Nghiên cứu khoa học: Động lực nâng cao chất lượng dịch vụ y tế

Nghiên cứu gắn với thực tiễn

Tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1, hoạt động nghiên cứu được cụ thể hóa bằng việc triển khai các kỹ thuật mới mang lại lợi ích thiết thực cho người bệnh. Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Tiến Dương, Trưởng khoa Ngoại Thận - Tiết niệu - Nam học cho biết, từ năm 2015 đến nay, anh đã tham gia 9 đề tài và đang chủ trì triển khai đề tài thứ 10. Trong đó, anh tâm đắc nhất với nghiên cứu đánh giá kết quả phương pháp tán sỏi thận qua da bằng đường hầm nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm.

Một ca phẫu thuật nội soi tán sỏi tiết niệu tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1.

Theo bác sĩ Dương, trước năm 2016, mỗi năm Bệnh viện chỉ thực hiện vài ca tán sỏi qua da. Sau khi hoàn thiện quy trình kỹ thuật và triển khai đồng bộ, hiện nay số ca thực hiện đạt khoảng 300 ca mỗi năm. Phương pháp này cho hiệu quả tương đương mổ mở nhưng ít xâm lấn hơn, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giúp người bệnh phục hồi nhanh.

Không chỉ đạt hiệu quả chuyên môn, hoạt động nghiên cứu khoa học tại bệnh viện còn được ghi nhận qua các giải thưởng khoa học công nghệ cấp tỉnh năm 2025. Cả 4 công trình tham gia đều đoạt giải. Giải B được trao cho nhóm tác giả Chu Thị Hường - Nguyễn Thị Phương Oanh với nghiên cứu về kiểm soát đa yếu tố ở bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 điều trị ngoại trú. Giải C thuộc về tác giả Hoàng Chí Thành với công trình phẫu thuật tạo hình đốt sống bằng xi - măng sinh học cho người bệnh xẹp thân đốt sống. Hai công trình của nhóm Đoàn Tiến Dương - Lê Trung Hiếu và tác giả Lương Thị Thanh đoạt giải Khuyến khích. Các nghiên cứu đều đáp ứng yêu cầu cao về tính khoa học và khả năng ứng dụng, góp phần hoàn thiện phương pháp chẩn đoán, điều trị.

Bên cạnh lĩnh vực điều trị, nghiên cứu khoa học trong ngành Y tế còn tập trung vào các vấn đề sức khỏe cộng đồng. Tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh, nhiều đề tài xuất phát từ những vấn đề thực tiễn của địa phương.

Thạc sĩ Nguyễn Thị Tâm, chuyên ngành y tế công cộng cho biết, những năm gần đây sức khỏe tâm thần học sinh trở thành vấn đề đáng quan tâm. Năm 2024, chị thực hiện đề tài khảo sát thực trạng stress, lo âu, trầm cảm ở học sinh một trường trung học phổ thông. Kết quả cho thấy tỷ lệ stress là 10,7%, lo âu 24,4% và trầm cảm 16,9%. Những con số này cho thấy áp lực tâm lý ở lứa tuổi vị thành niên không còn là hiện tượng cá biệt mà cần được nhận diện và can thiệp sớm.

Từ cơ sở dữ liệu ban đầu, năm 2025, đơn vị tiếp tục triển khai đề tài cấp tỉnh nhằm đánh giá hiệu quả một số giải pháp can thiệp đối với stress, lo âu, trầm cảm ở học sinh trung học phổ thông. Theo chị Tâm, khó khăn lớn nhất là tính nhạy cảm của vấn đề. Nhiều học sinh e ngại chia sẻ, phụ huynh lo lắng khi con tham gia khảo sát. Nhóm nghiên cứu đã giải thích rõ mục đích vì lợi ích học sinh, bảo đảm nguyên tắc ẩn danh và phối hợp chặt chẽ với nhà trường để tạo môi trường , nhờ đó dữ liệu thu được có độ chính xác cao.

Lấy hiệu quả làm thước đo

Năm 2025, toàn ngành Y tế nghiệm thu 143 đề tài cấp cơ sở, công nhận hiệu quả áp dụng và khả năng nhân rộng đối với 25 sáng kiến cấp cơ sở; đồng thời nghiệm thu 2 nhiệm vụ khoa học công nghệ và 2 sáng kiến cấp tỉnh, 1 sáng kiến đạt giải Ba cuộc thi Sáng kiến cải cách hành chính cấp tỉnh giai đoạn 2024-2025 cùng nhiều giải thưởng tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh.

Riêng Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh, trong giai đoạn 2020-2025 đã triển khai 56 đề tài cấp cơ sở, 6 sáng kiến cấp cơ sở, 2 sáng kiến cấp tỉnh và 3 đề tài cấp tỉnh. Tiến sĩ Ngô Thị Xuân, Giám đốc Trung tâm cho biết, đơn vị xác định nghiên cứu khoa học là động lực nâng cao chất lượng y tế dự phòng. Thay vì theo đuổi đề tài hàn lâm, Trung tâm định hướng cán bộ tập trung phát triển chuyên môn sâu như theo dõi phản ứng sau tiêm, tuân thủ điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV, sức khỏe tâm thần học đường, dinh dưỡng cộng đồng và phòng, chống bệnh không lây nhiễm.

Để khuyến khích cán bộ tham gia, Trung tâm xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính tương đối cao so với mặt bằng chung. Giai đoạn 2020 - 2025, tổng kinh phí hỗ trợ gần 400 triệu đồng; trong đó đề tài cấp tỉnh được hỗ trợ 20 triệu đồng, đề tài cấp cơ sở 10 triệu đồng. Kinh phí được chi trả kịp thời sau khi nghiệm thu, tạo động lực thiết thực cho chủ nhiệm đề tài.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Y tế, yếu tố then chốt không phải là tăng số lượng đề tài mà là nâng cao chất lượng và tính ứng dụng. “Nghiên cứu phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, có khả năng triển khai và nhân rộng, góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động chuyên môn” - Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình nhấn mạnh.

Thời gian tới, ngành Y tế tỉnh ưu tiên các lĩnh vực có tính ứng dụng cao như phát triển kỹ thuật chuyên sâu, kiểm soát bệnh không lây nhiễm, quản lý chất lượng bệnh viện, an toàn người bệnh và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu dịch tễ, dự báo dịch bệnh, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử.

Thực tiễn cho thấy, thông qua nghiên cứu về mô hình bệnh tật, yếu tố nguy cơ và điều kiện kinh tế - xã hội, ngành Y tế chủ động hơn trong dự báo, phòng chống dịch bệnh và tham mưu chính sách phù hợp. Các đề tài lâm sàng, kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý chất lượng bệnh viện giúp cập nhật phác đồ điều trị, rút ngắn thời gian điều trị và giảm chi phí cho người bệnh.

Quá trình tham gia nghiên cứu còn giúp đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế rèn luyện tư duy khoa học, nâng cao năng lực phân tích và giải quyết vấn đề. Khi nghiên cứu gắn chặt với thực tiễn và được hỗ trợ bằng cơ chế phù hợp, mỗi đề tài không chỉ dừng lại ở báo cáo nghiệm thu mà trở thành giải pháp cụ thể cho người bệnh và cộng đồng. Đây chính là nền tảng để ngành Y tế Bắc Ninh từng bước nâng chất lượng dịch vụ, hướng tới mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân một cách bền vững.

Bài, ảnh: Huệ Nguyễn