Ngày hội non sông - cầm lá phiếu, trao niềm tin

Đó là những nội dung được TS Nguyễn Văn Tiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội và GS.TS Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc hội khóa XV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ chia sẻ tại chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hà Nội sẵn sàng cho ngày hội lớn”, do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức ngày 14-3.

Các đại biểu tham dự chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Hà Nội sẵn sàng cho ngày hội lớn”. Ảnh: Phạm Mạnh

Lá phiếu – nơi người dân thực hiện quyền làm chủ

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND là một trong những sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, nơi quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện rõ nét nhất. Thông qua lá phiếu, cử tri trực tiếp lựa chọn những người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước.

Nguyên tắc bỏ phiếu trực tiếp, kín và bình đẳng đã được quy định rõ trong Hiến pháp năm 2013 và Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND. Theo đó, mỗi cử tri tự mình đi bầu, bí mật lựa chọn người đại diện và mọi lá phiếu đều có giá trị ngang nhau.

Chính những nguyên tắc này tạo nên nền tảng dân chủ vững chắc cho các cuộc bầu cử, bảo đảm ý chí của nhân dân được phản ánh trung thực.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, bầu cử chính là cách để người dân thể hiện quan điểm của mình về con đường phát triển của đất nước, lựa chọn những người có khả năng lãnh đạo và đưa ra các quyết sách phù hợp.

GS.TS Hoàng Văn Cường chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Phạm Mạnh

“Chỉ thông qua bầu cử, người dân mới thể hiện được ý chí và nguyện vọng của mình, lựa chọn ai là người đại diện để lãnh đạo đất nước”, GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Tại Việt Nam, việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cũng đặt ra yêu cầu phải phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân. Bầu cử vì thế không chỉ là một thủ tục chính trị, mà còn là cơ chế để người dân tham gia vào quá trình quản lý nhà nước và xã hội.

Những ngày này, tại các địa phương của Hà Nội, công tác chuẩn bị cho ngày hội non sông đã hoàn tất.

Tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, các khu vực bỏ phiếu đã được kiểm tra, chuẩn bị đầy đủ. Bên cạnh việc chuẩn bị cơ sở vật chất, chính quyền địa phương còn đẩy mạnh tuyên truyền để cử tri hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia bầu cử.

Ông Nguyễn Quốc Việt, Bí thư thôn 1, Giang Cao, xã Bát Tràng cho biết công tác tuyên truyền được triển khai rộng rãi nhằm giúp người dân nắm rõ quy định của pháp luật về bầu cử, từ đó nâng cao ý thức trách nhiệm khi cầm lá phiếu.

“Chúng tôi mong muốn mỗi cử tri đều hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, để khi đi bầu có thể lựa chọn được những đại biểu thực sự xứng đáng”, ông Nguyễn Quốc Việt chia sẻ.

Bầu cử và trách nhiệm giám sát của cử tri

Theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và một phiếu bầu đại biểu HĐND tương ứng với từng cấp. Cử tri phải tự mình đi bầu và trực tiếp bỏ phiếu vào hòm phiếu.

Cử tri xã Hương Sơn xem danh sách người ứng cử. Ảnh: Nguyễn Công

Trong trường hợp cử tri không thể tự viết phiếu bầu, họ có thể nhờ người khác viết hộ nhưng vẫn phải tự mình bỏ phiếu. Đối với cử tri ốm đau, già yếu hoặc khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu, tổ bầu cử sẽ mang hòm phiếu phụ đến tận nơi để bảo đảm quyền bầu cử của công dân.

Ngay sau khi kết thúc thời gian bỏ phiếu, việc kiểm phiếu sẽ được tiến hành công khai tại phòng bỏ phiếu với sự chứng kiến của cử tri và các đại diện liên quan. Quy trình kiểm phiếu, lập biên bản và công bố kết quả đều được luật pháp quy định rõ ràng nhằm bảo đảm tính minh bạch và khách quan.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, trách nhiệm của cử tri không chỉ dừng lại ở việc bỏ phiếu.

GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng pháp luật quy định bầu cử vừa là quyền, vừa là trách nhiệm của công dân. Cử tri có quyền lựa chọn người đại diện cho mình, nhưng đồng thời cũng phải có trách nhiệm với sự lựa chọn đó. Khi đã bỏ phiếu, cử tri cần theo dõi xem người mình lựa chọn có thực hiện đúng cam kết, có hoàn thành nhiệm vụ hay không.

Theo ông, nếu đại biểu được bầu không hoạt động hiệu quả, cử tri cũng cần nhìn lại trách nhiệm của mình trong việc lựa chọn. Chính vì vậy, trước khi cầm lá phiếu, mỗi cử tri cần tìm hiểu kỹ thông tin về ứng cử viên, chương trình hành động cũng như năng lực và phẩm chất của họ.

Sau bầu cử, việc giám sát của cử tri tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm các đại biểu thực hiện đúng trách nhiệm của mình.

“Hoạt động của đại biểu Quốc hội và HĐND hiện nay rất công khai. Cử tri có thể theo dõi các phiên họp, các phát biểu trên nghị trường hay hoạt động tiếp xúc cử tri để đánh giá xem đại biểu có thực sự phản ánh tiếng nói của người dân hay không,” GS.TS Hoàng Văn Cường nói.

Các cuộc tiếp xúc cử tri trước và sau mỗi kỳ họp chính là diễn đàn để người dân phản ánh ý kiến, nguyện vọng, đồng thời cũng là nơi để cử tri chất vấn các đại biểu về những cam kết đã đưa ra trước khi trúng cử.

Thông qua những hoạt động đó, cử tri có thể đánh giá rõ hơn về trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của những người đại diện cho mình.

Các đại biểu dự lễ thượng cờ tại xã Minh Châu trước ngày bầu cử. Ảnh: Tiến Thành

Để bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra thành công, công tác tuyên truyền về nguyên tắc và quy trình bầu cử đã được triển khai bài bản, sâu rộng trên toàn thành phố với quyết tâm chính trị cao nhất.

Nêu rõ ý nghĩa quan trọng của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh: “Chúng tôi rất mong muốn bà con cử tri, nhân dân trong “Ngày hội non sông” – 15-3, sẽ thực thi quyền công dân của mình, lựa chọn ra những ứng cử viên tốt nhất tham gia vào Quốc hội, HĐND các cấp, lãnh đạo đất nước, lãnh đạo Thủ đô, lãnh đạo các xã, phường bước vào giai đoạn phát triển mới – giai đoạn phát triển rực rỡ của đất nước”.

Sự chuẩn bị chu đáo của các cơ quan chức năng cùng với ý thức trách nhiệm của cử tri sẽ góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, an toàn và đúng pháp luật. Mỗi lá phiếu được bỏ vào hòm phiếu không chỉ thể hiện quyền và nghĩa vụ công dân, mà còn là sự gửi gắm niềm tin của người dân đối với những người đại diện cho mình trong bộ máy nhà nước.

Ngày bầu cử vì thế không chỉ là một thủ tục chính trị, mà thực sự trở thành “Ngày hội non sông”, nơi mỗi công dân thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyền làm chủ của mình. Bởi hơn cả một tờ giấy nhỏ, lá phiếu chính là sự gửi gắm niềm tin của nhân dân vào tương lai đất nước. Khi hàng triệu cử tri cùng tham gia bầu cử, ý chí và khát vọng của nhân dân sẽ được thể hiện một cách mạnh mẽ, góp phần xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Hiền Chi