Nghiên cứu độ bền xe xăng và xe điện tại Việt Nam: Xe điện chiếm ưu thế sau 9 năm vận hành

Trong bối cảnh xe điện đang phủ sóng mạnh mẽ tại Việt Nam, câu hỏi về độ bền so với xe xăng truyền thống luôn là tâm điểm chú ý của người tiêu dùng. Để giải mã bài toán này, nhóm nghiên cứu của Đại học Bách khoa Hà Nội vừa công bố báo cáo khoa học tại Hội nghị quốc tế lần thứ 7 về Công nghệ và Quy trình Chế tạo (ICMPT 2026) diễn ra ở Malaysia.

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên dữ liệu bảo dưỡng thực tế và thực nghiệm thực địa

Độ bền đảo chiều sau 6 năm sử dụng

Theo PGS. TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô của Đại học Bách khoa Hà Nội, nghiên cứu được thực hiện dựa trên ba lớp bằng chứng: mô hình lý thuyết, dữ liệu bảo dưỡng từ hàng nghìn phương tiện và thực nghiệm thực địa. Kết quả phân tích theo mô hình thống kê Weibull cho thấy sự khác biệt rõ rệt về vòng đời của hai loại xe.

Trong 3 năm đầu, xe điện có xác suất hỏng hóc tích lũy là 1,32%, cao hơn so với mức 0,87% của xe xăng. Các lỗi này chủ yếu tập trung vào phần mềm, pin hoặc linh kiện điện tử giai đoạn đầu. Tuy nhiên, xu hướng này đảo chiều ngoạn mục từ năm thứ 6 trở đi. Khi các bộ phận cơ khí phức tạp của động cơ đốt trong bắt đầu xuống cấp, xe điện lại cho thấy khả năng duy trì độ bền nhờ hệ truyền động đơn giản.

Xác suất hỏng hóc tích lũy của xe điện (BEV) và xe xăng (ICE) theo mô hình Weibull

Đến năm thứ 12, xác suất hỏng hóc của xe xăng lên tới 81,3%, trong khi xe điện chỉ dừng lại ở mức 62,7%. Sau 15 năm vận hành, tỷ lệ này lần lượt là 98,2% đối với xe xăng và 86,3% đối với xe điện.

Khảo sát thực tế trên 5.600 phương tiện

Không chỉ dựa trên lý thuyết, nhóm nghiên cứu đã khảo sát dữ liệu của hơn 5.600 phương tiện vận hành tại Việt Nam từ năm 2020 đến 2024, bao gồm 1.047 xe điện VinFast và 4.620 xe xăng từ các thương hiệu VinFast, Hyundai và Chevrolet. Kết quả cho thấy sau khi vượt qua mốc 40.000 km đầu tiên, tần suất hỏng hóc của xe điện giảm mạnh, thấp hơn xe xăng từ 15% đến 25%.

Tần suất hỏng hóc/km của xe điện (BEV) và xe xăng (ICE) theo quãng đường vận hành

Đặc biệt, tại mốc vận hành từ 80.000 đến 125.000 km, xe điện tiếp tục duy trì trạng thái ổn định và ít phát sinh các hao mòn vật lý nghiêm trọng so với các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong.

Ưu thế từ công nghệ phanh tái sinh và hệ thống treo

Các thử nghiệm thực tế tại vườn quốc gia Ba Vì (Hà Nội) đã chỉ ra những ưu điểm kỹ thuật vượt trội của xe điện. Khi đổ đèo liên tục, nhờ công nghệ phanh tái sinh (regenerative braking), nhiệt độ đĩa phanh xe điện chỉ tăng nhẹ từ 33,4°C lên 38,4°C. Ngược lại, xe xăng ghi nhận mức nhiệt lên tới 147,6°C do hoàn toàn phụ thuộc vào ma sát cơ khí.

So sánh nhiệt độ phanh giữa SUV điện và SUV xăng khi vận hành trên đường dốc

Điều này giúp độ mòn đĩa phanh của xe điện chỉ bằng khoảng 60–65% so với xe xăng. Đối với hệ thống treo, dù xe điện có trọng lượng nặng hơn do bộ pin, nhưng nhờ trọng tâm thấp và phân bổ tải trọng đồng đều (48:52), ứng suất tác động lên các thành phần như lò xo, giảm chấn lại thấp hơn xe xăng khi phanh gấp hoặc quay vòng. Cụ thể, ứng suất tại càng A cầu trước của xe điện khi phanh gấp chỉ bằng một nửa so với xe xăng.

Tổng kết nghiên cứu cho thấy xe điện có thể gặp nhiều lỗi nhỏ ở giai đoạn đầu do đặc thù công nghệ mới. Tuy nhiên, về dài hạn, cấu trúc cơ khí đơn giản và các công nghệ hỗ trợ hiện đại giúp xe điện chứng minh được độ bền bỉ và ưu thế vận hành so với xe xăng truyền thống.

Tuệ Nhân