Nghệ An công bố kết quả kiểm tra vụ cá chết hàng loạt trên sông Lam

Sau khi kiểm tra, xác minh hiện tượng cá nuôi lồng và ốc nuôi chết hàng loạt trên sông Lam cùng nhiều khu vực khác, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An vừa có báo cáo gửi UBND tỉnh về kết quả bước đầu và nguyên nhân liên quan.

Theo báo cáo, chiều tối 3/5/2026, trên địa bàn Nghệ An xảy ra mưa lớn kèm giông lốc, mưa đá khiến môi trường nước biến động đột ngột về nhiệt độ, oxy hòa tan và độ pH, gây ảnh hưởng đến thủy sản nuôi tại nhiều địa phương.

Tại xã Anh Sơn, hiện tượng cá nuôi lồng trên sông Lam chết xuất hiện từ ngày 4-5/5, khu vực cách xã Nhân Hòa khoảng 15-20 km về phía hạ lưu. Trong khi đó, tại xã Đông Thành, nhiều hộ dân ghi nhận cá tự nhiên trên sông và ốc bươu đen trong ao chết nhanh từ ngày 4-6/5.

Tại các xã Giai Lạc và Bình Minh, tình trạng ốc nuôi chết hàng loạt cũng xảy ra dọc hệ thống sông Đào, tập trung nhiều nhất trong các ngày 4 và 5/5.

Cá chết trên sông Lam chưa rõ nguyên nhân

Đáng chú ý, khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam thuộc xã Nhân Hòa, nằm cách Nhà máy Đường Sông Lam khoảng 3 km về phía hạ lưu, không ghi nhận hiện tượng cá chết bất thường.

Liên quan sự cố thủng bồn chứa mật rỉ của Công ty CP Mía đường Sông Lam xảy ra lúc 17h15 ngày 3/5, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết nguyên nhân ban đầu được doanh nghiệp xác định do sét đánh trong thời điểm xảy ra mưa lớn, giông lốc và sấm sét mạnh.

Sau sự cố, doanh nghiệp đã huy động lực lượng bao vây, ngăn mật rỉ chảy tràn, tổ chức bơm hút, thu gom bằng bã mía, vệ sinh khu vực và xử lý môi trường bằng vôi khử khuẩn. Đến chiều 4/5, công tác khắc phục được hoàn tất.

Qua kiểm tra hiện trường, cơ quan chức năng xác định địa hình khu vực bồn chứa cao hơn bờ sông Lam, giữa khu vực xảy ra sự cố và bờ sông có nhiều công trình kiên cố cùng tường bê tông ngăn cách. Theo báo cáo của doanh nghiệp, khoảng 300 tấn mật rỉ chảy ra ngoài, trong đó thu hồi được khoảng 276 tấn.

Kết quả kiểm tra thực tế chưa ghi nhận dấu hiệu mật rỉ chảy trực tiếp ra sông Lam.

Cơ quan chức năng đã lấy nhiều mẫu nước mặt trên sông Lam, sông Đào cùng mẫu thủy sản chết để phân tích.

Kết quả đo nhanh tại sông Lam cho thấy các chỉ số pH, độ kiềm và oxy hòa tan đều nằm trong ngưỡng an toàn đối với thủy sản nuôi. Trung tâm Quan trắc tài nguyên và môi trường phân tích 6 mẫu nước tại sông Lam và sông Đào với 11 thông số môi trường, kết quả đều đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt theo QCVN 08:2023/BTNMT.

Ngoài ra, cơ quan chuyên môn cũng lấy mẫu ốc nuôi tại các xã Giai Lạc, Đông Thành và Bình Minh để xét nghiệm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thủy sản. Kết quả không phát hiện ký sinh trùng Perkinsus.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An, đến nay chưa đủ cơ sở để kết luận cụ thể nguyên nhân cũng như mối liên hệ giữa sự cố thủng bồn chứa mật rỉ với hiện tượng thủy sản chết hàng loạt.

Cơ quan này nhận định, hiện tượng cá và ốc chết xảy ra sau đợt mưa lớn, giông lốc diện rộng khiến môi trường nước biến động đột ngột, gây sốc đối với thủy sản nuôi. Bên cạnh đó, nhiều hộ nuôi ốc với mật độ cao, sử dụng nguồn nước trực tiếp từ sông, kênh mà không qua xử lý, đồng thời chưa chủ động áp dụng các biện pháp ứng phó khi thời tiết cực đoan xảy ra.