Ngăn chặn bạo lực học đường: Chuyển mạnh từ xử lý việc đã xảy ra sang phòng ngừa chủ động

Ngày 11/11, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức hội nghị đánh giá việc triển khai công tác phòng, chống bạo lực học đường, giáo dục kỹ năng và tư vấn học đường.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh khẳng định phòng, chống bạo lực học đường không thể tách rời giáo dục kỹ năng và tư vấn học đường. Thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, ngành, địa phương đã từng bước hoàn thiện quy định, tăng cường phối hợp và tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ học sinh.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh đánh giá đây là kết quả thể hiện nỗ lực của ngành Giáo dục, lực lượng công an, các cơ quan liên quan, gia đình và nhà trường. Tuy nhiên, những chuyển biến này mới là bước đầu, trong khi thực tiễn vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Ảnh: MOET

Theo báo cáo, 34 tỉnh, thành phố đã triển khai Kế hoạch phối hợp liên ngành số 113/KHPH-BCĐ ngày 30/7/2026. Trong đó, 11.787 cơ sở giáo dục ký kết phối hợp với công an địa phương, đạt 95,66%; hơn 50.300 buổi tuyên truyền được tổ chức, thu hút trên 11,6 triệu lượt học sinh tham gia.

Đáng chú ý, theo báo cáo tháng 9/2026 của 27/34 Sở Giáo dục và Đào tạo, các địa phương đã phát hiện, hỗ trợ sớm 623 trường hợp có nguy cơ, mâu thuẫn; thực hiện hơn 356.200 lượt tư vấn, hỗ trợ tâm lý.

Cụ thể, năng lực phòng ngừa, phát hiện sớm còn hạn chế do thiếu nhân lực, chuyên môn, không gian và kinh phí. Mạng lưới tư vấn học đường chưa đáp ứng yêu cầu; việc tiếp nhận thông tin và phối hợp giữa nhà trường, gia đình, công an, y tế, chính quyền địa phương chưa thực sự thông suốt.

“Nếu chỉ giao thêm nhiệm vụ mà chưa xác định rõ thẩm quyền, đầu mối, nguồn lực và cách đánh giá kết quả thì khó tạo chuyển biến bền vững. Phối hợp chỉ thực sự hiệu quả khi mỗi chủ thể thực hiện đúng phần việc của mình, có cơ chế kết nối và cùng chịu trách nhiệm đối với những khoảng trống phát sinh”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Từ thực tế này, bà Thanh yêu cầu chuyển mạnh từ xử lý khi vụ việc đã xảy ra sang phòng ngừa chủ động; từ tuyên truyền đơn thuần sang giáo dục kỹ năng có thực hành; từ tư vấn theo từng vụ việc sang lắng nghe, hỗ trợ liên tục; từ phối hợp trên văn bản sang cơ chế vận hành thực chất.

Vụ việc nam sinh lớp 12 ở Thanh Hóa bị đâm tử vong. Ảnh cắt từ clip

Phó Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên Nguyễn Xuân An Việt cho rằng, hệ thống văn bản hiện nay đã bao quát các trụ cột cơ bản, song cần tiếp tục rà soát, cụ thể hóa bốn nhóm vấn đề: phạm vi và tình huống bạo lực; trách nhiệm phối hợp; chất lượng giáo dục kỹ năng, tư vấn học đường và chuyển đổi số.

Trong đó, cần làm rõ cách nhận diện bạo lực thể chất, tinh thần, bắt nạt trên mạng và những hành vi xảy ra ngoài khuôn viên trường nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn, việc học tập của học sinh.

Ông Việt cũng lưu ý cần phân định trách nhiệm bảo vệ, hỗ trợ trong các mối quan hệ giữa học sinh với học sinh, học sinh với nhà giáo và những hành vi do người ngoài trường gây ra. Không nên đồng nhất mọi vi phạm liên quan đến học sinh với bạo lực học đường để áp dụng cùng một cơ chế xử lý.

Ở góc độ bảo đảm an toàn trường học, Thiếu tướng Huỳnh Thới An, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Bộ Công an, cho rằng giáo dục kỹ năng cần bao gồm cả việc trang bị kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và bảo đảm môi trường học tập an toàn.

Thiếu tướng Huỳnh Thới An, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Bộ Công an trao đổi tại hội nghị. Ảnh: MOET

Ông đề xuất tiếp tục kiện toàn cơ chế phối hợp liên ngành theo hướng thực chất, đồng thời lồng ghép nội dung và trang bị thiết bị phục vụ giảng dạy về phòng cháy, chữa cháy trong nhà trường.

Đề cập đến bạo lực học đường trên không gian mạng, PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định các biểu hiện và nguy cơ bạo lực trên mạng xã hội chưa được nhận diện đầy đủ. Trong khi đó, những hình thức dụ dỗ, lừa gạt trẻ em trên môi trường mạng có thể dẫn đến hậu quả khó lường.

Theo ông Nam, gia đình và nhà trường cần chủ động theo dõi, nhận diện nguy cơ, không đợi đến khi sự việc trở nên nghiêm trọng mới can thiệp. Nhà trường cần xử lý cụ thể các tình huống phát sinh trong lớp học, trong trường; phụ huynh cần lắng nghe, đồng hành và tiếp nhận thông tin từ con một cách không phán xét.