Ngày Sức khỏe Thế giới 7/4: Khi AI đồng hành cùng sức khỏe con người
Nhân Ngày Sức khỏe Thế giới (7/4), với chủ đề 'Cùng vì sức khỏe. Đồng hành cùng khoa học', các nhà nghiên cứu tại Đại học Trí tuệ nhân tạo (AI) Mohamed bin Zayed (MBZUAI) ở Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Arập thống nhất, UAE) đang chứng minh sức mạnh của AI trong y học thực tiễn.
Một trong những đột phá nổi bật là MAGNET-AD, hệ thống AI có thể dự đoán nguy cơ mắc bệnh Alzheimer đến 20 năm trước khi triệu chứng xuất hiện. Hệ thống này sử dụng mạng nơ ron đồ thị không gian-thời gian để nhận diện các dấu hiệu sinh học mà chẩn đoán lâm sàng thông thường khó nhận biết.
Cùng với đó, hệ thống bổ trợ ClinGRAD cho phép phân tích đồng thời ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI), dữ liệu di truyền và hồ sơ bệnh án, giúp phân loại các dạng sa sút trí tuệ, với độ chính xác gần 99%, góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cứ mỗi 3 giây thế giới lại ghi nhận một ca sa sút trí tuệ mới và con số này có thể đạt 152 triệu ca vào năm 2050. Trong bối cảnh đó, các công nghệ phát hiện sớm được xem là bước tiến mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ngoài lĩnh vực thần kinh, MBZUAI cũng phát triển công nghệ quét võng mạc có thể phát hiện sớm các bệnh như tiểu đường, tim mạch và tăng huyết áp mà không cần can thiệp xâm lấn. Các hệ thống AI được thiết kế như “ý kiến thứ hai”, hỗ trợ bác sĩ nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.
Bên cạnh đó, là các mô hình AI y tế đa ngôn ngữ, tiêu biểu là dự án “Bác sĩ AI Arập” cung cấp hướng dẫn y tế bằng cả tiếng Arập lẫn tiếng Anh. Hệ thống này tích hợp trên các nền tảng nhắn tin và ứng dụng di động, hỗ trợ cả văn bản lẫn giọng nói, nhằm tiếp cận người dân ở các khu vực hạn chế về y tế và trình độ hiểu biết.
Ngoài ra, MBZUAI cũng phát triển các giải pháp AI cho sàng lọc trước sinh, với FetalCLIP và phiên bản di động MobileFetalCLIP, giúp phát hiện dị tật tim bẩm sinh và đo lường giải phẫu thai nhi nhanh và chính xác, đặc biệt quan trọng ở những khu vực thiếu thốn nguồn lực y tế.
Các dự án khác như AI-Driven Digital Organism (AIDO) mô phỏng sinh học con người từ gene, protein đến tế bào và cơ quan, giúp dự đoán hoạt động gene trước khi thực hiện thí nghiệm, rút ngắn thời gian phát triển thuốc, tăng an toàn và giảm chi phí.
Những bước tiến này minh chứng rằng y học dựa trên AI không chỉ là lý thuyết mà đang dần trở thành hiện thực, thay đổi cách con người chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh tật, góp phần mở ra hướng tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe.











