Ngân hàng dè dặt với AI vì nỗi lo chi phí

Theo tờ Le Monde, mối quan tâm của các ngân hàng hiện nay không còn là liệu AI có thể mang lại hiệu quả hay không, mà là làm thế nào để các lợi ích thu được lớn hơn khoản tiền phải bỏ ra để vận hành công nghệ này.

Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Ảnh minh họa: A.N/Bnews/vnanet.vn

Ngày 11/6, Tập đoàn Crédit Agricole thông báo thành lập một công ty chuyên trách cung cấp các công cụ AI cho toàn hệ thống. Nhiệm vụ của đơn vị này là kiểm soát chi phí và bảo đảm các ứng dụng AI tạo ra giá trị kinh tế cao hơn mức đầu tư.
Tổng Giám đốc Crédit Agricole Olivier Gavalda cho biết ngân hàng muốn chủ động kiểm soát những khoản chi được dự báo sẽ tăng rất mạnh trong những năm tới, đồng thời bảo đảm AI được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả thực sự.
Mô hình này không phải là mới. Một số ngân hàng Tây Ban Nha như BBVA đã thành lập các công ty con chuyên phát triển và cung cấp dịch vụ AI cho các đơn vị thành viên, hoạt động như một trung tâm lợi nhuận độc lập.

Nỗi lo của ngành ngân hàng xuất phát từ thực tế chi phí vận hành AI có thể tăng nhanh khi số lượng người dùng và ứng dụng mở rộng. Trong giới tài chính, nhiều câu chuyện về các khoản chi vượt dự toán đang được nhắc đến như những lời cảnh báo.

Theo một số nguồn tin trong ngành, một doanh nghiệp công nghệ tại Mỹ đã tiêu tốn khoảng 500 triệu USD chỉ trong một tháng do để các hệ thống lập trình vận hành liên tục trên nền tảng Claude của công ty Anthropic. Trong khi đó, Uber được cho là đã sử dụng hết ngân sách AI của cả năm chỉ sau ba tháng và buộc phải áp dụng các giới hạn sử dụng.

Đối với các ngân hàng, bài toán này càng trở nên phức tạp hơn do quy mô hoạt động rất lớn. Ông Philippe Wüst, chuyên gia của Công ty tư vấn Accuracy, cho rằng việc thử nghiệm một ứng dụng AI với vài nghìn khách hàng hoàn toàn khác với việc triển khai cho hàng chục triệu người dùng.

Một ngân hàng Pháp cho biết đơn vị này có khoảng 12 triệu khách hàng và thực hiện tới 60 tỷ lượt tương tác mỗi năm, từ chuyển khoản, tra cứu tài khoản, cấp tín dụng đến tư vấn tài chính. Nếu toàn bộ các hoạt động này đều được xử lý bằng các trợ lý AI hội thoại, chi phí vận hành có thể trở nên rất lớn.

Vì vậy, các ngân hàng Pháp hiện vẫn duy trì cách tiếp cận thận trọng. Các công cụ AI chủ yếu được sử dụng để trả lời câu hỏi, hướng dẫn khách hàng hoặc hỗ trợ xử lý thủ tục hành chính. Cho đến nay, chưa có quy trình ngân hàng nào được giao hoàn toàn cho AI thực hiện từ đầu đến cuối.

Dù chi phí sử dụng các mô hình AI hiện đã giảm mạnh so với vài năm trước, giới tài chính vẫn lo ngại giá dịch vụ sẽ tăng trở lại trong tương lai. Theo ông Mathieu Gosselin, đối tác của Công ty tư vấn Bartle, các nhà phát triển AI lớn như OpenAI hay Anthropic hiện vẫn đang thua lỗ. Khi công nghệ trở thành công cụ không thể thiếu đối với doanh nghiệp, các nhà cung cấp có thể sẽ tăng giá để cải thiện lợi nhuận.

Ông Arthur Mensch, Tổng Giám đốc Công ty Mistral AI của Pháp, từng dự báo các doanh nghiệp trong tương lai có thể phải dành khoảng 10% quỹ lương để chi trả cho việc sử dụng các mô hình AI. Điều này đồng nghĩa với việc hiệu quả tạo ra từ AI phải đủ lớn để bù đắp khoản đầu tư ngày càng tăng.

Bên cạnh bài toán chi phí, tác động của AI đối với việc làm cũng đang thu hút sự quan tâm của ngành tài chính. Theo các chuyên gia, những vị trí liên quan đến quản lý tài sản và tư vấn đầu tư có thể chịu ảnh hưởng mạnh nhất khi AI ngày càng có khả năng phân tích dữ liệu và đưa ra khuyến nghị đầu tư với tốc độ vượt xa con người.

Tuy vậy, các ngân hàng Pháp hiện vẫn tránh đề cập đến khả năng cắt giảm nhân sự quy mô lớn. Theo giới phân tích, phần lớn các tổ chức tài chính vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và đánh giá hiệu quả thực tế của AI trước khi triển khai rộng rãi.

Theo bảng xếp hạng của Công ty nghiên cứu Evident Insights về mức độ ứng dụng AI trong ngành ngân hàng, các tập đoàn tài chính Mỹ và Anh hiện chiếm toàn bộ 10 vị trí dẫn đầu, trong đó có J.P. Morgan, Morgan Stanley, Goldman Sachs và Bank of America. BNP Paribas là ngân hàng Pháp có thứ hạng cao nhất, đứng thứ 11.

Các chuyên gia của Accuracy dự báo phải đến cuối năm 2027, các ngân hàng Pháp mới có thể triển khai những dịch vụ đầu tiên được vận hành hoàn toàn bằng AI. Khi đó, tác động kinh tế cũng như ảnh hưởng đối với thị trường lao động mới có thể được đánh giá đầy đủ hơn.