Ngành du lịch Trung Đông chao đảo vì chiến sự

Ảnh: News Arena

Mặc dù nằm ngoài khu vực xung đột trực tiếp, Síp đang bị cuốn vào vòng xoáy bất ổn đang bao trùm ngành du lịch Trung Đông. Các nguồn tin trong ngành trên hòn đảo này cho biết số lượng hủy đặt phòng từ các thị trường trọng điểm ở vùng Vịnh tăng đột biến. Cả khách hàng doanh nghiệp và khách du lịch giải trí đều rút lui do lo ngại về việc quá cảnh qua các trung tâm hàng không trong khu vực và khả năng leo thang xung đột trên diện rộng.

Các chủ khách sạn ở Síp cho biết các đặt phòng theo nhóm liên quan đến các cuộc họp và du lịch khen thưởng từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Arab Saudi và Kuwait đã bị hoãn hoặc hủy. Một số công ty quản lý điểm đến (DMC) chuyên tổ chức các hành trình đa quốc gia kết hợp đảo Síp với Dubai hoặc Doha báo cáo rằng toàn bộ chương trình hiện đang "bị tạm dừng" cho đến khi đánh giá lại rủi ro.

Theo tờ The Traveler, nếu sự gián đoạn hiện tại kéo dài hơn vài tuần tới, lượng khách đến và đi từ Trung Đông trong quý đầu tiên năm 2026 đều có thể giảm mạnh so với năm ngoái, xóa sạch phần lớn sự phục hồi sau đại dịch khu vực này đã đạt được nhờ lượng khách du lịch chi tiêu cao.

Khu vực này đã bắt đầu năm 2026 với mức cao kỷ lục khi lượng đặt chỗ du lịch khu vực đạt gần 101,2 tỷ USD, tăng 23% so với mức trước đại dịch. Trung Đông vốn là cầu nối giữa châu Âu, châu Á và châu Phi, thiết lập vị thế là cây cầu vận tải quan trọng nhất thế giới nhờ các trung tâm lớn như Dubai, Doha và Abu Dhabi.

Cả khách hàng doanh nghiệp và khách du lịch đều lo ngại về việc quá cảnh qua các trung tâm hàng không trong khu vực.

Đối với các nền kinh tế phụ thuộc vào du lịch, hiệu ứng dây chuyền xảy ra ngay lập tức: du khách đang hoãn các chuyến đi, các công ty du lịch đang điều chỉnh lại lịch trình và các yêu cầu bảo hiểm du lịch đang tăng vọt khi du khách đánh giá lại kế hoạch cho mùa xuân và đầu mùa hè.

Trên khắp UAE, Arab Saudi, Bahrain, Jordan, Kuwait và Oman, các hội đồng du lịch và tập đoàn khách sạn đang chuyển từ kế hoạch tăng trưởng sang quản lý khủng hoảng khi lượng đặt phòng trước giảm mạnh. Các điểm đến đã dành vài năm qua để định vị mình là những trung tâm an toàn, thuận tiện cho cả du lịch giải trí và công tác hiện đang phải đối mặt với làn sóng các yêu cầu đặt phòng và hoàn tiền mạnh mẽ.

Jordan và Bahrain, cả hai quốc gia đều tập trung vào phân khúc du lịch đặc thù từ lịch sử và chăm sóc sức khỏe đến đua xe Công thức 1 và mua sắm xa xỉ, cũng đang chứng kiến các lịch trình bị đảo lộn. Các tour du lịch nhiều điểm dừng kết hợp Petra, Biển Chết, Manama và các kỳ nghỉ ngắn ngày tại các thành phố vùng Vịnh đang được chuyển hướng sang các lựa chọn thay thế ở Địa Trung Hải hoặc Bắc Phi.

Phân khúc hội họp, hội nghị, triển lãm - nguồn thu chính cho các điểm đến Trung Đông, là một trong những lĩnh vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Các hội nghị, hội chợ thương mại và các chuyến đi khen thưởng đã bị hoãn lại trên diện rộng. Tại hai thành phố Nicosia và Limassol, các khách sạn đã đặt chỗ cho các cuộc họp ngân hàng, công nghệ và dược phẩm liên quan dự kiến diễn ra vào tháng 3 và tháng 4 đang bị hoãn đến cuối năm 2026.

