Ngân hàng tăng tốc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn

Dồn nguồn lực tín dụng cho DNNVV

NHNN vừa ban hành Văn bản số 7125/NHNN-TD gửi các ngân hàng thương mại và NHNN chi nhánh tại các Khu vực về triển khai chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV. Thời gian qua, ngành Ngân hàng tiếp tục phát huy vai trò là một trong những kênh dẫn vốn quan trọng của nền kinh tế, góp phần khơi thông nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” đặt ra yêu cầu lớn về nguồn lực, hệ thống ngân hàng được yêu cầu tiếp tục chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp về nguồn vốn, lãi suất cho vay và điều kiện tiếp cận tín dụng đối với các thành phần kinh tế. Trong đó, DNNVV được xác định là một trong những nhóm cần được ngân hàng tích cực hỗ trợ hơn nữa để doanh nghiệp vượt qua khó khăn, duy trì và phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Nhiều ngân hàng đã đồng loạt triển khai các gói tín dụng ưu đãi, giảm lãi suất và đổi mới phương thức cho vay để khơi thông dòng vốn cho khu vực DNNVV

NHNN đề nghị các ngân hàng thương mại phát huy trách nhiệm xã hội, chủ động tiết giảm chi phí, cân đối và bố trí nguồn lực để xây dựng, triển khai các chương trình, sản phẩm, gói tín dụng phù hợp trên tinh thần đồng hành, chia sẻ với người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt, các ngân hàng được yêu cầu ưu tiên xây dựng và triển khai chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và DNNVV.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh quy mô tín dụng dành cho khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng. Đến ngày 31/7/2026, dư nợ toàn nền kinh tế đạt gần 20,3 triệu tỷ đồng, tăng 8,98% so với cuối năm 2025. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt trên 10,7 triệu tỷ đồng, chiếm 53,4% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp tư nhân đạt trên 9,3 triệu tỷ đồng, còn dư nợ của DNNVV đạt trên 4 triệu tỷ đồng.

Thực hiện chỉ đạo của NHNN, một số ngân hàng đã nhanh chóng triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho doanh nghiệp. Agribank vừa công bố triển khai chương trình tín dụng với tổng giá trị 70.000 tỷ đồng, ưu đãi giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ DNNVV bổ sung vốn cho sản xuất, kinh doanh. Chương trình được thực hiện từ tháng 8/2026 đến năm 2028, với lãi suất ưu đãi giảm 1-2%/năm so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của Agribank.

Đối tượng được hưởng ưu đãi gồm DNNVV, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh thuộc các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn; công nghiệp hỗ trợ; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao; xuất khẩu; kinh tế số; trí tuệ nhân tạo; công nghiệp bán dẫn; chế biến, chế tạo và các dự án thuộc Danh mục phân loại xanh... Theo đại diện Agribank, chương trình được triển khai trong bối cảnh Chính phủ và NHNN chỉ đạo các ngân hàng thương mại tiết giảm chi phí, cân đối nguồn lực để triển khai các gói tín dụng ưu đãi, tạo động lực khơi thông dòng vốn vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và các động lực tăng trưởng.

Trước đó, Agribank cũng đã triển khai nhiều chương trình tín dụng theo định hướng của Chính phủ. Ngân hàng đã phê duyệt 22 dự án nhà ở xã hội cho chủ đầu tư và 650 khách hàng là người mua nhà trong chương trình cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết 33/NQ-CP. Với chương trình tín dụng ưu đãi lãi suất đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản, doanh số cho vay lũy kế đạt 20.872 tỷ đồng với 12.980 lượt giải ngân cho khách hàng. Agribank cũng cam kết cho vay 28.915 tỷ đồng trong chương trình cho vay ưu đãi doanh nghiệp đầu tư hạ tầng, công nghệ số.

Cùng với Agribank, từ ngày 11/8, NCB giảm 0,5%/năm lãi suất cho vay đối với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Riêng với DNNVV, ngân hàng giảm đồng loạt 0,5%/năm cho tất cả các kỳ hạn vay. Lãi suất ngắn hạn từ 10%/năm trong ba tháng đầu. NCB ưu tiên tài trợ vốn với lãi suất ưu đãi cho các dự án xanh, kinh tế số, doanh nghiệp xây lắp, cung ứng vật liệu xây dựng, đặc biệt là các doanh nghiệp tham gia chuỗi công trình trọng điểm quốc gia. Với các doanh nghiệp quy mô lớn, vận hành theo chuỗi hoặc hệ sinh thái, NCB cũng giảm 0,5%/năm lãi suất, với mức thấp nhất từ 10,45%/năm. Đại diện NCB cho biết: “Việc điều chỉnh lãi suất là một trong những giải pháp NCB chủ động triển khai nhằm khơi thông nguồn lực cho khách hàng, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, trong bối cảnh tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế. NCB đặt mục tiêu cung cấp nguồn vốn đúng, trúng, kịp thời, góp phần thúc đẩy sản xuất - kinh doanh và tăng trưởng kinh tế nhanh, mạnh, bền vững”.

