Giáo dục vươn mình trong kỷ nguyên số

Lớp học thông minh ở Trường Tiểu học Trần Nhân Tông, phường Đông A.

Từ những mô hình lớp học thông minh...

Mô hình “Trường học và lớp học thông minh” được triển khai bài bản, đồng bộ, trở thành điểm nhấn quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của Trường THCS Giao Phong, xã Giao Ninh. Thầy giáo Trần Đại Nghĩa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trường được đầu tư 3 phòng học thông minh, trang bị màn hình tương tác, camera học trực tuyến, 36 máy tính bàn hiện đại theo mô-đun (6 máy tính/mô-đun); thư viện số với 9 máy tính bảng phục vụ khai thác học liệu; hệ thống wifi phủ sóng toàn trường. Các phòng học còn lại cũng được trang bị tivi thông minh, loa và camera, tạo môi trường học tập hiện đại, thuận lợi cho hoạt động dạy và học.

Song song với đầu tư hạ tầng, nhà trường tập trung triển khai các nội dung cốt lõi của mô hình lớp học thông minh, chú trọng nâng cao kỹ năng sử dụng phần mềm công nghệ giáo dục thông minh thông qua giáo án, giáo trình giảng dạy kỹ thuật số với tính năng Smart Edu. Các tiết học được thiết kế theo hướng mở, tăng cường tương tác đa chiều giữa học sinh với học sinh, giữa giáo viên với học sinh thông qua dạy nhóm, học nhóm, thảo luận nhóm bằng phần mềm quản lý lớp học; đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và truyền thông trong công tác quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động giáo dục.

Trong các lớp học thông minh, giáo viên sử dụng bảng thông minh, học sinh sử dụng máy tính bảng; các thiết bị như máy vi tính, màn hình tương tác, bục giảng thông minh, hệ thống âm thanh, máy chiếu vật thể được kết nối đồng bộ. Đặc biệt, máy vi tính được tích hợp các dữ liệu thiết yếu như sách giáo khoa điện tử, giáo trình điện tử bộ môn theo chuẩn chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhờ ứng dụng công nghệ hiện đại, bài giảng trở nên trực quan, sinh động, đã khơi gợi hứng thú học tập của học sinh, góp phần nâng cao rõ rệt chất lượng và hiệu quả học tập.

Cùng với Trường THCS Giao Phong, nhiều cơ sở giáo dục khác trên địa bàn tỉnh như Trường THCS Trần Đăng Ninh (phường Nam Định), Trường THCS Trực Thái (xã Minh Thái)… cũng được trang bị tivi kết nối Internet phục vụ giảng dạy, chiếu video minh họa, khai thác học liệu trực tuyến. Hạ tầng công nghệ được nâng cấp đồng bộ với hệ thống mạng cáp quang băng thông rộng, wifi phủ sóng toàn trường, tạo điều kiện để giáo viên, học sinh khai thác hiệu quả các nguồn tài nguyên số, từng bước hình thành môi trường học tập số hóa.

Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số là xây dựng môi trường học tập tốt nhất, giúp học sinh phát triển toàn diện về tri thức, kỹ năng, nhân cách, sẵn sàng hội nhập trong kỷ nguyên số. Ở bậc tiểu học, Trường Tiểu học Trần Nhân Tông, phường Đông A luôn chủ động, sáng tạo triển khai chuyển đổi số gắn với đổi mới phương pháp dạy học.

Cô giáo Hoàng Thanh Bình, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Hiện nay, 32 phòng học của trường đã được trang bị máy chiếu; hệ thống camera giám sát gồm 32 mắt camera và 2 đầu thu; 8 máy điểm danh bằng vân tay; phòng học Tin học với 50 bộ máy tính kết nối internet. Đáng chú ý, nhà trường đã đưa vào hoạt động 3 lớp học thông minh cho học sinh khối 2, 3, 4, góp phần đổi mới phương thức tổ chức dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trường Tiểu học Ninh Thắng, phường Nam Hoa Lư là một trong những đơn vị triển khai sớm và toàn phần mô hình phòng học thông minh. Cô giáo Phạm Thị Minh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Từ đầu năm học 2020-2021, trường đã triển khai toàn phần phòng học thông minh. Với hệ thống thiết bị điện tử kết nối mạng cùng các phần mềm dạy - học hiện đại, phòng học thông minh của nhà trường mang lại tính chuyên nghiệp và hiệu quả rõ nét cho cả giáo viên và học sinh.

