Nghị quyết 71: Động lực cho giáo dục nghề nghiệp hội nhập

Đào tạo nghề Công nghệ kỹ thuật cơ khí tại Trường Cao đẳng nghề công nghiệp Thanh Hóa. Ảnh tư liệu (minh họa): Anh Tuấn/TTXVN

Thông qua các hình thức đa dạng như: hội thảo khoa học, tập huấn chuyên sâu, sinh hoạt chuyên môn..., đội ngũ cán bộ, giảng viên đã được quán triệt sâu sắc tinh thần đổi mới, tạo tiền đề vững chắc cho những bước chuyển mình mạnh mẽ trong đào tạo giáo dục nghề nghiệp.

Chuẩn hóa giáo dục, nâng tầm vị thế nhân lực Việt

Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội nhận định, nội dung "Chuẩn hóa - Hiện đại hóa - Hội nhập quốc tế" chính là cuộc cách mạng về chất lượng và vị thế của giáo dục nghề nghiệp. Đây là định hướng đúng đắn, cấp thiết nhằm chuyển dịch tư duy giáo dục, biến nguồn nhân lực trẻ dồi dào của Việt Nam thành lợi thế cạnh tranh thực sự về chất lượng, thay vì chỉ dựa vào số lượng lao động giá rẻ.

Phân tích sâu hơn về nội dung này, Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh cho rằng, chuẩn hóa là việc đưa mọi quy trình vào "khuôn mẫu" chất lượng cao. Từ giáo trình, thiết bị đến trình độ tay nghề của giáo viên đều phải tiệm cận chuẩn quốc gia và quốc tế. Mục tiêu là xóa bỏ tình trạng đào tạo tự phát, cung ứng cho doanh nghiệp những "sản phẩm" nhân lực có chất lượng đồng đều.

Hiện đại hóa là đưa "hơi thở" của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư vào học đường. Việc thay thế máy móc lạc hậu bằng công nghệ tiên tiến như chip bán dẫn, AI, robot và tự động hóa là bắt buộc. Quá trình dạy và học phải chuyển dịch từ lý thuyết thuần túy sang tương tác trên phần mềm mô phỏng và thực hành trực tiếp trên thiết bị hiện đại.

Hội nhập quốc tế được ví như việc lấy "thẻ thông hành" để lao động Việt bước ra thế giới. Việc ứng dụng chương trình đào tạo của các quốc gia tiên tiến như Đức, Nhật Bản... sẽ giúp sinh viên sở hữu bằng cấp và kỹ năng được toàn cầu công nhận, đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế.

Chia sẻ về triển khai thực hiện Nghị quyết 71 tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Nhà giáo ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh cho biết, nhà trường đã xây dựng chương trình hành động cụ thể, triển khai đồng bộ trên tất cả các lĩnh vực hoạt động. Cụ thể, công tác gắn kết với doanh nghiệp, đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo được tăng cường, góp phần nâng cao tính thực tiễn của chương trình đào tạo và hiệu quả giải quyết việc làm cho người học. Nhà trường cũng quan tâm lồng ghép mục tiêu phát triển bền vững trong hoạt động đào tạo, quản lý và vận hành; từng bước xây dựng mô hình đào tạo xanh, hiện đại, thân thiện với môi trường.

Đặc biệt, nhà trường chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên thông qua đào tạo, bồi dưỡng, tự đào tạo và chuẩn hóa trình độ theo yêu cầu mới; mở rộng, phát triển nhiều ngành, nghề mới phù hợp với xu hướng phát triển của thị trường lao động và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Song song đó, nhiều trung tâm đào tạo, nghiên cứu, dịch vụ và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được thành lập, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp, mở rộng không gian học tập, thực hành và trải nghiệm cho học sinh, sinh viên (Trung tâm Đổi mới sáng tạo HHT – KVA, Trung tâm Chuyển đổi xanh ESG…).

“Thời gian tới, nhà trường đặt mục tiêu hoàn thiện mô hình trường học số và phát triển các ngành, nghề mũi nhọn, vượt trội như giao thông đô thị, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới”, Nhà giáo Ưu tú, Tiến sĩ Phạm Xuân Khánh nhấn mạnh.

Mô hình đào tạo gắn kết thực tiễn

Học viên trường Cao đẳng nghề Ninh Thuận thực hành mô hình hệ thống chuyển đổi năng lượng điện gió. Ảnh (tư liệu) minh họa: TTXVN phát

Đồng quan điểm về việc hiện thực hóa Nghị quyết 71, Tiến sĩ Trịnh Thị Xim, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương cho biết, nhà trường đã chủ động điều chỉnh chương trình đào tạo theo các học phần đáp ứng chuẩn đầu ra, chú trọng rèn luyện kỹ năng nghề và đồng hành cùng sinh viên trong các hoạt động chuyên môn.

Điểm sáng của Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương là việc ưu tiên các hoạt động nghiên cứu có tính ứng dụng cao và tiên phong áp dụng các phương pháp giáo dục tiên tiến như STEM/STEAM, phương pháp giáo dục kích thích phát triển tư duy, kỹ năng.

Quán triệt Nghị quyết 71, nhà trường đã chỉ đạo các đơn vị học tập, chủ động thực hiện các chuyên đề sinh hoạt chuyên môn lồng ghép các nội dung về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số… Các Khoa chủ động thiết kế và tổ chức các hoạt động phát triển chương trình đào tạo giáo viên mầm non, tham gia nghiên cứu Đề tài khoa học cấp Bộ, cấp cơ sở, viết giáo trình, tài liệu. Giảng viên tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy, xây dựng kho học liệu cho các học phần và đưa vào hệ thống quản lí học tập của nhà trường. Các cơ chế, chính sách nội bộ được nhà trường rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện theo hướng khuyến khích giảng viên chủ động tự đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và năng lực nghiên cứu; đồng thời ban hành các chính sách đột phá trong thu hút, trọng dụng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trên nền tảng đó, nhà trường từng bước xây dựng mô hình trường học số, hiện đại hóa công tác quản trị, đào tạo, kiểm tra, đánh giá và phục vụ người học.

Để Nghị quyết 71 thực sự đi vào chiều sâu, Tiến sĩ Trịnh Thị Xim đề xuất triển khai mô hình "Trường trong trường" nhằm thắt chặt mối quan hệ giữa nghiên cứu - đào tạo - chuyển giao. Theo đó, nhà trường sẽ tập trung một số giải pháp trọng tâm như: Xây dựng chương trình đào tạo dựa trên sự tham vấn của chuyên gia và "đơn đặt hàng" từ thực tế, bảo đảm việc làm cho sinh viên; hiện đại hóa cách tiếp cận dạy và học, đẩy mạnh quyền tự chủ của các trường trong liên kết đào tạo và dịch vụ giáo dục để nâng cao thu nhập, phát triển chuyên môn cho cán bộ; thu hút chuyên gia giỏi tham gia giảng dạy và khuyến khích giảng viên nâng cao trình độ qua các chương trình quốc tế để khơi nguồn sáng tạo.

Diệu Thúy (TTXVN)