'Nghịch lý' trong việc học sinh lựa chọn môn học

Trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực trung tâm của tăng trưởng, một thực trạng đáng lo ngại đang diễn ra ngay tại bậc học phổ thông: học sinh đang dần rời xa các môn khoa học tự nhiên.

Dữ liệu từ các kỳ thi tốt nghiệp THPT cho thấy một “điểm gãy” rõ rệt từ năm 2019, dẫn đến khoảng cách ngày càng lớn giữa hai nhóm môn học. Đến năm 2025, khi cơ chế thi cho phép tự chọn tổ hợp, tỷ lệ thí sinh chọn các môn xã hội đã tăng lên gần 65%, trong khi nhóm khoa học tự nhiên (KHTN) chỉ còn khoảng 35%.

Nguyên nhân của xu hướng này không nằm ở sự “học lệch” của học sinh mà lại đến từ những tính toán rất “hợp lý” của người học trong một hệ thống thi cử đầy áp lực. Các môn KHTN vốn đòi hỏi tư duy logic và sự tích lũy dài hạn, nhưng lại đi kèm với rủi ro điểm số cao do đề thi thường có độ phân hóa lớn.

Hệ quả của việc này không chỉ dừng lại ở quy mô tuyển sinh mà còn đe dọa trực tiếp đến năng lực cạnh tranh quốc gia trong các lĩnh vực mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo hay công nghệ sinh học.

Để kéo học sinh quay lại với khoa học, cần một giải pháp đồng bộ: từ việc thay đổi cách đánh giá sang hướng đo lường năng lực thực chất, giảm yếu tố “đánh đố”, đến việc ổn định cơ chế tuyển sinh và tăng cường hướng nghiệp sớm.

Chỉ khi việc học KHTN gắn liền với những trải nghiệm thực tế hấp dẫn và cơ hội nghề nghiệp rõ ràng, dòng chảy nhân lực chất lượng cao mới có thể được khơi thông trở lại.

Để tìm hiểu chi tiết hơn về các số liệu thống kê và các giải pháp chiến lược nhằm tái lập sự cân bằng trong giáo dục, mời quý độc giả đọc bài viết đầy đủ tại đây.

KTSG

Nguồn Saigon Times: https://thesaigontimes.vn/nghich-ly-trong-viec-hoc-sinh-lua-chon-mon-hoc/