Ngành Công Thương mở đường đưa sản phẩm OCOP vươn ra thị trường toàn cầu

Đặc sản địa phương hiện diện tại hệ thống bán lẻ toàn cầu

Ngày 11/5/2026, sản phẩm bánh dừa nướng của Công ty TNHH Mỹ Phương Food (TP. Đà Nẵng) chính thức có mặt tại toàn bộ hệ thống Costco Australia - chuỗi bán buôn, bán lẻ quy mô lớn của nước này. Lô hàng đầu tiên gồm 5 container đã được phân phối tại 15 kho bán hàng của Costco Australia, đánh dấu bước tiến đáng chú ý của một sản phẩm OCOP Việt Nam vào hệ thống phân phối toàn cầu.

Sản phẩm bánh dừa nướng của Công ty Mỹ Phương Foods trên kệ hàng của Costco Australia. Ảnh: ĐVCC

Để đưa sản phẩm vào Costco, doanh nghiệp đã mất gần một năm chuẩn bị và hoàn thiện các yêu cầu khắt khe của thị trường Australia. Từ quy cách đóng gói, bao bì, tiêu chuẩn chất lượng đến năng lực sản xuất và tiến độ giao hàng đều phải điều chỉnh theo chuẩn quốc tế.

Ngoài các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm như BRC, doanh nghiệp còn đáp ứng chứng nhận SMETA về trách nhiệm xã hội, môi trường làm việc và tính minh bạch trong sản xuất - bộ tiêu chuẩn hiện chưa nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam đạt được.

Theo bà Mai Thị Ý Nhi, Giám đốc Công ty TNHH Mỹ Phương Food, hiện Việt Nam chỉ có khoảng 5 - 7 sản phẩm vào được hệ thống Costco. Với doanh nghiệp nhỏ và sản phẩm OCOP, thời gian chưa đầy một năm để đưa hàng lên kệ tại hệ thống này được xem là khá nhanh. Nếu kết quả bán hàng tích cực, các lô hàng tiếp theo dự kiến tiếp tục được xuất khẩu trong thời gian tới.

Không chỉ mở ra cơ hội xuất khẩu, việc tham gia chuỗi bán lẻ quốc tế còn buộc doanh nghiệp thay đổi tư duy quản trị, đầu tư bài bản hơn về công nghệ, nhà máy, tiêu chuẩn chất lượng và năng lực sản xuất. Đây cũng là hướng đi để các sản phẩm mang giá trị bản địa của Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong hành trình đó, ngành Công Thương đang giữ vai trò quan trọng trong kết nối thị trường, xúc tiến thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã chuyển đổi số. Bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Tân Thành (Thái Nguyên), cho biết hợp tác xã hiện phát triển hai sản phẩm OCOP 4 sao là tinh bột nghệ nếp đỏ cao cấp và tinh bột nghệ nếp đen cao cấp. Theo bà Minh, thương hiệu OCOP ngày càng tạo được dấu ấn với người tiêu dùng và nhiều sản phẩm địa phương đang hướng tới thị trường quốc tế.

Để hỗ trợ OCOP “xuất ngoại”, Bộ Công Thương đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã cải thiện chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, các sản phẩm OCOP được lồng ghép quảng bá trong Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia và Chương trình Thương hiệu quốc gia nhằm xây dựng hình ảnh sản phẩm OCOP Việt Nam gắn với chất lượng, bản sắc văn hóa và phát triển bền vững.

Một trong những hoạt động nổi bật của ngành Công Thương là tổ chức thường niên Hội chợ sản phẩm OCOP xuất khẩu - VIETNAM OCOPEX. Đây không chỉ là diễn đàn quảng bá mà còn là kênh kết nối giao thương, giúp sản phẩm OCOP tiếp cận các nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối quốc tế.

Song song với xúc tiến thương mại truyền thống, Bộ Công Thương cũng đẩy mạnh hỗ trợ OCOP trên môi trường số. Nhiều chương trình phối hợp với Amazon, Alibaba, Shopee, TikTok Shop… được triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã mở gian hàng, quảng bá trực tuyến, livestream bán hàng và xuất khẩu xuyên biên giới.

Kế hoạch phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 cũng lồng ghép mục tiêu thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền thông qua thương mại điện tử.

Hàng năm, Bộ Công Thương tổ chức hàng trăm lớp đào tạo kỹ năng số cho nông dân, hợp tác xã và hộ kinh doanh với các nội dung như mở gian hàng chính hãng, quản lý đơn hàng, quảng bá số và chăm sóc khách hàng. Cùng với đó, hệ thống cổng thông tin như Vietnamexport.com.vn hay Ecvn.com đang hỗ trợ doanh nghiệp quảng bá sản phẩm và kết nối xuất khẩu trực tuyến.

Nâng tầm thương hiệu Việt từ giá trị bản địa

Theo Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước và kích cầu tiêu dùng, sản phẩm OCOP sẽ được đẩy mạnh hiện diện tại trung tâm thương mại, khu công nghiệp, hệ thống bán lẻ hiện đại và các sàn thương mại điện tử lớn.

Đây được xem là bước chuyển quan trọng về tư duy thị trường. Nếu trước đây sản phẩm OCOP chủ yếu xuất hiện tại hội chợ hoặc cửa hàng đặc sản, thì nay các sản phẩm này đang từng bước tham gia trực tiếp vào dòng chảy tiêu dùng hiện đại.

Tuy nhiên, khi bước vào hệ thống phân phối hiện đại, sản phẩm OCOP cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao về chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của sản phẩm. Điều này buộc doanh nghiệp và hợp tác xã phải đầu tư bài bản hơn về công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất và năng lực quản trị.

Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tính đến giữa tháng 4/2026, cả nước có hơn 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 126 sản phẩm đạt 5 sao. Các sản phẩm OCOP thuộc hơn 10.600 chủ thể, gồm hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ, cơ sở sản xuất và hộ kinh doanh.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp và Môi trường (Agritrade) cho hay, Chương trình OCOP không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn mà còn thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo thêm việc làm tại khu vực nông thôn.

Hiện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng bộ tiêu chí OCOP mới cho giai đoạn 2026 - 2035, hướng tới nâng cao chất lượng sản phẩm, đổi mới phương thức đánh giá và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Trong bối cảnh đó, ngành Công Thương tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa sản xuất và thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng hệ thống phân phối và phát triển thương mại điện tử.

75 năm đồng hành cùng sự phát triển của đất nước, ngành Công Thương không chỉ giữ vai trò thúc đẩy sản xuất, thương mại và xuất khẩu mà còn góp phần đưa những sản phẩm mang đậm giá trị bản địa của Việt Nam bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu.