Ngân hàng nội 'đổ bộ' VIFC: Cuộc chơi nghìn tỷ không dễ thắng

Thay vì phải dốc vốn mở chi nhánh ở nước ngoài với nhiều rào cản, các ngân hàng Việt đang hướng sự chú ý vào VIFC tại TP.HCM và Đà Nẵng. Đây được kỳ vọng là cánh cửa giúp nhà băng nội tiếp cận dòng vốn quốc tế, mở rộng hoạt động và tham gia sâu hơn vào các giao dịch tài chính xuyên biên giới.

Vietcombank, MB, Techcombank...  nhắm đến cuộc chơi mới

Tính đến đầu tháng 11/2026, thị trường ghi nhận 9 ngân hàng thương mại đã thông qua hoặc đang xin ý kiến cổ đông về kế hoạch thành lập ngân hàng con sở hữu 100% vốn tại VIFC, bao gồm: MB, Techcombank, Vietcombank, TPBank, LPBank, HDBank, SHB, MSB và Nam A Bank.

Theo quy định hiện hành, các ngân hàng thương mại trong nước khi đáp ứng đủ điều kiện có thể hiện diện tại VIFC dưới hình thức ngân hàng thương mại trách nhiệm hữu hạn một thành viên do ngân hàng trong nước sở hữu 100% vốn.

MB muốn thành lập ngân hàng con vốn 3.000 tỷ đồng tại VIFC.

Sức hút của mô hình này đến từ khả năng tiếp cận một không gian tài chính có tính kết nối quốc tế. Khi nhà đầu tư nước ngoài, tập đoàn đa quốc gia và các quỹ tài chính lớn tham gia thị trường, nhu cầu về thu xếp vốn, quản lý dòng tiền và thanh toán quốc tế sẽ gia tăng. Đây cũng là những lĩnh vực mà ngân hàng trong nước có lợi thế am hiểu thị trường và môi trường kinh doanh bản địa.

TS. Châu Đình Linh, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, nhận định việc các ngân hàng và công ty chứng khoán tham gia VIFC sẽ tạo động lực tăng trưởng mới. Các tổ chức có cơ hội tiếp cận cơ chế ưu đãi đặc thù, thử nghiệm giải pháp tài chính thông qua mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đồng thời tham gia trung gian thực hiện các giao dịch xuyên biên giới và hợp đồng thanh toán quốc tế trị giá hàng tỷ USD.

Theo Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm S&I, việc mở rộng sang các lĩnh vực kinh doanh mới còn giúp ngân hàng gia tăng nguồn thu ngoài lãi trong dài hạn, tối ưu hóa lợi nhuận và mở rộng khả năng bán chéo sản phẩm. Đây là hướng đi đáng chú ý khi dư địa tăng thu nhập từ việc mở rộng bảng cân đối kế toán đang dần thu hẹp.

Ở góc độ nghiệp vụ, ông Phạm Duy, Giám đốc cao cấp lĩnh vực kinh tế, Khối Ngân hàng doanh nghiệp và Định chế tài chính của Techcombank, cho rằng động lực quan trọng để các ngân hàng thành lập ngân hàng con tại VIFC là khả năng tiếp cận trực tiếp dòng vốn đầu tư và tài trợ nước ngoài.

Thông qua đó, ngân hàng trong nước có thể tham gia tài trợ vốn hợp vốn cùng các định chế quốc tế. Về lâu dài, các ngân hàng còn có thể phát triển thị trường mua bán nợ thứ cấp. Khi các khoản nợ được đưa lên nền tảng giao dịch, thanh khoản được khơi thông, rủi ro được chia sẻ và tốc độ luân chuyển vốn được cải thiện, thay vì ngân hàng phải nắm giữ khoản vay đến ngày đáo hạn.

Trong số các ngân hàng đã công bố kế hoạch, MB là đơn vị có bước đi cụ thể. Ngày 29/10/2026, Hội đồng quản trị MB ban hành nghị quyết thông qua phương án thành lập Ngân hàng TNHH Một thành viên MB Toàn cầu với vốn điều lệ dự kiến 3.000 tỷ đồng hoặc ngoại tệ tương đương.

