Nghị định 65/2026/NĐ-CP: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng Quản tài viên. Bài 1: Chuẩn hóa, nâng cao chất lượng Quản tài viên

Bài 1: Chuẩn hóa, nâng cao chất lượng Quản tài viên

Nghị định có nhiều quy định nhằm chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đội ngũ Quản tài viên thông qua việc bổ sung yêu cầu về bồi dưỡng nghề, cũng như quy định bồi dưỡng định kỳ hằng năm. Qua đó, bảo đảm đội ngũ hành nghề có đủ kiến thức, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp.

Đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính: không được cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên

Nghị định giữ nguyên những đối tượng được cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên theo quy định của Luật Phá sản năm 2014 vì đây là những đối tượng phù hợp về chuyên ngành đào tạo, kinh nghiệm, trình độ để hành nghề quản lý, thanh lý tài sản (luật sư, kiểm toán viên, người có trình độ cử nhân trở lên về chuyên ngành luật, kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng và có thời gian công tác từ đủ 05 năm trở lên trong lĩnh vực được đào tạo).

Theo Báo cáo số 86/BC-TANDTC ngày 18/8/2025 của Tòa án nhân dân tối cao tổng kết thực tiễn thi hành Luật Phá sản năm 2014, tính đến tháng 12/2023, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản đã tiếp nhận hơn 500 vụ việc, tổng số tiền thù lao thu về hơn 8 tỷ đồng, tổng số tiền nộp thuế hơn 400 triệu đồng. Tính đến hết 31/12/2025, các Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý thanh lý tài sản trên cả nước đã tiếp nhận 689 vụ việc phá sản, giải quyết xong 168 vụ, đang giải quyết 521 vụ, thù lao thu được hơn 10 tỷ đồng, nộp ngân sách hơn 1,3 tỷ đồng. Hoạt động của các Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản đã góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ việc phá sản, qua đó, thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh.

Tuy nhiên, thực thi phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC đã được nêu tại Quyết định số 1819/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và đơn giản hóa TTHC để tổ chức thực hiện TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tư pháp, Nghị định cắt giảm 02 điều kiện hành nghề như Luật Phá sản năm 2014 . Bên cạnh đó, Nghị định đã quy định tiêu chuẩn, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên cần qua bồi dưỡng nghề Quản tài viên nhằm nâng cao chất lượng đầu vào của đội ngũ Quản tài viên, bảo đảm người hành nghề được bổ trợ các kiến thức pháp luật chuyên ngành cũng như pháp luật có liên quan, Quy tắc đạo đức hành nghề, được trang bị những kỹ năng hành nghề cần thiết…

Quy định đầy đủ, phù hợp về những trường hợp không được cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên nhằm bảo đảm người cấp chứng chỉ có đủ năng lực chuyên môn, năng lực hành vi dân sự, không thuộc những trường hợp đang bị hạn chế một số quyền, nghĩa vụ (ví dụ đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính…)

Phải tham gia khóa bồi dưỡng nghề Quản tài viên và bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm

Nghị định bổ sung 01 Điều về bồi dưỡng nghề Quản tài viên. Theo đó, các đối tượng muốn cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên phải tham gia khóa bồi dưỡng nghề Quản tài viên; thời gian bồi dưỡng nghề Quản tài viên là 03 tháng; đối với luật sư, kiểm toán viên đã hành nghề từ đủ 03 năm trở lên thì thời gian bồi dưỡng là 1,5 tháng; đơn vị tổ chức bồi dưỡng nghề Quản tài viên là cơ sở có chức năng đào tạo, bồi dưỡng các chức danh tư pháp thuộc Bộ Tư pháp. Quy định nêu trên nhằm góp phần nâng cao chất lượng đầu vào của đội ngũ Quản tài viên, giúp trang bị cho Quản tài viên những kiến thức, kỹ năng cần thiết đáp ứng yêu cầu về nhiệm vụ, quyền hạn mới của Quản tài viên theo quy định của Luật Phục hồi, phá sản, bảo đảm sự tương đồng phù hợp giữa tiêu chuẩn cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên với tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm hoặc cấp chứng chỉ của các chức danh bổ trợ tư pháp khác và phù hợp với kinh nghiệm quốc tế. Chương trình bồi dưỡng bài bản, hợp lý sẽ là điều kiện bảo đảm ban đầu để Quản tài viên đáp ứng chuẩn đầu ra về năng lực chuyên môn, thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm tự tích lũy trong các lĩnh vực khác.

Đồng thời, để bảo đảm Quản tài viên thường xuyên được cập nhật các kiến thức, kỹ năng cần thiết cho hoạt động hành nghề, Nghị định cũng quy định Quản tài viên có nghĩa vụ tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm. Thời gian tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ tối thiểu là 01 ngày làm việc/năm (08 giờ/năm) liên tục.

Để bảo đảm công tác chuẩn bị cho việc tổ chức, tham gia khóa bồi dưỡng nghề Quản tài viên và bồi dưỡng nghề Quản tài viên hằng năm, quy định về điều khoản thi hành Nghị định được quy định rõ về hiệu lực muộn hơn của hai quy định này (quy định về bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027; quy định về bồi dưỡng nghề Quản tài viên (trong tiêu chuẩn, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên và Giấy chứng nhận bồi dưỡng nghề Quản tài viên) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027).

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về Quản tài viên, hành nghề quản lý, thanh lý tài sản, đồng thời bảo đảm phù hợp với yêu cầu tăng cường phân cấp, phân quyền, sắp xếp lại chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của một số cơ quan, Nghị định được sửa đổi theo hướng quy định trách nhiệm của các cơ quan quản lý ở trung ương (gồm Bộ Tư pháp, Bộ, cơ quan ngang Bộ khác) tại một điều, bỏ chức năng “thanh tra” về hoạt động hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại phần nhiệm vụ quyền hạn của Bộ Tư pháp, Sở Tư pháp do hiện nay chức năng thanh tra không thuộc phạm vi của các cơ quan này; quy định rõ trách nhiệm của Sở Tư pháp trong việc đăng tải các danh sách, thông tin về Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và cập nhật thông tin vào phần mềm quản lý hoạt động bổ trợ tư pháp khi phần mềm này được đưa vào vận hành.

Bình An