Vì sao củ riềng từng là 'báu vật' trên các tuyến thương mại cổ đại?
Mùi thơm cay nồng của củ riềngvẫn tiếp tục kết nối truyền thống, khoa học và nghệ thuật ẩm thực qua nhiều thế hệ.
Riềng (Alpinia officinarum) là loài cây thân thảo lâu năm thuộc họ Gừng (Zingiberaceae), có nguồn gốc từ miền nam Trung Quốc và được trồng rộng rãi ở nhiều nước châu Á, trong đó có Việt Nam. Từ lâu, riềng không chỉ là một loại gia vị quen thuộc mà còn là dược liệu quan trọng trong nhiều nền y học cổ truyền.
Ảnh: salviaparadise
Thoạt nhìn, riềng khá giống gừng vì đều phát triển từ thân rễ nằm dưới đất. Tuy nhiên, thân rễ riềng thường cứng hơn, có màu đỏ nâu ở bên ngoài, ruột trắng ngà hoặc vàng nhạt và mùi thơm cay nồng đặc trưng. Từ thân rễ mọc lên những thân giả cao khoảng 1–2m, được tạo thành bởi các bẹ lá ôm sát nhau. Lá thuôn dài, xanh đậm, còn hoa thường có màu trắng pha hồng với những vệt đỏ nổi bật, mọc thành chùm ở đầu cành.
Ảnh: Dược liệu tên Việt Nam - UMP
Trong ẩm thực Việt Nam, riềng là gia vị không thể thiếu trong nhiều món ăn truyền thống như giả cầy, cá kho, thịt nướng hay các món hấp. Tinh dầu của riềng giúp khử mùi tanh của thịt và hải sản, đồng thời tạo nên hương thơm ấm, cay dịu rất đặc trưng. Ở Thái Lan và Indonesia, riềng cũng xuất hiện trong nhiều món cà ri, súp và nước sốt nổi tiếng, dù tại đây người ta thường sử dụng loài riềng lớn (Alpinia galanga) thay vì Alpinia officinarum.
Không chỉ có giá trị làm gia vị, riềng còn được sử dụng làm thuốc từ rất sớm. Trong y học cổ truyền, thân rễ riềng được dùng để hỗ trợ giảm đầy bụng, kích thích tiêu hóa, làm ấm cơ thể và giảm cảm giác buồn nôn. Các nghiên cứu hiện đại đã phát hiện trong riềng có nhiều hợp chất hoạt tính sinh học như galangin, kaempferide và các tinh dầu giàu cineole, mang đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn trong điều kiện nghiên cứu. Tuy nhiên, các tác dụng này vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng để xác định hiệu quả và độ an toàn trong điều trị bệnh.
Ảnh: Hello Hello Plants & Garden Supplies
Điều thú vị là riềng từng là một mặt hàng thương mại có giá trị trong thời Trung Cổ. Các thương nhân Ả Rập đã đưa củ riềng khô từ châu Á sang châu Âu, nơi nó được dùng làm gia vị, hương liệu và dược liệu. Trước khi các tuyến hàng hải trực tiếp đến châu Á được mở ra, riềng từng được xem là một trong những loại gia vị phương Đông được giới quý tộc châu Âu ưa chuộng.
Ngày nay, dù không nổi tiếng toàn cầu như gừng hay nghệ, riềng vẫn giữ vị trí quan trọng trong văn hóa ẩm thực của nhiều quốc gia nhiệt đới. Với khả năng sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh và dễ nhân giống bằng thân rễ, cây được trồng phổ biến trong vườn nhà cũng như các vùng chuyên canh.
Từ những món ăn dân dã đến các toa thuốc cổ truyền, riềng đã chứng minh rằng giá trị của một loài cây không nằm ở vẻ ngoài nổi bật mà ở những đóng góp bền bỉ cho đời sống con người. Mùi thơm cay nồng của thân rễ nhỏ bé ấy vẫn tiếp tục kết nối truyền thống, khoa học và nghệ thuật ẩm thực qua nhiều thế hệ.