Du khách đang hoãn các chuyến đi, các công ty du lịch đang điều chỉnh lại lịch trình.

Tại UAE, các trung tâm lưu trú ghi nhận đình trệ. Theo phân tích từ The Moodie Davitt Report, ngành du lịch và bán lẻ hàng không UAE đang đối mặt với cú sốc hệ thống, ước tính doanh thu dịch vụ lữ hành và bán lẻ tại các sân bay UAE trong quý 1 có thể sụt giảm 2,5 tỷ USD. Con số thiệt hại này chủ yếu do sự đứt gãy nguồn khách từ châu Âu và Bắc Mỹ – những thị trường có mức chi tiêu cao nhất tại khu vực miễn thuế.

Tỷ lệ hủy phòng tại các hệ thống khách sạn ghi nhận mức 40 - 60%, ngay sau khi lệnh phong tỏa một phần không phận Trung Đông được ban hành. Tập đoàn lữ hành TUI thông báo dừng toàn bộ các đoàn khách doanh nghiệp đến UAE trong tháng 3 do các đơn vị bảo hiểm từ chối cấp chứng nhận bảo hiểm rủi ro chiến tranh.

Arab Saudi cũng ghi nhận những xáo trộn nghiêm trọng khi nhiều vụ nổ được ghi nhận tại thủ đô Riyadh và khu vực tỉnh Đông (Eastern Province). Dòng khách du lịch tâm linh đến các thánh địa Mecca và Medina cũng chịu ảnh hưởng. Các siêu dự án nghỉ dưỡng ven Biển Đỏ và thành phố tương lai NEOM đang trên đà tăng trưởng, nay đối mặt với nguy cơ đình trệ do các nhà đầu tư và du khách quốc tế bắt đầu rút lui trước những rủi ro an ninh khó lường.

Trong khi đó, các cảnh báo du lịch từ Hoa Kỳ, Vương quốc Anh và các thị trường nguồn quan trọng khác luôn đóng vai trò trung tâm trong việc định hình nhu cầu du lịch toàn cầu. Chính phủ các nước này đã kêu gọi người dân tránh các chuyến đi không cần thiết đến một số quốc gia Trng Đông, đặc biệt nhấn mạnh đến việc quá cảnh qua các trung tâm hàng không lớn ở vùng Vịnh.

Các nhà điều hành tour du lịch và các chuyên gia tư vấn du lịch cho biết tác động tâm lý từ các cảnh báo chính thức đang làm trầm trọng thêm sự gián đoạn và khó có thể khắc phục trong ngắn hạn.

Tại Trung Đông, các trung tâm lưu trú ghi nhận đình trệ.

Tính đến ngày 2/3, thêm 1.239 chuyến bay bị hủy. Cổ phiếu của các hãng hàng không lớn đang chịu áp lực nặng nề sau nhiều ngày gián đoạn, nhất là khi Tổng thống Donald Trump ám chỉ rằng các hoạt động quân sự của Mỹ có thể kéo dài thêm 4 tuần.

Theo Flightradar24, tính đến 2/3, không phận trên bầu trời Iran, Iraq, Kuwait, Israel, Bahrain, UAE và Qatar gần như trống rỗng. Cuộc khủng hoảng cũng gây ra những rắc rối hậu cần khổng lồ. John Strickland, một nhà phân tích hàng không tại Anh, cho biết vấn đề còn ở sự xáo trộn về nhân sự và máy bay. Các phi hành đoàn và phi cơ hiện đang bị kẹt ở khắp nơi trên thế giới, khiến việc nối lại hoạt động trở nên phức tạp.

Giá dầu thế giới tăng 7% lên mức cao nhất trong nhiều tháng cũng trực tiếp gây áp lực lên chi phí nhiên liệu. Tại thị trường châu Âu, cổ phiếu của tập đoàn du lịch lớn nhất khu vực TUI giảm 7%; cổ phiếu IAG (chủ sở hữu British Airways) giảm 9%; các cổ phiếu Lufthansa và Air France-KLM cùng giảm 7%...

Tường Bách