Nghiên cứu Mỹ: 'Càng phụ thuộc AI càng thiếu tự tin'
Theo một nghiên cứu vừa được Hiệp hội Tâm lý học Mỹ bình duyệt, người phụ thuộc nhiều vào AI trong công việc cảm thấy kém tự tin hơn về khả năng của mình.
Đã có nhiều nghiên cứu về cách não bộ con người hoạt động khi sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI). Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) vào năm ngoái từng công bố nghiên cứu ghi nhận não không ghi nhớ nhiều thông tin hay dùng đến kỹ năng tư duy phản biện cần thiết khi các nhiệm vụ viết được giao cho chatbot AI.
Nghiên cứu mới nhằm mục đích tìm hiểu hành vi con người - đặc biệt là chức năng điều hành như lập kế hoạch chiến lược hay ra quyết định - thay đổi ra sao khi có trí tuệ nhân tạo can thiệp.
Tác giả Sarah Baldeo (nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Middlesex) lưu ý rằng phát hiện của mình không cho thấy AI đang gây hại hoặc gây suy giảm nhận thức, mà chỉ nêu bật sự khác biệt trong cách người dùng phân bổ nỗ lực của bản thân với hệ thống trí tuệ nhân tạo. Điều này có nghĩa người sử dụng AI đang thực hiện sự đánh đổi có ý thức, và sự tự tin là cái giá phải trả.
Thêm một nghiên cứu cảnh báo về tác hại khi quá phụ thuộc công cụ AI - Ảnh: tadamichi/iStock/Getty Images
Nghiên cứu khuyến khích gần 2.000 tình nguyện viên trưởng thành sử dụng AI cho nhiều nhiệm vụ khác nhau tại nơi làm việc chẳng hạn xếp thứ tự ưu tiên các dự án dựa trên thời hạn, giải thích chiến lược, phát triển kế hoạch dựa trên lượng thông tin không đầy đủ.
Sau đó họ báo cáo mức độ tự tin, mức độ kiểm soát công việc lẫn mức độ phụ thuộc AI (gồm cả việc họ có chỉnh sửa đáng kể kết quả mà công cụ trí tuệ nhân tạo trả về hay không).
Nhìn chung mức độ tự tin thay đổi theo mức độ phụ thuộc AI. Càng phụ thuộc thì càng thiếu tự tin vào khả năng suy luận độc lập của bản thân. Tình nguyện viên cũng báo cáo ít chỉnh sửa kết quả mà công cụ trí tuệ nhân tạo trả về, ít để lại dấu ấn riêng trên thành quả công việc.
Sự đánh đổi giữa tốc độ với chiều sâu tư duy là một trong số vấn đề chính mà tình nguyện viên báo cáo. Một trường hợp chia sẻ: “Tôi nhận được câu trả lời nhanh hơn, nhưng tôi nghĩ mình đã không suy nghĩ sâu sắc như thường lệ”.
Ý nghĩa của nghiên cứu
Nghiên cứu nêu trên phản ánh một hạn chế hàng đầu khi sử dụng AI. Chatbot đủ sức tạo ra nội dung vô cùng nhanh chóng, nhưng không phải lúc nào cũng có trình độ chuyên môn về chủ đề mà người dùng cần. Ngoài ra chúng còn có thể bịa đặt thông tin, vì vậy kết quả trả về luôn phải được xác minh trước khi sử dụng.
Công sở thuộc nhóm địa điểm chính mà con người sử dụng công cụ AI. Chúng ta tiến xa hơn việc chỉ dùng chatbot, nhiều trợ lý ảo có thể tự động xử lý loạt nhiệm vụ mà trước đây cần đến con người.
Tuy nhiên công cụ AI chưa chắc tốt cho công việc lẫn sức khỏe tinh thần. Theo một nghiên cứu do công ty tư vấn Boston Consulting cùng Đại học California thực hiện đăng trên tạp chí Harvard Business Review tháng trước, dùng quá nhiều công cụ (từ 4 trở lên) không chỉ làm giảm năng suất mà còn gây ra tình trạng “kiệt sức não bộ”. Não quá tải tích tụ mệt mỏi vì phải đưa ra quyết định, mắc sai sót nhỏ cộng thêm căng thẳng.
Rõ ràng, khi trí tuệ nhân tạo ngày càng thâm nhập sâu vào cuộc sống, con người cần hiểu cặn kẽ chúng định hình thái độ tinh thần của chúng ta như thế nào. Những phẩm chất như sự tự tin, tinh thần trách nhiệm mới là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng công việc.
