Ngành sữa trước 'bài toán kép' và hai yếu tố cốt lõi cho phát triển bền vững

Trong bức tranh chung này, các chuyên gia từ Tetra Pak cho rằng hai yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả và phát triển dài hạn chính là lựa chọn giải pháp tương thích đồng bộ, từ thiết bị chế biến, đóng gói đến bao bì.

Chuyên gia từ Tetra Pak cho rằng hai yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vận hành hiệu quả và phát triển dài hạn chính là lựa chọn giải pháp tương thích đồng bộ.

Phát triển bền vững trở thành yêu cầu tất yếu

Áp lực từ chi phí đầu vào đang ngày càng gia tăng. Giá năng lượng biến động kéo theo chi phí sản xuất tăng, trong khi ngành sữa vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu nhập khẩu. Bên cạnh đó, chi phí vận hành như thức ăn chăn nuôi, logistics và bảo hiểm cũng liên tục chịu sức ép.

Song song đó, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc cũng như các tiêu chuẩn bền vững. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp không chỉ đảm bảo sản phẩm mà còn cần tối ưu toàn bộ chuỗi giá trị.

Tại Hội thảo “Phát triển bền vững ngành sữa - Từ sản xuất đến tiêu dùng” trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Ngành Sữa và Sản phẩm Sữa Việt Nam 2026, đại diện Bộ Công Thương cho biết, trong Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021-2030, mô hình kinh tế tuần hoàn được thúc đẩy theo hướng tiếp cận vòng đời sản phẩm - từ khai thác tài nguyên, thiết kế, sản xuất đến phân phối, tiêu dùng và tái chế.

Theo đó, các doanh nghiệp ngành sữa và đồ uống đang từng bước tối ưu chuỗi giá trị, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, đồng thời đầu tư vào công nghệ và hệ thống vận hành nhằm đáp ứng yêu cầu mới của thị trường.

Tuy nhiên, trên thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn vận hành theo từng khâu rời rạc giữa chế biến, đóng gói và phân phối, gây hạn chế trong kiểm soát chất lượng xuyên suốt, truy xuất nguồn gốc và hiệu quả vận hành. Trong bối cảnh đó, các giải pháp tích hợp đồng bộ từ chế biến, đóng gói đến bao bì được xem là một hướng tiếp cận hiệu quả hơn để giải quyết các bài toán về chi phí, hiệu suất và phát triển bền vững.

Hai yếu tố then chốt trong vận hành bền vững

Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Patinya Sulsupadol, Giám đốc Phát triển bền vững Tetra Pak Thái Lan và Việt Nam, cho biết doanh nghiệp có thể tiếp cận phát triển bền vững thông qua hai yếu tố cốt lõi: thiết bị chế biến, đóng gói và bao bì.

Thứ nhất, hệ thống thiết bị chế biến và đóng gói đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu vận hành và giảm tác động môi trường.

Các giải pháp tích hợp trong chế biến và đóng gói, bao gồm công nghệ lọc, đồng hóa, khuấy trộn và tự động hóa, có thể giúp doanh nghiệp tối ưu mức tiêu thụ năng lượng, nước và giảm phát thải trong quá trình sản xuất. Cụ thể theo chuyên gia từ Tetra Pak, các giải pháp này có thể giúp tiết kiệm khoảng 30-40% năng lượng, giảm phát thải carbon lên đến 40%, tiết kiệm đến 20% lượng nước sử dụng.

Song song đó, việc ứng dụng các giải pháp số hóa và giám sát vận hành - chẳng hạn như hệ điều hành Tetra Pak Factory OS - giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu suất sản xuất theo thời gian thực, kiểm soát toàn bộ dây chuyền một cách hiệu quả hơn, từ đó giảm thất thoát nguyên liệu và nâng cao hiệu suất vận hành.

Hệ điều hành Tetra Pak Factory OS – giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu suất sản xuất theo thời gian thực

Tetra Pak cũng nhấn mạnh vai trò của việc đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình chuyển đổi, từ tư vấn giải pháp đến triển khai và tối ưu vận hành dài hạn.

Thứ hai, bao bì đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn của kinh tế tuần hoàn.

Việc tăng cường sử dụng nguyên liệu tái tạo và tích hợp các giải pháp thiết kế bền vững có thể góp phần giảm tác động môi trường, đồng thời phù hợp với xu hướng tiêu dùng có trách nhiệm.

Theo đánh giá của Tetra Pak trên một số cấu hình bao bì, việc gia tăng tỷ lệ vật liệu gốc thực vật và tối ưu thành phần có thể giúp giảm dấu chân carbon của bao bì so với các phiên bản trước. Bên cạnh đó, các cải tiến như nắp gắn liền hoặc ống hút giấy cũng đang được thúc đẩy nhằm hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững.

Bao bì giấy được thiết kế để có thể dễ dàng tái chế thành những vật dụng có giá trị cho đời sống.

Ngoài ra, việc tăng cường hợp tác trong nước trong chuỗi cung ứng bao bì được kỳ vọng sẽ góp phần rút ngắn khoảng cách vận chuyển, tối ưu chi phí và thúc đẩy hệ sinh thái thu gom – tái chế.

Nhìn chung, phát triển bền vững đang dần trở thành lợi thế cạnh tranh trong ngành sữa. Không chỉ giúp doanh nghiệp đảm bảo chất lượng và tối ưu vận hành, cách tiếp cận này còn mở ra dư địa tăng trưởng trong dài hạn.

Xu hướng này cũng phản ánh một chuyển dịch rõ rệt của ngành: từ thích ứng với biến động sang chủ động xây dựng mô hình phát triển bền vững, hướng đến tạo ra giá trị lâu dài cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và môi trường.