Cần tháo gỡ “điểm nghẽn” tiếp cận vốn

DNNVV là lực lượng đông đảo nhất trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Hiện cả nước có gần một triệu DNNVV, chiếm khoảng 97-98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Khu vực này tạo việc làm cho khoảng 82% lực lượng lao động và đóng góp khoảng 30% ngân sách nhà nước.

Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm, DNNVV còn có lợi thế về tính năng động, linh hoạt và khả năng thích ứng với biến động thị trường. Với mạng lưới hoạt động rộng khắp các ngành nghề và địa phương, khu vực này góp phần khai thác tiềm năng kinh tế vùng, thúc đẩy tiêu dùng nội địa và từng bước tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Tuy nhiên, bài toán vốn đối với DNNVV không chỉ nằm ở mức lãi suất. Khả năng đáp ứng điều kiện vay, tài sản bảo đảm, hồ sơ tài chính cũng như phương thức đánh giá dòng tiền và hiệu quả phương án kinh doanh vẫn là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp.

Từ thực tế này, các ngân hàng đang chuyển dần từ hỗ trợ thuần túy qua lãi suất thấp sang xây dựng sản phẩm và mô hình cấp tín dụng phù hợp hơn với đặc thù của DNNVV. Ông Bạch Thành Long - Phó Tổng Giám đốc Vietcombank cho biết ngân hàng xác định DNNVV là phân khúc khách hàng trọng tâm trong giai đoạn tới. Ngân hàng đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

Vietcombank đang xây dựng các gói sản phẩm chuyên biệt theo từng ngành nghề, từng chuỗi giá trị để đáp ứng sát nhu cầu thực tế của khách hàng DNNVV. Cùng với đó, Vietcombank phát triển các mô hình tín dụng theo chuỗi cung ứng, tín dụng dựa trên dòng tiền và tín dụng theo ngành nghề. Cách tiếp cận này nhằm tạo thêm cơ hội vay vốn cho những DNNVV có phương án kinh doanh hiệu quả nhưng còn hạn chế về tài sản bảo đảm. Một hướng đi khác là đẩy mạnh số hóa quy trình cấp tín dụng. Vietcombank đang ứng dụng dữ liệu giao dịch, dữ liệu dòng tiền và các nguồn dữ liệu số hợp pháp nhằm nâng cao chất lượng thẩm định, đồng thời rút ngắn thời gian ra quyết định tín dụng.

“Đồng thời, chúng tôi liên tục hoàn thiện các nền tảng số như VCB DigiBiz và hệ sinh thái thanh toán dành cho SME nhằm hỗ trợ quản trị tài chính, quản lý dòng tiền và giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp”, ông Bạch Thành Long cho biết. Với các giải pháp này, dư nợ khách hàng DNNVV tại Vietcombank đến ngày 30/6/2026 tăng 10,4% so với đầu năm, dần trở thành một trong những phân khúc khách hàng trọng tâm của ngân hàng.

Ở góc độ cộng đồng doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Thân - Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam đánh giá cao nỗ lực của ngành Ngân hàng trong hỗ trợ vốn cho khu vực DNNVV, với dư nợ cho vay đã đạt gần 4 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, theo ông Thân, nhu cầu vốn của DNNVV và hộ kinh doanh vẫn rất lớn, trong khi khả năng tiếp cận tín dụng còn gặp khó khăn. Theo Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam, lãi suất tuy quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Thực tế, vẫn có những doanh nghiệp phải tìm đến các nguồn vốn bên ngoài với mức lãi suất cao hơn, cho thấy nhu cầu vốn hiện hữu nhưng doanh nghiệp chưa đáp ứng được các điều kiện để vay vốn ngân hàng.

“Không nhất thiết phải đặt quá nhiều trọng tâm vào việc hạ lãi suất. Quan trọng hơn là tháo gỡ các điều kiện để doanh nghiệp đủ khả năng vay vốn và thiết kế các chương trình tín dụng phù hợp với từng lĩnh vực, từng nhóm doanh nghiệp”, ông Nguyễn Văn Thân nhấn mạnh; đồng thời đề xuất tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, ngân hàng và các hiệp hội doanh nghiệp trong quá trình xây dựng, triển khai các chương trình tín dụng.

Như vậy, cùng với yêu cầu tiết giảm chi phí và dành nguồn lực cho các gói tín dụng ưu đãi, hướng hỗ trợ DNNVV đang mở rộng sang việc đổi mới phương thức cấp tín dụng, khai thác dữ liệu dòng tiền, cho vay theo chuỗi cung ứng và thiết kế sản phẩm theo từng ngành nghề.

Theo các chuyên gia, khi dư địa giảm lãi suất ngày càng hạn hẹp, việc giải quyết đồng thời bài toán chi phí vốn và điều kiện tiếp cận vốn sẽ có ý nghĩa quan trọng để dòng tín dụng thực sự đến được những doanh nghiệp có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi. Qua đó, nguồn lực ngân hàng có thể được chuyển hóa hiệu quả hơn thành năng lực sản xuất mới, hỗ trợ DNNVV mở rộng hoạt động và đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.