Nga - Ukraine nối lại đàm phán: Kỳ vọng và trở ngại

Nga và Ukraine đang chuẩn bị nối lại đàm phán hòa bình với sự tham gia của Mỹ tại Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sau gần 10 tháng gián đoạn.

Tuy nhiên, kỳ vọng của hai bên có nhiều khác biệt, trong khi những bất đồng cốt lõi về lãnh thổ và an ninh vẫn chưa được giải quyết.

Sau cuộc gặp giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại St. Petersburg ngày 21/10, Moskva đồng ý nối lại đàm phán ba bên.

Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho biết cuộc gặp dự kiến diễn ra sau ngày 4/11, nhưng thời điểm cụ thể chưa được xác định.

Ông Ushakov gọi đây là vòng đàm phán thăm dò và không kỳ vọng đạt được tiến triển đáng kể.

Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov cho biết Moskva đang tích cực chuẩn bị, đồng thời duy trì đối thoại với chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Nga muốn tiến trình thương lượng hướng tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài, đi kèm các bảo đảm an ninh và bảo vệ những lợi ích cốt lõi của nước này. Tổng thống Putin cũng không muốn chỉ đạt được một lệnh ngừng bắn ngắn hạn.

Theo các nguồn ngoại giao được Telegraph dẫn lời, Moskva còn muốn đưa các nước châu Âu vào tiến trình đàm phán để thảo luận về vấn đề mở rộng NATO.

Một trong những yêu cầu được cho là Nga có thể đưa ra là hạn chế sự hiện diện quân sự của liên minh tại các nước thành viên gia nhập sau năm 1997.

Ở chiều ngược lại, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky muốn cuộc gặp tập trung vào những biện pháp thực tế nhằm hạ nhiệt xung đột.

Kiev ưu tiên các vấn đề an ninh năng lượng, hàng hải, trao đổi tù binh và khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh giữa lãnh đạo ba nước.

Một quan chức Ukraine nhận định vòng đàm phán đầu tiên khó tạo ra đột phá, do các bên cần thời gian khôi phục đối thoại sau thời gian dài gián đoạn.

Kiev hy vọng những cuộc gặp tiếp theo được tổ chức thường xuyên hơn, với các kết quả cụ thể như trao đổi tù binh và ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng.

Trở ngại lớn nhất vẫn là vấn đề lãnh thổ tại Donbass, gồm hai tỉnh Donetsk và Lugansk. Nga yêu cầu Ukraine rút quân khỏi những khu vực còn kiểm soát tại Donetsk, trong khi Kiev muốn đóng băng chiến tuyến hiện tại để giữ các thành phố phòng thủ chiến lược.

Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng thảo luận phương án lập vùng đệm hoặc vùng phi quân sự ở hai bên chiến tuyến, thay vì rút quân khỏi các vị trí đang kiểm soát. Tuy nhiên, hai bên chưa thống nhất được cơ chế thực hiện cũng như những bảo đảm an ninh đi kèm.

Với những bất đồng này, giới phân tích cho rằng cuộc gặp tại Abu Dhabi trước mắt có thể tập trung vào các biện pháp giảm căng thẳng và xây dựng lòng tin, thay vì đạt được thỏa thuận ngừng bắn toàn diện. Khả năng chấm dứt xung đột vẫn phụ thuộc vào việc Moskva và Kiev có tìm được thỏa hiệp về lãnh thổ và cấu trúc an ninh hậu chiến hay không.