Ngành điện hạt nhân toàn cầu bùng nổ sau 4 thập kỷ trầm lắng
Lần đầu tiên kể từ thảm họa hạt nhân Chernobyl năm 1986, hoạt động xây dựng lò phản ứng hạt nhân trên thế giới lại đạt quy mô kỷ lục. Cơn sốt năng lượng được cung cấp bởi các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) kết hợp với những lo sợ về năng lượng toàn cầu đang châm ngòi cho một làn sóng hồi sinh hạt nhân mạnh mẽ trên khắp các châu lục.
Theo dữ liệu từ Hiệp hội hạt nhân Thế giới do Nikkei trích dẫn, tính đến giữa tháng 10, toàn thế giới có tới 79 lò phản ứng hạt nhân đang trong quá trình xây dựng. Đây là con số cao nhất từng được ghi nhận kể từ 91 lò phản ứng hồi năm 1986,thời điểm xảy ra thảm họa Chernobyl khiến ngành điện hạt nhân rơi vào giai đoạn đóng băng kéo dài.Chỉ riêng trong năm nay, 11 dự án lò phản ứng mới đã được khởi động chính thức.
Ngoài các công trình đang thi công, Nikkei Asia cho biết còn có 201 lò phản ứng nằm trong danh sách các dự án được lên kế hoạch, dự kiến đi vào hoạt động trong vòng 15 năm tới. Kết hợp với 443 lò phản ứng đang hoạt động, giới chuyên gia dự báo tổng số lò phản ứng hạt nhân vận hành trên toàn cầu sẽ vượt 600 vào khoảng năm 2040.
Động lực chính đằng sau sự trở lại mạnh mẽ này xuất phát từ hai yếu tố cốt lõi: Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo AI và biến động địa chính trị đe dọa an ninh chuỗi cung ứng.
Trung Quốc hiện dẫn đầu thế giới về số lò phản ứng đang được xây dựng, với 38 lò, chiếm gần một nửa tổng số toàn cầu. Ấn Độ đứng thứ hai với 8 lò, tiếp theo là Nga với 7 lò và Hàn Quốc với 4 lò. Trung Quốc cũng dẫn đầu về số dự án được lên kế hoạch, với 42 lò phản ứng; Nga có 23 lò và Ấn Độ có 14 lò.
Tại châu Âu, một sự thay đổi đang diễn ra khi Italia lần đầu tiên thông qua luật cho phép xây dựng nhà máy hạt nhân mới sau 40 năm. Pháp cân nhắc xây dựng mới tới 14 lò phản ứng. Ủy ban Châu Âu (EC) thậm chí tuyên bố quay lưng với hạt nhân trước đây là “một sai lầm chiến lược”.
Tương tự, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) cũng đề xuất trình bày thay thế lò phản ứng cũ bằng 2 đến 5 lò phản ứng thế hệ mới vào thập niên 2040 và nâng cấp lò lên 11–14 vào thập niên 2050 phục hồi năng lượng công nghiệp sau sự cố Fukushima.