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Tin nóng
Hơn 400 năm tuổi, chùa Thiên Mụ không chỉ nổi tiếng bậc nhất xứ Huế bởi cảnh sắc cổ kính bên dòng sông Hương mà còn là nơi lưu giữ hai bảo vật quốc gia gắn với lịch sử Phật giáo Đàng Trong và dấu ấn các chúa Nguyễn.
Du lịch Thái Nguyên ghi nhận nửa đầu năm 2026 khởi sắc với doanh thu hơn 7.300 tỉ đồng, tăng gần 60% so với cùng kỳ, lượng khách tiếp tục tăng.
Những ngày này, tại Công viên Lê Thị Riêng, cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh TPHCM đang thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt: tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Mỗi phần việc nơi đây được chuẩn bị, tìm kiếm với tinh thần trách nhiệm cao nhất, bằng mệnh lệnh từ trái tim người lính: đưa đồng đội trở về.
Trong số các thành phố ở Mỹ mà tôi ghé qua trong dịp World Cup 2026, Boston có lẽ là nơi để lại nhiều ấn tượng tích cực nhất về công tác tổ chức của địa phương.
Từ Mỹ bay sang Mexico để tác nghiệp trận Mexico - Anh, chúng tôi cảm nhận tình yêu bóng đá và niềm tự hào bản sắc văn hóa của người dân nước Mexico.
Chiều 5/7, đội tuyển Cape Verde trở về trong sự chào đón cuồng nhiệt của hàng nghìn người dân sau hành trình lịch sử tại World Cup 2026.
Tin mới
Những ngày này, khi đất trời cao nguyên chuyển mùa với những cơn gió mang theo hơi nước cũng là lúc hơn 1 vạn cây muồng đen ở thung lũng Kon Gang (tỉnh Gia Lai) đồng loạt trổ hoa vàng rực. Sắc hoa như mang mùa thu đến sớm cho vùng đất này.
Triển lãm 'Quốc Tử Giám trong nghệ thuật' vừa khai mạc tại Di tích uốc gia đặc biệt Văn Mqiếu - Quốc Tử Giám, giới thiệu hành trình sáng tạo kéo dài gần một thế kỷ của nhiều thế hệ nghệ sỹ trong và ngoài nước, hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám.
Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức triển lãm 'Quốc Tử Giám trong nghệ thuật' giới thiệu 60 tác phẩm thể hiện qua nhiều loại hình nghệ thuật đa dạng.
Dù dừng bước ở vòng 32 sau thất bại trước Argentina, Cape Verde bất ngờ trở thành điểm đến được người Trung Quốc 'săn đón' khi lượng tìm kiếm du lịch tăng hơn 200%.
Trong 2 ngày 4 và 5/7, tại khu dân cư Bằng La, UBND xã Trà Leng tổ chức lễ hội 'Hương quế Trà Leng' lần thứ I năm 2026 với chủ đề 'Hương quế Trà Leng - Niềm tin và khát vọng vươn xa'.
Mới đây, một sản phẩm âm nhạc độc lập đã gây chú ý khi sử dụng hoàn toàn ngôn ngữ điện ảnh trong cách kể chuyện. Với sự tham gia của ê kíp làm phim chuyên nghiệp, tác phẩm 'Phan Thiet' của nam ca sĩ Kiey đã mang đến một không gian viễn tưởng êm dịu nhưng lôi cuốn, giống như một thước phim ngắn.
Thực hiện 'Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ', từ ký ức của cựu chiến binh đến những thông tin do người dân cung cấp, từng manh mối đang được cẩn trọng đối chiếu, xác minh với mong mỏi tìm lại đồng đội, trả lại tên cho những phần mộ còn khuyết danh.
Đã có thời, tiếng búa gõ trên những tấm tôn vang lên từ sáng sớm đến chiều muộn đã hòa cùng nhịp sống của gần như cả làng. Thế nhưng, nghề gò hàn tôn thiếc từng nuôi sống bao thế hệ nay chỉ còn được gìn giữ bởi vài hộ dân.