Ngăn chặn sự phát triển của sinh vật cảnh ngoại lai tại Việt Nam để bảo vệ cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học và sức khỏe cộng đồng
Là một trong những đề xuất mà Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) đưa ra trong tài liệu 'Những hành động ưu tiên nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán động vật hoang dã trái phép tại Việt Nam năm 2026' vừa công bố.
Kể từ năm 2016, mỗi năm, ENV đều đưa ra “Những hành động ưu tiên nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán động vật hoang dã trái phép tại Việt Nam” để thông qua đó, đề xuất những ưu tiên hàng đầu trong công tác thực thi pháp luật và các thách thức mới trong nỗ lực ngăn chặn vi phạm về động vật hoang dã (ĐVHD) tại Việt Nam.
Đây cũng là nguồn tham khảo hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và cơ quan thực thi pháp luật trong nỗ lực chung nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật, nâng cao hiệu quả thực thi, nghiêm trị các đối tượng cầm đầu và từng bước xóa bỏ vai trò của Việt Nam trong hoạt động buôn bán trái phép ĐVHD xuyên quốc gia.
Trong tài liệu năm 2026, ENV đề xuất 10 hành động ưu tiên nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán ĐVHD trái phép tại Việt Nam trong năm 2026 bao gồm: Triệt phá các đường dây buôn bán ĐVHD quy mô lớn và nghiêm trị những đối tượng cầm đầu; Xóa bỏ nạn tham nhũng; Nâng cao hiệu quả răn đe, phòng ngừa tội phạm về ĐVHD;
Thắt chặt kiểm soát hoạt động nuôi thương mại ĐVHD; Xử lý dứt điểm tình trạng buôn bán trái phép hổ và đóng cửa các cơ sở nuôi vi phạm, tập trung vào các địa bàn trọng điểm như tỉnh Nghệ An; Xóa bỏ vi phạm về ĐVHD trên Internet;
Chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật tại Việt Nam, đặc biệt là tại thủ đô Hà Nội; Ngăn chặn sự phát triển của các sinh vật cảnh ngoại lai; Từng bước loại bỏ tình trạng buôn bán trái phép các loài chim hoang dã; Giảm thiểu nhu cầu tiêu thụ ĐVHD thông qua các chiến dịch nâng cao nhận thức do các cơ quan Nhà nước thực hiện sử dụng đa dạng các công cụ truyền thông.
Có thể thấy, trong năm 2026, ENV tiếp tục đề xuất ưu tiên hàng đầu công tác đấu tranh, triệt phá các đường dây buôn bán ĐVHD quy mô lớn và nghiêm trị những đối tượng cầm đầu. Bên cạnh đó, một hành động cấp thiết khác được ENV đưa ra là ngăn chặn sự phát triển nhanh chóng của hoạt động buôn bán các sinh vật cảnh ngoại lai.

240 cá thể vẹt ngoại lai bị vận chuyển trái phép bị cơ quan chức năng phát hiện, thu giữ. (Ảnh minh họa. Nguồn ENV)
Từ năm 2020 đến 2025, Cơ sở dữ liệu vi phạm về ĐVHD của ENV đã ghi nhận 1.601 vụ với 5.197 vi phạm liên quan đến hoạt động quảng cáo và buôn bán hơn 197.000 cá thể động vật ngoại lai.
“ENV rất quan ngại về sự gia tăng nhanh chóng của hoạt động buôn bán ĐVHD ngoại lai, xuất phát từ những hạn chế trong quy định pháp luật và công tác thực thi tại các địa phương. Nếu không sớm triển khai các giải pháp hiệu quả cả về mặt chính sách và thực thi, vấn đề này sẽ nhanh chóng trở nên nghiêm trọng hơn, đe dọa trực tiếp đến cân bằng sinh thái, đa dạng sinh học và sức khỏe cộng đồng”, theo bà Bùi Thị Hà - Phó Giám đốc ENV.











