Nghị quyết 80: Đột phá tư duy, đưa văn hóa thành trụ cột phát triển

Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa Việt Nam đang thu hút sự quan tâm của giới chuyên gia và dư luận, bởi những điểm mới mang tính đột phá trong tư duy phát triển. Đánh giá về Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, GS.TS Từ Thị Loan - Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa cộng đồng Việt Nam bày tỏ sự phấn khởi và kỳ vọng, thời gian tới sẽ có nhiều chuyển biến tích cực cho sự phát triển văn hóa. Nghị quyết rất đặc biệt vì thể hiện những điểm mới trong tư duy chiến lược của Đảng về phát triển văn hóa. Bên cạnh việc kế thừa các quan điểm, chủ trương trước đây, nghị quyết đã nhấn mạnh vai trò của văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội hay nguồn lực nội sinh quan trọng, mà còn là động lực to lớn, là trụ cột và là hệ điều tiết của sự phát triển.

GS.TS Từ Thị Loan cho rằng, chỉ riêng việc xác định văn hóa là một trụ cột của phát triển đã cho thấy tư duy rất mới. Hiện nay, thế giới thường coi phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột là kinh tế, xã hội và môi trường, trong đó văn hóa nằm trong trụ cột xã hội - tuy nhiên, xu hướng đang dần tách văn hóa thành một trụ cột riêng. Do đó Nghị quyết số 80 của Đảng ta đã đi trước đón đầu xu thế này.

GS.TS Từ Thị Loan nêu ý kiến: "Nghị quyết cũng thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn đối với phát triển văn hóa, như hoàn thiện thể chế, phân bổ nguồn lực đầu tư, đổi mới công tác quản lý, đồng thời khơi thông tiềm năng sáng tạo của xã hội. Qua đó, giúp văn hóa thực sự trở thành trụ cột của phát triển bền vững, vừa tạo động lực cho sự phát triển của văn hóa, vừa đi cùng mà còn đi trước sự phát triển - đúng như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi".

Ảnh minh họa

Một điểm đáng chú ý là nghị quyết nhìn nhận văn hóa như một lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị kinh tế. Thực tiễn thời gian qua cho thấy nhiều sản phẩm văn hóa, giải trí đã tạo ra giá trị kinh tế và sức lan tỏa lớn, góp phần thay đổi nhận thức về vai trò của lĩnh vực này. Những hiện tượng như các "concert quốc gia" dịp A80, chương trình "Anh trai vượt ngàn chông gai", MV "Bắc Bling" của Hòa Minzy; "Trống cơm" của Tự Long, Cường Seven và Soobin Hoàng Sơn... là những ví dụ sinh động. Cách tiếp cận này vừa phù hợp với xu thế quốc tế, vừa mở ra không gian đổi mới cho văn hóa Việt Nam trong bối cảnh kinh tế thị trường, chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Nghị quyết cũng nêu rõ, Bộ Chính trị quyết định chọn ngày 24/11 hàng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam và là ngày lễ trong năm. Với người dân, niềm vui ấy không chỉ bởi thêm một ngày nghỉ ngơi sau những guồng quay bận rộn, mà còn bởi cảm giác được trân trọng khi văn hóa, những giá trị tinh thần gắn bó với đời sống mỗi người, được đặt ở một vị trí trang trọng trên lịch quốc gia. Đó cũng là một trong những nội dung trong nghị quyết 80 được đông đảo người dân đón nhận.

Còn theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, việc ghi nhận Ngày Văn hóa Việt Nam trong Nghị quyết 80 được đánh giá là một bước đi có tính chiến lược, từ đó định hướng hành vi xã hội và củng cố sức mạnh mềm quốc gia.

"Ngày Văn hóa Việt Nam tạo ra một điểm nhấn, một mốc biểu tượng để toàn xã hội cùng nhắc lại một chân lý mà Nghị quyết 80 đã khẳng định - văn hóa là nền tảng của xã hội, là sức mạnh nội sinh, là động lực, là hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Nếu được định vị đúng, Ngày Văn hóa Việt Nam sẽ tạo nên hiệu ứng lan tỏa sâu rộng, khơi dậy tinh thần tự hào cộng đồng, sự gắn kết và đồng thuận giá trị. Ngày Văn hóa Việt Nam chính là một điểm tụ để củng cố sức mạnh mềm từ bên trong, góp phần tạo ra sự bền vững xã hội, củng cố lòng tin và phục hồi những chuẩn mực ứng xử tốt đẹp", PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho biết.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết

Làm rõ định hướng lớn của Nghị quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết cho biết, Nghị quyết 80 được ban hành trong bối cảnh Đảng đã có nhiều quyết sách đột phá ở các lĩnh vực trọng yếu, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ với Văn kiện Đại hội XIV, tạo thành chỉnh thể thống nhất về tư duy và định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Trong đó, văn hóa và con người được đặt ở vị trí trung tâm, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển. Đáng chú ý, Nghị quyết thể hiện rõ cách tiếp cận mới khi chuyển từ “nghị quyết định hướng” sang “nghị quyết hành động”, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đưa nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, Nghị quyết 80 lần đầu định vị văn hóa là “nền tảng”, “trụ cột” và “hệ điều tiết” của phát triển, qua đó khẳng định vai trò của văn hóa không chỉ là nguồn lực, động lực mà còn bảo đảm sự hài hòa, bền vững. Nghị quyết yêu cầu phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội; các giá trị văn hóa phải thấm sâu vào đời sống, trở thành sức mạnh mềm quốc gia. Việc bố trí tối thiểu 2% ngân sách nhà nước cho văn hóa và tăng dần theo thực tiễn được coi là bước đột phá, thể hiện quyết tâm đầu tư cho lĩnh vực này.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nêu rõ: "Nghị quyết 80 là sự kế thừa, phát triển tư duy lý luận của Đảng - chúng ta cần tiếp tục kiên quyết, kiên trì, chủ động, sáng tạo trong tổ chức nghiên cứu, quán triệt, học tập và tuyên truyền Nghị quyết. Khẩn trương thể chế hóa nhanh, đầy đủ, hiệu quả Nghị quyết, đồng bộ với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Người đứng đầu cấp ủy, tổ chức Đảng phải trực tiếp chỉ đạo xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết. Đề cao tinh thần chủ động, sáng tạo, bám sát thực tiễn, phát huy thế mạnh, bản sắc của từng địa phương, đơn vị; không để xảy ra tình trạng làm hình thức, chiếu lệ, chung chung, xa rời thực tiễn".

Nghị quyết 80 không chỉ là định hướng cho lĩnh vực văn hóa, mà còn góp phần định hình mô hình phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Khi văn hóa được đặt ở vị trí trung tâm, phát triển sẽ hài hòa hơn, bền vững hơn, gắn với chiều sâu giá trị và sự trưởng thành của con người. Việc triển khai hiệu quả Nghị quyết sẽ là chìa khóa để khơi dậy sức mạnh nội sinh, phát huy bản sắc dân tộc và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia trong tiến trình hội nhập; qua đó tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững và giàu bản sắc.

Thúy Hằng/VOV1