Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam: Bảo đảm tính trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, cào bằng

Nâng cao sức cạnh tranh và xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam

Thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam ngày 7.11, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Đây là nghị quyết có tính bao trùm, sâu sắc, toàn diện và có trọng tâm, trọng điểm, xác định những mục tiêu và định hướng quan trọng nhằm đưa du lịch đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế đất nước đến năm 2030, tầm nhìn năm 2045.

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, thời gian từ nay đến năm 2030 không còn nhiều, trong khi các mục tiêu đặt ra rất thách thức.

Việt Nam phấn đấu đưa du lịch đóng góp từ 10 - 12% GDP; phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng du lịch Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn, tổng công ty du lịch có thương hiệu mạnh và sức cạnh tranh quốc tế; phấn đấu đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế...

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nêu ý kiến thảo luận. Ảnh: Media Quốc hội

Phó Thủ tướng cũng chỉ ra những điểm nghẽn trong năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam khi nhiều chỉ số vẫn ở thứ hạng thấp. 

Từ yêu cầu thực tiễn, Chính phủ xác định việc xây dựng chính sách phải bám sát, quán triệt sâu sắc toàn diện Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị. 

Trên cơ sở chủ trương, định hướng Nghị quyết số 26-NQ/TW, Chính phủ đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết với 7 nhóm cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, bảo đảm tính trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, cào bằng; các chính sách còn lại thuộc thẩm quyền sẽ do Chính phủ quy định.

Theo đó, một mặt, chính sách tập trung tạo năng lực cạnh tranh và thương hiệu mạnh cho các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch trọng điểm quốc gia.

Mặt khác, cần mở rộng không gian và dư địa phát triển du lịch tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và những địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Đây là những khu vực có tiềm năng phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, sinh thái, văn hóa bản địa và bản sắc cộng đồng. 

Trên tinh thần đó, dự thảo Nghị quyết đề xuất các cơ chế, chính sách ưu đãi mang tính đột phá, định hình những dự án du lịch chất lượng cao, dự án du lịch động lực, dự án chiến lược và các dự án du lịch cộng đồng. Đồng thời, nghiên cứu thí điểm các mô hình du lịch mới theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), qua đó đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng.

Đối với những chính sách đặc thù để hình thành các dự án du lịch động lực, Phó Thủ tướng lưu ý, điều kiện hưởng ưu đãi không thể chỉ căn cứ vào quy mô vốn đầu tư mà phải gắn với tiến độ triển khai, hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng tạo việc làm và tác động lan tỏa.

"Quan trọng nhất là hiệu quả và giá trị đem lại cho xã hội như thế nào", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng các dự án phải thực sự tạo ra giá trị, góp phần nâng cao sức cạnh tranh và xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam.

Một yêu cầu khác là khơi thông các nguồn lực nhằm giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp du lịch.

Theo Phó Thủ tướng, chính sách cần khuyến khích doanh nghiệp, xã hội và người dân đầu tư; nguồn lực nhà nước chủ yếu đóng vai trò dẫn dắt, kích hoạt, tập trung vào hạ tầng và kết nối.

Đồng thời, dự thảo cũng tính đến việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; dựa trên cơ sở khả năng ngân sách, tiềm năng, lợi thế và điều kiện thực tiễn của từng địa phương để có cơ chế, chính sách phù hợp thúc đẩy sự phát triển du lịch.

Phó Thủ tướng cho biết, bên cạnh Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ sẽ ban hành nghị định bao quát các cơ chế, chính sách theo tinh thần Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị, tạo thêm động lực thúc đẩy du lịch phát triển.

Bảo đảm ưu đãi đúng đối tượng, có điều kiện, có kết quả

Bày tỏ cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch, Đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long cho rằng để hiện thực hóa các mục tiêu đề ra, Nghị quyết không chỉ cần ưu đãi mạnh, mà phải bảo đảm ưu đãi đúng đối tượng, có điều kiện, có kết quả và không làm tổn hại ngân sách, tài nguyên quốc gia. Theo đó, đại biểu đề xuất:

Thứ nhất, cần chuyển từ ưu đãi theo quy mô đầu tư sang ưu đãi theo hiệu quả. Đề nghị bổ sung tiêu chí về doanh thu du lịch, giá trị gia tăng, mức chi tiêu của khách, năng suất lao động, hiệu quả sử dụng đất, môi trường và đóng góp vào chuỗi giá trị địa phương.

Thứ hai, cần làm rõ và thống nhất cơ chế ưu đãi thuế, đất đai, thời hạn thí điểm. Đồng thời, cần phân biệt rõ thời hạn hoạt động dự án với thời hạn sử dụng đất và thời hạn hưởng ưu đãi.

Đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội

Thứ ba, cần kiểm soát chặt nguy cơ trục lợi chính sách. Đề nghị tăng cường công khai thông tin, hậu kiểm, kiểm toán và cơ chế thu hồi ưu đãi; song phải phân biệt rõ hành vi gian lận với trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan, để bảo đảm công bằng và ổn định môi trường đầu tư.

Thứ tư, cần bảo đảm phát triển du lịch bao trùm và công bằng vùng miền.

"Chính sách ưu đãi cho dự án quy mô lớn cần đi cùng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, sinh thái, làng nghề và chuyển đổi số. Đây là lực lượng trực tiếp tạo sản phẩm đặc trưng, bảo tồn văn hóa, giải quyết việc làm và phân phối lợi ích cho người dân địa phương. Đồng thời, phân cấp cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh cần gắn với năng lực cân đối ngân sách, tránh để các địa phương có nguồn lực lớn hưởng lợi nhiều hơn, làm gia tăng chênh lệch phát triển giữa các vùng", đại biểu Thạch Phước Bình đề nghị.