Ngành thời trang toàn cầu chịu tác động mạnh từ chiến sự Trung Đông

Theo các chuyên gia trong ngành, việc giá cả mặt hàng quần áo tăng không còn là kịch bản xa vời. Người tiêu dùng có thể phải chi thêm từ 10 -15% cho các sản phẩm thời trang khi các bộ sưu tập mới được tung ra vào cuối mùa hè.

Nhận định này xuất phát từ thực tế rằng ngành xuất khẩu dệt may trị giá hàng chục tỷ USD của Nam Á đang bị “kẹp” giữa nhiều sức ép cùng lúc, từ năng lượng, nguyên liệu cho tới vận chuyển.

Tác động đầu tiên đến từ việc phong tỏa Eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Khi nguồn cung khí đốt tự nhiên sang Nam Á bị gián đoạn, các nhà máy dệt may, vốn tiêu tốn nhiều năng lượng, phải đối mặt với chi phí điện tăng vọt. Điều này kéo theo chi phí sản xuất tăng lên, trong khi các đơn hàng đã ký từ trước vẫn phải giữ nguyên giá, khiến doanh nghiệp buộc phải tự gánh phần chi phí phát sinh.

Đứt gãy chuỗi cung ứng khiến người tiêu dùng phải trả thêm chi phí cho các trang phục hàng ngày. Ảnh: SCMP

Trước chiến sự, các nhà máy hóa dầu tại vùng Vịnh là nguồn cung chủ lực cho các loại sợi tổng hợp như polyester, nylon hay acrylic - chiếm 2/3 sản lượng quần áo toàn cầu. Khi nguồn cung này bị gián đoạn, các nhà máy tại Nam Á không còn dễ dàng tiếp cận nguyên liệu, khiến chi phí đầu vào tiếp tục tăng.

Bà Julia K. Hughes, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Thời trang Hoa Kỳ thừa nhận: "Các doanh nghiệp vẫn đang trong trạng thái dò tìm tác động thực sự của cuộc khủng hoảng, nhưng xu hướng tăng giá là khó tránh khỏi".

Trong khi đó, áp lực từ logistics đang khiến bức tranh trở nên rõ ràng hơn. Các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng hàng không tại vùng Vịnh đã khiến chi phí vận chuyển bằng đường hàng không tăng tới 70%. Với ngành thời trang nhanh, sự gián đoạn này chẳng khác nào bị “đánh trúng điểm yếu”. Một nhà phân tích nhận định tuyến vận chuyển này đã “trở nên kém khả thi hơn nhiều”.

Dù vậy, người tiêu dùng vẫn chưa cảm nhận hết tác động do phần lớn hàng hóa hiện tại được sản xuất và ký kết từ trước với giá cố định. Tuy nhiên, lớp “đệm” này sẽ không tồn tại lâu khi hàng tồn kho dần cạn, áp lực chi phí tích tụ sẽ buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán.

Ngành công nghiệp may mặc đóng góp một phần đáng kể vào nền kinh tế của Pakistan và Bangladesh. Ảnh: SCMP

Ở phía các nhà sản xuất, những khó khăn đã hiện hữu rõ ràng. Ông Waseem Akhtar Khan, Giám đốc điều hành Công ty Cotton Web tại Pakistan cho biết, doanh nghiệp của ông không chỉ lo ngại lợi nhuận bị bào mòn mà còn phải đối mặt với nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh.

“Chúng tôi không chỉ lo ngại mất lợi nhuận từ các đơn hàng đã thực hiện mà còn gặp bất lợi so với các đối thủ có hệ thống hậu cần ổn định hơn,” ông cho biết.

Theo ông Khan, các thương hiệu bình dân và tầm trung thường cố gắng giữ giá để duy trì nhu cầu, nhưng sẽ buộc phải điều chỉnh khi không còn hàng tồn kho giá thấp. Trong khi đó, các thương hiệu cao cấp có thể chấp nhận gánh một phần chi phí để bảo vệ hình ảnh, nhưng về lâu dài cũng khó tránh khỏi việc tăng giá.

Ở quy mô rộng hơn, những biến động hiện tại còn đặt ra thách thức đối với nền kinh tế của các quốc gia phụ thuộc vào dệt may. Bà Farwa Aamer từ Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á ở New York cảnh báo rằng sự gián đoạn kéo dài có thể làm suy giảm xuất khẩu, ảnh hưởng đến việc làm và nguồn thu ngoại tệ. “Điều này gây áp lực trực tiếp lên khối lượng xuất khẩu, việc làm và thu nhập ngoại hối,” bà nhận định.

Trong bối cảnh đó, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang dần hình thành. Nhiều thương hiệu phương Tây bắt đầu đa dạng hóa nguồn cung, chuyển một phần sản xuất sang các khu vực gần thị trường tiêu thụ nhằm giảm rủi ro. Tuy nhiên, việc thay thế Nam Á trong ngắn hạn là điều khó xảy ra do khu vực này vẫn sở hữu lợi thế về chi phí và năng lực sản xuất quy mô lớn.

Nhìn tổng thể, cuộc khủng hoảng hiện tại cho thấy ngành thời trang không còn là lĩnh vực tách biệt với các biến động địa chính trị. Khi năng lượng, nguyên liệu và logistics cùng lúc chịu tác động, toàn bộ chuỗi cung ứng bị kéo căng và người tiêu dùng cuối cùng sẽ là bên chịu ảnh hưởng trực tiếp. Trong bối cảnh đó, việc giá quần áo tăng trong thời gian tới không chỉ là dự báo, mà đang dần trở thành một xu hướng khó tránh khỏi.

Theo SCMP

Đỗ Phú