Nghệ thuật phương Nam sáng đèn mừng ngày thống nhất

Từ các nhà hát trung tâm đến những điểm diễn tại cơ sở, nghệ thuật tiếp tục được đưa đến gần công chúng, vừa gợi lại ký ức lịch sử, tri ân các thế hệ đi trước, vừa tạo thêm không gian thưởng thức văn hóa cho người dân và du khách trên đất phương Nam.

Cảnh trong vở kịch nói “Thanh gươm và bà mẹ” của Nhà hát Kịch TP.HCM. Ảnh: NHK

Sân khấu sáng đèn với những câu chuyện mới

Tại Nhà hát Kịch TP.HCM, vở kịch nói Thanh gươm và bà mẹ vừa diễn hai suất tối 26 và 27.4, nhận được sự đón nhận tích cực từ khán giả. Từ hiệu ứng này, Nhà hát Kịch TP.HCM quyết định tăng cường thêm một suất diễn đặc biệt vào tối 30.4 để đáp ứng nhu cầu thưởng thức trong dịp lễ.

Thanh gươm và bà mẹ là tác phẩm thuộc đề tài chiến tranh cách mạng của tác giả Phan Vũ, do NSND Trần Ngọc Giàu đạo diễn, NSND Hồ Văn Thành phụ trách âm nhạc, NSND Doãn Bằng thiết kế sân khấu. Vở diễn quy tụ dàn nghệ sĩ gồm NSƯT Việt Hà trong vai bà mẹ, NS Quốc Thịnh vai Trần Trung Chánh, NS Hoàng Tấn vai Trần Trung Hiếu, NS Hoàng Phi vai Vĩnh Hường, NS Huỳnh Thanh Trung vai Trần Trung Thành và bé Quốc Vinh đảm nhận vai Trần Trung Thành lúc nhỏ.

Bối cảnh vở diễn đặt tại miền Tây sông Hậu trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, câu chuyện xoay quanh gia tộc Trần Trung và thanh gươm cổ thời Quang Trung, biểu tượng của khí tiết và lòng yêu nước. Nhân vật trung tâm là bà Tư, người mẹ có chồng theo cách mạng, còn con trai lại đứng ở phía đối địch.

Sau những đòn tra tấn tại trại cải huấn Phú Lợi, bà bị mù lòa nhưng vẫn giữ trọn niềm tin vào ngày đất nước thống nhất. Không gian sân khấu chủ yếu đặt trong ngôi nhà của bà Tư, được thiết kế theo hướng tối giản, tận dụng hệ thống cửa và vật dụng để chuyển cảnh. Các lớp thoại mang tính đối thoại trực diện, tạo nhịp kịch liên tục.

Theo Giám đốc Nhà hát Kịch TP.HCM Hà Quốc Cường, ê kíp sáng tạo đã gấp rút hoàn thiện vở trong thời gian ngắn, với nhịp tập luyện dày đặc. Dù cơ sở vật chất còn hạn chế, đơn vị vẫn nỗ lực duy trì hoạt động biểu diễn đều đặn. Nhà hát hiện xây dựng kế hoạch tổ chức các suất diễn định kỳ, phấn đấu đạt 2-4 suất mỗi tháng; đồng thời chuẩn bị thêm những dự án mới, trong đó có các kịch bản gắn với hơi thở đời sống đương đại.

Song song với hoạt động tại sân khấu, Nhà hát Kịch TP.HCM còn tổ chức chuỗi chương trình nghệ thuật chủ đề Thành phố Hồ Chí Minh niềm tin sáng ngời tại phường Bình Tân, phường Bình Lợi Trung và xã Long Hưng trong các ngày 26, 27 và 28.4.

Chương trình có sự tham gia của NSƯT Phạm Thế Vĩ, các ca sĩ Hà Vân, Quốc Đại, Thanh Ngọc, Đăng Nguyên cùng nhiều nhóm ca, vũ đoàn, góp phần đưa nghệ thuật đến gần hơn với công chúng cơ sở trong dịp lễ.

