Ngành dầu mỏ Mỹ đối mặt sức ép gì sau thất bại của ông Trump?

Năm 1980, dưới thời Tổng thống Jimmy Carter, Mỹ đã áp thuế lợi nhuận bất ngờ đối với dầu mỏ sản xuất trong nước và thuế này có hiệu lực trong khoảng tám năm. (Ảnh minh họa)

Đảng Dân chủ đã đề xuất dự luật buộc các công ty phải bồi thường cho người tiêu dùng vì giá nhiên liệu tăng cao. Giờ đây, các giám đốc điều hành ngành dầu mỏ - và những người vận động hành lang của họ ở Washington - lo ngại rằng thuế này có thể xuất hiện như một phần của thỏa thuận rộng hơn giữa đảng Dân chủ và ông Trump sau một cuộc bầu cử mà kết quả phụ thuộc vào sự phẫn nộ của cử tri về giá cả cao, theo những người quen thuộc với vấn đề này.

“Đó là một mối lo ngại chính đáng”, Mike McKenna, một chiến lược gia đảng Cộng hòa từng cố vấn cho Tổng thống Trump về các vấn đề năng lượng trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, cho biết. Những người này yêu cầu giấu tên vì họ không được phép phát ngôn công khai về vấn đề này.

Ông Trump chưa từng kêu gọi một cách rõ ràng việc đánh thuế lợi nhuận bất ngờ, và một quan chức Nhà Trắng cho biết ý tưởng tổng thống hợp tác với đảng Dân chủ về vấn đề này chưa được thảo luận, gọi đó là "sự suy đoán vô căn cứ". Thậm chí, trong một cuộc mít tinh tranh cử gần đây, tổng thống còn ca ngợi lợi nhuận từ dầu mỏ như một lợi ích kinh tế cho Mỹ, nói rằng các công ty "đang kiếm được hàng trăm tỷ đô la nhờ những gì đã xảy ra ở Trung Đông".

Tuy nhiên, ông Trump cũng đã thể hiện sự sẵn sàng chỉ trích các ông trùm dầu mỏ. Ví dụ, ông đã kêu gọi Bộ Tư pháp điều tra họ về hành vi tăng giá quá mức vào tháng Sáu. Ông cũng chỉ trích ExxonMobil Holdings Corp. và Chevron Corp. vào tháng Tám vì "kiếm được quá nhiều tiền" sau khi họ báo cáo lợi nhuận quý hai lên tới khoảng 26 tỷ đô la. “Tôi không thích điều đó”, ông Trump nói vào thời điểm đó. Ông kêu gọi các công ty “trả lại một phần số tiền đó cho công chúng”.

Tập đoàn Rapidan Energy Group, một công ty nghiên cứu và tư vấn có trụ sở tại Washington, cho biết hôm thứ Tư rằng có 30% khả năng đảng Dân chủ sẽ thông qua thuế lợi nhuận bất ngờ từ dầu mỏ hoặc cắt giảm các khoản ưu đãi thuế cho nhiên liệu hóa thạch sau khi nắm quyền kiểm soát Quốc hội. Rapidan cho biết động thái này có thể giúp chi trả cho gói chăm sóc sức khỏe lưỡng đảng.

Dự luật được Thượng nghị sĩ Sheldon Whitehouse của Rhode Island và Hạ nghị sĩ Ro Khanna của California đệ trình vào tháng 3 sẽ áp thuế hàng quý đối với các công ty dầu mỏ khi giá dầu Brent vượt quá mức giá trung bình năm 2025, khoảng 68 đô la một thùng. Số tiền thu được sẽ được dùng để hoàn trả tiền cho người tiêu dùng.

Dân biểu Jared Huffman, một đảng viên Dân chủ đến từ California, người đồng bảo trợ dự luật tại Hạ viện, cho biết đây sẽ là ưu tiên hàng đầu khi đảng của ông nắm quyền kiểm soát Quốc hội vào năm tới. “Tôi chắc chắn sẽ thúc đẩy điều đó”, Huffman, người sắp đảm nhiệm vị trí lãnh đạo Ủy ban Tài nguyên Thiên nhiên Hạ viện, cho biết. Ông Whitehouse và ông Khanna chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được yêu cầu bình luận.

Nhà phân tích Kevin Book của ClearView Energy Partners đã hạ thấp rủi ro về việc đảng Dân chủ đạt được thỏa thuận thuế lợi nhuận với ông Trump. “Đúng vậy, một tổng thống đang trong giai đoạn xây dựng di sản có thể sẽ đạt được thỏa thuận với phe đối lập,” Book nói trong một email. “Nhưng xét đến việc tổng thống gần đây đã ca ngợi lợi nhuận của ngành công nghiệp, thuế lợi nhuận bất ngờ dường như khó có thể nằm trong danh sách ưu tiên hàng đầu của ông ấy”.

Năm 1980, dưới thời Tổng thống Jimmy Carter, Mỹ đã áp thuế lợi nhuận bất ngờ đối với dầu mỏ sản xuất trong nước và thuế này có hiệu lực trong khoảng tám năm. Viện Dầu khí Mỹ (API) cho biết nỗ lực này thu được ít tiền hơn dự kiến ​​và dẫn đến sản lượng dầu mỏ trong nước giảm. “Không thể dùng thuế để đảm bảo an ninh năng lượng”, phát ngôn viên của Viện Dầu khí Hoa Kỳ, Andrea Woods, cho biết. “Thuế lợi nhuận bất ngờ không làm giảm giá cho người tiêu dùng - mà chúng làm giảm động lực đầu tư dài hạn cần thiết để tăng cường nguồn cung, cơ sở hạ tầng và một hệ thống năng lượng bền vững hơn”.

Trong khi đó, các nhà hoạt động môi trường đang kêu gọi đảng Dân chủ thúc đẩy ý tưởng này. “Quốc hội phải thông qua thuế lợi nhuận bất ngờ để ngăn chặn sự chuyển giao tài sản khổng lồ và đảm bảo rằng lợi nhuận khổng lồ thu được từ công sức của các gia đình lao động trong cuộc chiến tranh Iran được trả lại cho công chúng”, ông Lorne Stockman, giám đốc nghiên cứu tại Oil Change International, cho biết.