Chiến lược của MB tại trung tâm tài chính quốc tế tập trung vào bốn định hướng: phát triển sản phẩm, dịch vụ tài chính hiện đại phục vụ nhà đầu tư quốc tế; xây dựng hạ tầng thanh toán tiên tiến; xúc tiến các nền tảng thị trường thế hệ mới, trong đó có sở giao dịch hàng hóa, lưu ký và thanh toán bù trừ tập trung đa tài sản; làm chủ các nền tảng công nghệ lõi về định danh số, bảo mật, quản trị dữ liệu và rủi ro.

Áp lực cạnh tranh lớn

Dù cơ hội được đánh giá rộng mở, việc hiện thực hóa kế hoạch tham gia VIFC không đơn giản. Sau gần 9 tháng ra mắt, đến ngày 28/10/2026, VIFC-HCMC công bố 10 thành viên chính thức đầu tiên. Danh sách chủ yếu gồm các pháp nhân đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, logistics, quản lý tài sản, công nghệ tài chính và giao dịch hàng hóa; chưa có ngân hàng thương mại nào được công bố trong nhóm thành viên đầu tiên.

Một trong những rào cản lớn nhất là yêu cầu vốn. Theo Nghị định 329/2025/NĐ-CP, ngân hàng muốn thành lập ngân hàng con tại VIFC phải có vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng. Phần lớn ngân hàng đang có chủ trương tham gia cũng lựa chọn mức vốn khởi điểm đúng bằng ngưỡng này.

Ông Võ Hoàng Hải, Phó Tổng giám đốc Nam A Bank, nhận định 3.000 tỷ đồng là khoản đầu tư đáng kể trong bối cảnh các ngân hàng phải liên tục cân đối nguồn lực để bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn.

Việc đưa một lượng vốn lớn vào thị trường mới buộc ban điều hành phải thuyết phục cổ đông về tỷ suất sinh lời, dòng tiền doanh thu và danh mục dự án khả thi. Trong khi đó, dữ liệu thực chứng về hiệu quả hoạt động tại một trung tâm tài chính mới vận hành còn hạn chế.

Nếu tốc độ phát triển của VIFC không đạt kỳ vọng, chi phí vận hành bộ máy có thể tạo áp lực trực tiếp lên chỉ số sinh lời của ngân hàng. Để tháo gỡ khó khăn, ông Hải đề xuất cơ quan quản lý cân nhắc cho phép góp vốn theo lộ trình hoặc thí điểm mô hình chi nhánh phụ thuộc với quy mô vốn khởi điểm linh hoạt hơn.

Tuy nhiên, bài toán của các ngân hàng không chỉ nằm ở khả năng thu xếp vốn. Tham gia một thị trường tài chính quốc tế đồng nghĩa với việc phải đáp ứng những yêu cầu nghiệp vụ và quản trị khắt khe hơn.

Theo ông Phạm Duy, lợi thế am hiểu môi trường kinh doanh trong nước, pháp lý và định giá tài sản bảo đảm giúp ngân hàng Việt có vị trí thuận lợi để trở thành cầu nối cho dòng vốn ngoại. Nhưng lợi thế này chưa đủ để cạnh tranh nếu các nhà băng không nâng cấp năng lực thẩm định, quản trị rủi ro, áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế và đào tạo đội ngũ nhân sự chuyên môn sâu.

Nếu không theo kịp các tiêu chuẩn đó, ngân hàng nội có nguy cơ chỉ đảm nhận vai trò hỗ trợ, trong khi những dịch vụ tài chính có giá trị gia tăng cao vẫn thuộc về các định chế quốc tế.

Như vậy, thành lập ngân hàng con tại VIFC mới chỉ là bước khởi đầu. Thách thức lớn hơn đối với các nhà băng Việt là sử dụng hiệu quả nguồn vốn hàng nghìn tỷ đồng, nâng cao năng lực nghiệp vụ và biến cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế thành giao dịch thực chất, nguồn thu và lợi nhuận bền vững.