Tin nóng
Tòa án Tối cao Mỹ đang xem xét vụ một công dân Mỹ kiện chính phủ nhằm quyết định liệu việc cảnh sát sử dụng dữ liệu định vị 'geofence' của Google có vi phạm Hiến pháp hay không. Phán quyết này sẽ định hình ranh giới giữa quyền riêng tư cá nhân và khả năng thực thi pháp luật trong kỷ nguyên công nghệ.
Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển mạnh, việc hiểu biết về công nghệ và các thủ đoạn lừa đảo mới sẽ là 'lá chắn' quan trọng giúp mỗi người tự bảo vệ mình và người thân trên môi trường số.
Thay vì e sợ viễn cảnh máy móc thay thế con người, tại Thung lũng Robot, máy móc mang sứ mệnh cao cả nhất là giúp đỡ và bảo vệ con người, đặc biệt trong những hoàn cảnh nguy hiểm.
Những hình ảnh đầu tiên của iPhone 18 Ultra ngoài đời thực vừa xuất hiện, khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu thiết bị này có thể thay thế iPad mini hay không?
Vào mỗi dịp nghỉ lễ, các đơn vị LLVT tỉnh Hà Tĩnh lại bước vào giai đoạn trực sẵn sàng chiến đấu cao điểm. Với tinh thần 'gác lại niềm riêng, giữ trọn việc chung', mỗi cán bộ, chiến sĩ luôn xác định rõ trách nhiệm, duy trì nghiêm chế độ trực, quyết tâm bảo vệ vững chắc địa bàn để nhân dân hưởng những kỳ nghỉ bình yên, hạnh phúc.
Anthropic vừa tiến hành cuộc thử nghiệm nội bộ mang tên 'Project Deal' cho phép các tác tử AI tự động giao dịch từ đàm phán đến chốt đơn thay cho người dùng.
Tin mới
Giữa không gian kín, thiếu ôxy, nhiều ngày không ánh sáng, những thủy thủ tàu ngầm vẫn lặng lẽ vận hành 'cỗ máy thép' dưới lòng biển. Từ những bước đi dang dở cách đây bốn thập niên, lực lượng tàu ngầm của Hải quân nhân dân Việt Nam từng bước trở thành một thành tố đặc biệt tinh nhuệ trong thế trận bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Khi thị trường năng lượng toàn cầu biến động và nhu cầu điện trong nước tăng cao, hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) đóng vai trò quan trọng, không chỉ giúp sử dụng điện một cách tối ưu, giảm chi phí mà còn nâng cao khả năng tự chủ năng lượng - phù hợp với định hướng lớn của Chính phủ về chuyển dịch năng lượng bền vững.
Những năm qua, Lạng Sơn triển khai đồng bộ các giải pháp từ tuyên truyền, điều chỉnh phụ tải, số hóa quản lý đến phát triển điện mặt trời, nâng cao hiệu quả sử dụng điện.
Bước vào thời đại AI, iPhone 18 dường như không còn đặt nặng cuộc đua hình thức. Thay vào đó, Apple đang đứng trước một bài toán thú vị nhưng cũng đầy thử thách: Làm sao để biến chiếc iPhone thành một 'bộ não' thông minh vượt trội, nhưng vẫn giữ được mức giá đủ yêu thương để người hâm mộ có thể chạm tới.
TP. Hồ Chí Minh đang thúc đẩy điện mặt trời mái nhà bằng nhiều giải pháp đồng bộ, góp phần tiết kiệm điện, giảm áp lực hệ thống và chuyển dịch năng lượng xanh bền vững.
Các nhà khoa học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc phát triển vật liệu vi mô có thể tự bơi trong nước để thu thập uranium, mở ra hướng mới cho năng lượng hạt nhân.
Đồng hồ mới của TAG Heuer sử dụng bộ máy Solargraph calibre TH50-00, có khả năng sạc bằng ánh sáng tự nhiên, với thời gian hoạt động lên đến khoảng 10 tháng sau mỗi lần sạc đầy.
Sau hai năm đưa bệnh án điện tử vào hoạt động, bệnh viện Đa khoa Sóc Sơn đã thay đổi hoàn toàn cách vận hành, mang lại hiệu quả cao trong khám chữa bệnh và nâng cao sự hài lòng của người dân.