Nghệ An chi hơn 10.000 tỉ đồng mở rộng không gian ven sông

Khơi lại dòng sông

Sông Vinh dài khoảng 7,3km, nối kênh Nhà Lê với sông Lam, gần chân cầu Bến Thủy. Dòng sông từng gắn với hoạt động giao thương, buôn bán sầm uất của chợ Vinh, với hình ảnh "trên bến dưới thuyền" một thời. Cùng với quá trình đô thị hóa, nhiều đoạn sông và không gian hai bên bờ dần xuống cấp. Một số khu vực bị bỏ trống, cây cối mọc um tùm, trong khi không gian ven sông chưa được khai thác tương xứng với vị trí giữa đô thị.

Toàn cảnh sông Vinh và khu vực đô thị hai bên bờ, ưu tiên góc rộng thể hiện sự tương phản giữa dòng sông và khu dân cư. (Ảnh: T. Cường)

Một trong những dự án được kỳ vọng thay đổi diện mạo khu vực này là Dự án Hạ tầng ưu tiên và phát triển đô thị thích ứng với biến đổi khí hậu đô thị Vinh, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2021. Trong đó, hạng mục cải tạo sông Vinh và không gian công cộng hai bên bờ có tổng vốn khoảng 194,5 triệu USD, từ vốn vay Ngân hàng Thế giới và vốn đối ứng của địa phương.

Tháng 6/2026, dự án bắt đầu triển khai gói thầu xây dựng cầu mới và mở rộng đường Cao Xuân Huy nối dài. Cây cầu cũ hiện chỉ đủ cho hai xe máy tránh nhau, ô tô không thể qua lại.

Ông Nguyễn Văn Bình, một người dân gần sông Vinh cho biết, nhiều năm qua việc đi lại qua cây cầu cũ gặp nhiều khó khăn. "Người dân chúng tôi rất kỳ vọng dự án sớm hoàn thành để đi lại thuận tiện hơn, khu vực này cũng khang trang, đẹp hơn", ông Bình nói.

Sông Vinh đoạn qua khu vực trung tâm Vinh, nơi dự kiến được cải tạo, chỉnh trang và phát triển không gian công cộng hai bên bờ. (Ảnh: Song Hoàng)

Theo quy hoạch, khu vực cải tạo rộng gần 103ha, được chia thành 5 phân khu gồm làng sinh thái, khu di sản, chợ nổi, nút giao Lê Mao và khu du lịch tâm linh. Mỗi phân khu được định hướng một chức năng riêng, kết hợp chỉnh trang đô thị với bảo tồn các giá trị văn hóa và phát triển dịch vụ, du lịch. Tại khu làng sinh thái, đoạn từ ngã ba sông Vinh đến cầu đường sắt, dự án dự kiến hình thành công viên nông nghiệp, đường dạo ven sông, điểm chèo kayak, tuyến du lịch trải nghiệm và không gian nghệ thuật ngoài trời. Dự án cũng đầu tư hệ thống trạm bơm tiêu úng, góp phần giảm ngập cho khu vực trung tâm Vinh.

Theo Ban quản lý dự án nông nghiệp và môi trường Nghệ An, 6 gói thầu của dự án sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026-2027, mục tiêu hoàn thành trước năm 2030 theo cam kết với Ngân hàng Thế giới.

Mở trục đô thị ven sông Lam

Cùng với việc cải tạo sông Vinh, Nghệ An đang chuẩn bị đầu tư gần 4.971 tỉ đồng xây dựng tuyến đường ven sông Lam, từ cầu Bến Thủy 2 đến Cửa Hội. Dự án được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Tuyến đường dài khoảng 21,5km, đi qua các phường Cửa Lò, Vinh Lộc và Trường Vinh.

Phối cảnh sông Vinh sau khi nâng cấp. (Ảnh: CSCC)

Tuyến đường được quy hoạch với 4 làn xe cơ giới, kết hợp dải phân cách, vỉa hè và không gian cảnh quan ven sông. Một số đoạn sẽ có tường chắn kết hợp chỉnh trang cảnh quan. Không chỉ bổ sung một tuyến giao thông, dự án còn mở thêm hướng phát triển đô thị về phía sông Lam.

Khi tuyến đường hình thành, các khu vực ven sông đang còn thưa thớt, bãi bồi và những vùng chưa được khai thác sẽ được kết nối tốt hơn với mạng lưới giao thông đô thị. Đây được kỳ vọng là điều kiện để phát triển các không gian dịch vụ, du lịch và cảnh quan ven sông.

Hạ tầng kết nối khu vực này cũng đang tiếp tục được bổ sung. Trong thời gian tới, cầu Bến Thủy 3 dự kiến được xây dựng, nối phường Trường Vinh, Nghệ An, với xã Đan Hải, Hà Tĩnh.

Công trình dài khoảng 3,5km, gồm cầu vượt sông Lam dài 1,3km và đường dẫn dài 2,2km, quy mô mặt đường rộng 23,5m. Khi hoàn thành, cầu Bến Thủy 3 sẽ tăng thêm một hướng kết nối qua sông Lam, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông giữa Nghệ An và Hà Tĩnh, đồng thời mở rộng không gian đô thị Vinh về phía đông.

Với khu vực đô thị Vinh, đây không chỉ là câu chuyện xây thêm đường hay cải tạo một dòng sông. Đó còn là cách đô thị này tìm lại những không gian từng bị bỏ quên bên các dòng sông, để từ đó mở thêm dư địa phát triển trong những năm tới.