Nghị quyết 09 'giải cứu' ách tắc thực phẩm nhưng doanh nghiệp lo ùn ứ tái diễn

Kịp thời lắng nghe thực tiễn

Trước đó, việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP ngày 26-1-2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm, cùng với Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm theo hướng hậu kiểm, quản lý rủi ro, đã phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tiễn.

Quang cảnh hội thảo.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho biết, việc Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP thể hiện nỗ lực lớn trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, hướng tới siết chặt các lỗ hổng, tăng cường trách nhiệm trong sản xuất và phân phối thực phẩm.

Tuy nhiên, theo ông Tuấn, quá trình triển khai các quy định mới trong hơn một tuần vừa qua đã bộc lộ không ít khó khăn. Từ thời gian chuyển tiếp quá ngắn, quy trình kiểm tra trở nên phức tạp hơn, cho đến việc thiếu các hướng dẫn cụ thể trong thực thi. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp chưa kịp hiểu rõ những điểm thay đổi giữa Nghị định 46, Nghị quyết 66 so với Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm cũng như chưa đánh giá đầy đủ các chi phí phát sinh và yêu cầu kỹ thuật mới sẽ tác động như thế nào đến hoạt động sản xuất, nhập khẩu và lưu thông hàng hóa.

Trong bối cảnh đó, ông Đậu Anh Tuấn đánh giá rất cao quyết định nhanh chóng, kịp thời của Chính phủ khi ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP, tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đến hết ngày 15-4-2026. Đây được xem là hành động thể hiện tinh thần cầu thị, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp, giúp tháo gỡ những ách tắc lớn đang xảy ra tại các cửa khẩu, cảng biển, đồng thời góp phần bảo đảm chuỗi cung ứng không bị gián đoạn trong giai đoạn cao điểm cận Tết.

Nghị quyết 09 mới chỉ là giải pháp mang tính tình thế

Đồng tình với đánh giá này, đại diện các hiệp hội doanh nghiệp tại hội thảo cho rằng Nghị quyết 09 mới chỉ là giải pháp mang tính tình thế. Trong khi đó, mốc thời gian 15-4-2026 đang đến gần, còn những bất cập cốt lõi của chính sách vẫn chưa được xử lý. Theo phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, Nghị định 46 và Nghị quyết 66 đang làm cho cơ chế tiền kiểm “phình to”, thủ tục hành chính chồng chéo, đi ngược lại tinh thần cải cách.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI phát biểu tại hội thảo.

Dưới góc nhìn của VCCI, ông Đậu Anh Tuấn cho rằng, các quy định về quản lý an toàn thực phẩm, bao gồm Nghị định 46, Nghị quyết 66 và cả Luật An toàn thực phẩm trong thời gian tới, cần được xây dựng và hoàn thiện theo các định hướng lớn.

Trước hết, quản lý theo rủi ro và hậu kiểm, không dàn trải. Chính sách cần tập trung vào các mắt xích có nguy cơ cao, thay vì kiểm tra tràn lan. Các thủ tục mới chỉ nên ban hành khi chứng minh được hiệu quả rõ ràng trong việc bảo vệ an toàn thực phẩm, đồng thời không gây đứt gãy chuỗi cung ứng hay làm gia tăng chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp. Cùng với đó, quản lý hệ thống thay vì chỉ quản lý sản phẩm. Cần chuyển từ mô hình “đăng ký-kiểm nghiệm từng sản phẩm” sang quản lý toàn diện theo chuỗi giá trị thực phẩm, từ trang trại đến bàn ăn.

Đại diện VCCI cũng cho rằng, cần tăng cường năng lực thực thi tại địa phương. Các địa phương cần được bảo đảm đầy đủ về nhân lực, chuyên môn, ngân sách và thời gian để triển khai chính sách một cách hiệu quả, đồng bộ, tránh tình trạng mỗi nơi hiểu và áp dụng một kiểu, gây thêm khó khăn cho doanh nghiệp. Song song với đó thúc đẩy chuyển đổi số và liên thông dữ liệu. Cần đẩy mạnh số hóa, xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất giữa các cơ quan quản lý nhằm tăng tính minh bạch, giảm thủ tục chồng chéo, nâng cao hiệu quả kiểm tra và khả năng truy xuất nguồn gốc thực phẩm.

An toàn thực phẩm là vấn đề thiết yếu, mang tính chiến lược đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam và khả năng hội nhập quốc tế. Do đó, chính sách pháp luật về an toàn thực phẩm không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn ảnh hưởng sâu rộng tới toàn bộ chuỗi sản xuất-kinh doanh-tiêu dùng của nền kinh tế.