Cùng thời điểm, Sân khấu Kịch Hồng Vân giới thiệu vở mới Già gân, do Đinh Mạnh Phúc viết kịch bản và đạo diễn, với sự tham gia của NSND Hồng Vân cùng dàn diễn viên trẻ. Lấy bối cảnh một khu trọ lao động trong hẻm nhỏ, Già gân khai thác những va chạm đời thường giữa các cư dân, từ chuyện hàng xóm, lời đồn, sự hiểu lầm đến những mâu thuẫn âm ỉ trong đời sống đô thị. Các tình huống được triển khai theo màu sắc hài kịch, tạo không khí gần gũi, dí dỏm nhưng không dừng lại ở tiếng cười... Sau suất ra mắt, Già gân tiếp tục diễn vào 19h30 các ngày 1.5 và 3.5.

Dịp lễ năm nay, Sân khấu Kịch Hồng Vân cũng duy trì vở Tương đối rối tương phùng vào các tối 30.4 và 2.5, góp phần mở thêm lựa chọn thưởng thức sân khấu cho khán giả TP.HCM trong kỳ nghỉ lễ.

Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ sẽ tổ chức chương trình nghệ thuật và mời công chúng tham quan kiến trúc công trình trong hai ngày 30.4 và 1.5.2026

Nghệ thuật lan tỏa từ nhà hát đến cộng đồng

Ở lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, Nhà hát Nghệ thuật Hát Bội tổ chức chương trình nghệ thuật tổng hợp vào tối 30.4 tại phường Phú Thọ Hòa, gồm nhiều tiết mục như múa chào mừng, xiếc, ảo thuật, ca nhạc và trích đoạn Nghêu Sò Ốc Hến. Cách dàn dựng theo hướng tổng hợp giúp chương trình dễ tiếp cận hơn với nhiều nhóm khán giả.

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cũng triển khai chuỗi chương trình Từ cội nguồn hướng đến tương lai rực sáng tại nhiều địa phương như Cần Giờ, Bắc Tân Uyên, Hóc Môn và Đông Thạnh. Các suất diễn được tổ chức tại đình, quảng trường, trực tiếp phục vụ người dân địa phương.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là chương trình nghệ thuật kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 140 năm Ngày Quốc tế Lao động, diễn ra tối 30.4 tại sân khấu đường đi bộ Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn.

Với chủ đề Tình ca đất nước, chương trình do Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM tổ chức, được dàn dựng thành 3 phần: Tình ca độc lập, Tri ân và Tự hào tiếp bước tương lai. Mạch chương trình tái hiện hành trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước; tưởng nhớ, tri ân các thế hệ đi trước; đồng thời khắc họa diện mạo phát triển và khát vọng vươn lên của TP.HCM hôm nay.

Phần mở đầu gồm các tiết mục hợp xướng, liên khúc ca ngợi Đảng, quê hương, đất nước. Ở chương Tình ca độc lập, ký ức lịch sử sẽ được gợi lại qua những ca khúc như: Dòng sông phẳng lặng, Trường Sơn Đông - Trường Sơn Tây, Em vẫn đợi anh về, Tiếng hát những đêm không ngủ, Ta thấy gì đêm nay…, kết hợp trình chiếu tư liệu hình ảnh.

Phần Tri ân tập trung khắc họa sự hy sinh của các thế hệ trong chiến tranh và những nỗ lực tái thiết đất nước sau ngày thống nhất, với các tiết mục được dàn dựng quy mô. Trong khi đó, Tự hào tiếp bước tương lai mang màu sắc trẻ trung, hiện đại, thể hiện hình ảnh TP.HCM năng động, sáng tạo và không ngừng vươn lên. Chương trình dự kiến khép lại bằng màn pháo hoa nghệ thuật, phục vụ người dân và du khách trong dịp lễ.

Cũng trong dịp lễ này, Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM tổ chức chương trình nghệ thuật tại Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ, phường Phú Thọ. Hoạt động được kết hợp với việc mở cửa để công chúng tham quan không gian kiến trúc của công trình. Thời gian tham quan từ 9h30 đến 11h các ngày 30.4 và 1.5.2026.

Các hoạt động biểu diễn dịp 30.4 năm nay cho thấy nỗ lực làm mới và mở rộng không gian tiếp cận công chúng của sân khấu đất phương Nam. Từ tác phẩm mới, chương trình tổng hợp đến những suất diễn tại địa phương, các đơn vị nghệ thuật vẫn giữ mạch lịch sử, truyền thống, đồng thời tìm cách thể hiện gần gũi hơn với nhiều nhóm khán giả trong mùa lễ.