Trong các tiết học, thầy và trò được sử dụng máy tính bảng, robot, bảng nhóm, các thiết bị và mô hình học tập; đặc biệt là màn hình tương tác, tạo sự mới mẻ, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh tích cực tham gia các hoạt động học tập. Nhờ màn hình tương tác, giáo viên thuận lợi trong việc tải và trình chiếu dữ liệu phục vụ bài giảng; hình ảnh minh họa phong phú giúp kiến thức được truyền tải sâu hơn, rõ hơn, hiệu quả hơn.

... Đến hệ sinh thái giáo dục thông minh

Không chỉ dừng ở bậc tiểu học và THCS, mô hình lớp học thông minh, trường học thông minh tiếp tục được triển khai tại các cơ sở giáo dục, từng bước hình thành hệ sinh thái giáo dục thông minh. Được sự quan tâm của Trung ương, của tỉnh và sự hỗ trợ của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam cùng các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các trường THPT: Lý Tự Trọng (xã Nam Ninh), chuyên Biên Hòa (phường Phủ Lý) và Trường THCS thị trấn Yên Ninh (xã Yên Khánh) đã được trang bị phòng thực hành giáo dục STEM với mức đầu tư 3,5 tỷ đồng/phòng.

Theo thầy giáo Vũ Ngọc Khánh, Hiệu trưởng Trường THPT Lý Tự Trọng, phòng thực hành giáo dục STEM được thiết kế theo mô hình không gian mở, diện tích trên 100m2, trang bị đồng bộ thiết bị thí nghiệm, máy tính, phần mềm giảng dạy và hệ thống trình chiếu, cho phép tổ chức linh hoạt các tiết học, hoạt động nhóm và nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Công trình giúp học sinh có môi trường thực hành hiện đại, trực tiếp thiết kế, chế tạo, lập trình, biến kiến thức lý thuyết thành sản phẩm thực tế; đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới trong giáo dục STEM, nhất là trong bối cảnh nhà trường còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất.

Ngay sau khi tiếp nhận phòng học, nhà trường đã phối hợp với các chuyên gia tổ chức tập huấn cho giáo viên và học sinh nhằm khai thác hiệu quả thiết bị. Đến nay, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh đã nghiên cứu, lắp ráp được một số mô hình rô-bốt tự động, in 3D các lô-gô, biểu tượng của nhà trường.

Em Nguyễn Văn Bình, học sinh lớp 11A2 chia sẻ: Với những thiết bị hiện đại của phòng thực hành STEM, em có điều kiện tìm hiểu, nghiên cứu các lĩnh vực yêu thích như lắp ráp robotics, điêu khắc CNC, in 3D. Cùng chung đam mê, em Phạm Gia Bảo, lớp 11A2 cho biết: Phòng học STEM giúp em vận dụng kiến thức được học trên lớp vào thực hành một cách hiệu quả. Trong khi đó, em Triệu Anh Thư, lớp 11A4 cho rằng việc được sử dụng kính hiển vi điện tử kết nối với máy tính, tivi thông minh giúp em thực hành tốt hơn các kiến thức Sinh học và tiến hành các thí nghiệm ở cấp học cao hơn.

Những kết quả bước đầu từ các mô hình lớp học thông minh đã tạo nền tảng quan trọng để ngành Giáo dục Ninh Bình triển khai chuyển đổi số một cách bài bản, đồng bộ.

Đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: Trong kỷ nguyên số, khi tri thức lan tỏa không biên giới và công nghệ thay đổi từng ngày, đòi hỏi ngành Giáo dục phải hướng tới hệ sinh thái giáo dục thông minh. Từ quan điểm đó, trong thời gian tới, ngành Giáo dục tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm như: Hoàn thiện hạ tầng số theo hướng đồng bộ, bền vững, sẵn sàng tích hợp các công nghệ mới như AI, IoT, dữ liệu lớn; chuẩn hóa, liên thông, đồng bộ dữ liệu để hình thành kho dữ liệu dùng chung làm nền tảng cho quản lý hiện đại và ra quyết định trên dữ liệu; thúc đẩy phát triển lớp học số, trường học số, học liệu số… để tiến tới cá nhân hóa học tập, chú trọng kỹ năng tương lai và năng lực học tập suốt đời, phù hợp xu thế giáo dục hiện đại…

Xuân mới mở ra kỳ vọng mới. Từ những lớp học thông minh, phòng học STEM, ngành Giáo dục Ninh Bình đang từng bước khẳng định quyết tâm đổi mới, sáng tạo và bền bỉ vươn lên trong kỷ nguyên số, góp phần đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Thành Trung