Nếp sống mới bên dòng Krông Nô
Những năm gần đây, cùng với sự đổi thay của các buôn làng vùng Đầm Ròn, đời sống văn hóa trong đồng bào M'nông, K'ho cũng có nhiều khởi sắc. Từ việc từng bước xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh đến gìn giữ giá trị truyền thống tốt đẹp, mỗi mái nhà đang trở thành nền tảng để vun đắp một cộng đồng ngày càng văn minh, giàu bản sắc.

Nhà truyền thống của người M'nông ở thôn Dơng Jri
Từ bỏ hủ tục, vun đắp nếp sống mới
Dọc dòng Krông Nô hiền hòa, hơn 11.000 đồng bào M’nông, K’ho sinh sống tại các buôn làng thuộc xã Đam Rông 3, Đam Rông 4 đang chứng kiến nhiều đổi thay tích cực. Những con đường đất lầy lội năm nào đã dần được bê tông hóa, điện lưới quốc gia phủ khắp buôn làng, tạo điều kiện để đời sống người dân ngày càng nâng cao.
Ngồi trước hiên nhà, ông Đa Cát Hà Dương (thôn Dơng Jri) nhớ lại những ngày đầu bà con đến vùng đất này lập nghiệp. Hơn 40 năm trước, khi khu tái định canh, định cư Liêng Krăk 2 được thành lập, đường sá đi lại cách trở, trường học xa, điện lưới chưa có, điều kiện chăm sóc sức khỏe còn hạn chế. Không chỉ thiếu thốn về vật chất, nhiều tập quán cũ cũng ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân.
Theo ông Hà Dương, trước đây khi đau ốm, không ít gia đình còn tin vào thầy mo, cho rằng bệnh tật do ma quỷ gây ra. Trong cưới hỏi, chuyện thách cưới nặng nề; tang ma thường kéo dài nhiều ngày, tổ chức ăn uống linh đình, tốn kém cả về công sức lẫn tiền bạc. “Bà con giờ đây tin vào y học hiện đại, có bệnh thì đến trạm y tế hoặc bệnh viện khám chữa. Cưới hỏi đơn giản hơn, không còn chuyện thách cưới nặng nề. Tang lễ cũng thực hiện theo hướng văn minh, gọn gàng, tiết kiệm”, ông Hà Dương chia sẻ.

Xã Đam Rông 4 phục dựng Lễ Cúng bến nước - một nghi thức văn hóa truyền thống của đồng bào M’nông
Những đổi thay ấy không chỉ đến từ sự phát triển kinh tế - xã hội mà còn là kết quả của quá trình tuyên truyền, vận động bền bỉ của chính quyền địa phương, người có uy tín, các tổ chức, đoàn thể và các chức sắc tôn giáo trên địa bàn. Nhiều hủ tục từng tồn tại lâu đời đã dần được xóa bỏ, thay bằng những nếp sống phù hợp với điều kiện hiện nay.
Ông Trần Đức Phát - Trưởng Phòng Văn hóa xã hội xã Đam Rông 3 cho biết, phần lớn đồng bào M’nông, K’ho tại khu vực Đầm Ròn đều chủ động tiếp thu những giá trị tích cực của đời sống hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc riêng. Nếu như trước đây, nhiều gia đình phải dành nhiều ngày cho các hoạt động cưới hỏi, ma chay thì nay mọi việc được tổ chức gọn gàng hơn, giảm áp lực về kinh tế, tạo điều kiện để người dân tập trung lao động sản xuất, chăm lo cuộc sống gia đình.

Người dân tham gia dọn dẹp vệ sinh, tôn tạo cảnh quan nông thôn
Giữ hồn văn hóa trong mỗi nếp nhà
Điều đáng quý là trong hành trình xây dựng nếp sống mới, đồng bào M’nông ở vùng Đầm Ròn vẫn gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Như ở thôn Dơng Jri, bà con đã cùng nhau đóng góp công sức, vật chất để xây dựng nhà truyền thống cộng đồng. Mỗi cây tre, tấm nứa, mái lá đều do chính người dân trong thôn khi cùng nhau tìm vật liệu, góp ngày công để dựng nên không gian lưu giữ bản sắc văn hóa cộng đồng. Nơi đây lưu giữ nhiều hiện vật gắn với đời sống, lao động và văn hóa của người M’nông, góp phần giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về nguồn cội và bản sắc dân tộc.

Thế hệ trẻ có ý thức giữ gìn văn hóa dân tộc
Nỗ lực bảo tồn bản sắc văn hóa còn được thể hiện qua việc duy trì và phát huy không gian văn hóa cồng chiêng. Tại thôn Đạ Nhinh, Câu lạc bộ Văn hóa cồng chiêng được duy trì từ nhiều năm trước bởi những người tâm huyết như ông Đa Cát Tư. Các thành viên câu lạc bộ không chỉ tham gia biểu diễn phục vụ lễ hội, sự kiện địa phương mà còn tích cực truyền dạy cho lớp trẻ, góp phần đưa văn hóa truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Qua đó, mở ra cơ hội gắn kết hoạt động bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, đồng thời khẳng định vai trò chủ thể của người dân trong gìn giữ di sản.
Những mái nhà ven dòng Krông Nô hôm nay, nếp sống mới đang từng ngày được vun đắp trên nền tảng của sự đồng thuận và ý thức cộng đồng. Những hủ tục dần lùi xa, nhường chỗ cho lối sống văn minh, tiến bộ. Và trong dòng chảy đổi thay ấy, tiếng cồng chiêng cùng những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp vẫn được gìn giữ như một phần không thể thiếu, góp phần xây dựng những buôn làng ngày càng giàu đẹp, văn minh và đậm đà bản sắc dân tộc.
Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/nep-song-moi-ben-dong-krong-no-451935.html











