy học ngoài đây cũng được mà má.

- Sao bằng được trong đây hả con? Bữa ba xin hiệu trưởng, người ta đồng ý rồi chỉ chờ con về.

- Con nghĩ kỹ rồi má, tụi nhỏ ngoài đây cần con hơn má à.

- Con có nghĩ tới ba má hông Nhân? Ba mày chạy vạy bữa giờ để lo cho mày, vậy mà…

- …

- Con có biết nhớ nhà hông Nhân?

- …

Có tiếng sụt sịt đầu dây bên kia. Nhân khẽ thở dài:

- Má à, tụi nhỏ cần con thiệt mà má. Ba má còn có vợ chồng chị hai ghé thăm thường xuyên.

Má im lặng không đáp. Nhân nhìn lớp học nhỏ đang chìm trong bóng đêm:

- Nếu con đi rồi, ai sẽ dạy tụi nhỏ? Sau này lớn lên, mấy đứa nhỏ cũng chỉ quanh quẩn ở cái đảo này, làm việc tay chân để sống. Con ở lại, biết đâu cuộc đời của tụi nó sẽ khác. Má ơi, chẳng phải đó là trách nhiệm của người thầy sao má?

Đầu dây bên kia vẫn im lặng. Mãi lúc lâu sau đó, má mới thở dài, khẽ khàng bảo: “Tùy con”, rồi cúp máy. Nhân lặng nhìn ra bầu trời đêm rộng lớn. Gió bấc đã nổi rồi, táp vào mặt lạnh buốt. Con Lạc rúc đầu vào má anh an ủi. Má ơi, con đã lỡ yêu cái đảo nhỏ này, yêu màu trời xanh, yêu mặt biển xanh, yêu con Lạc và yêu cả lũ trẻ rồi. Má đừng giận con, má nghen!

Ngân Kim .

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/neo-lai-giua-trung-khoi-475081.html