Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ nói về khoảng trống tạm thời trong cấu trúc quyền lực của Iran
Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với AP được đưa ra trong bối cảnh Ankara đang cố gắng tránh bị cuốn vào cuộc chiến đang lan rộng tại Trung Đông, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã nói về khoảng trống tạm thời trong cấu trúc quyền lực của Iran.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan. Ảnh: THX/TTXVN
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan, người thường xuyên liên lạc với các quan chức Iran, cho biết ông không rõ mức độ nghiêm trọng của các vết thương mà Lãnh tụ Tối cao mới của Iran là ông Mojtaba Khamenei phải chịu trong một cuộc tấn công trước đó.
Tuy nhiên, theo ông Fidan, người từng giữ chức Giám đốc tình báo của Thổ Nhĩ Kỳ hơn một thập kỷ trước khi được bổ nhiệm làm Ngoại trưởng vào năm 2023, với “những gì chúng tôi biết là ông ấy (tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei) vẫn còn sống và đang điều hành công việc”.
Trước đó vào ngày 8/3, Hội đồng Chuyên gia Iran thông báo đã bầu chọn ông Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao, thay thế cha mình, ông Ali Khamenei, người đã thiệt mạng khi cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu vào ngày 28/2.
Trả lời phỏng vấn của AP hôm 14/3, Ngoại trưởng Fidan cho rằng “quá trình bầu chọn một lãnh đạo mới và tình trạng sức khỏe của lãnh đạo mới đã tạo ra một khoảng trống” trong cấu trúc quyền lực của Iran.
Tuy nhiên, theo ông Fidan, “khoảng trống đó đã được lấp đầy bởi bộ chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC)”, lực lượng bán quân sự trực thuộc Lãnh tụ Tối cao Iran.
Vài ngày sau khi Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei thiệt mạng, trong một phát biểu được báo Daily Sabah hôm 3/3 đăng tải, Ngoại trưởng Fidan cho rằng sự thay đổi lãnh đạo tại Iran có thể tạo ra một cơ hội hiếm hoi để chấm dứt cuộc chiến.
Phát biểu trong chương trình phát sóng trực tiếp trên kênh tin tức TRT Haber, ông Fidan cho biết Trung Đông đang trải qua một trong những thời điểm bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ, nhưng lưu ý rằng quá trình chuyển giao chính trị ở Iran có thể tạo ra một cửa sổ ngoại giao mà khu vực chưa từng có kể từ khi chiến sự bắt đầu.
“Một cấu trúc lãnh đạo mới có thể định hình lại quá trình ra quyết định của Iran và tạo cơ hội để chấm dứt chiến tranh”, ông Fidan nói.
Theo Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, quá trình chuyển giao chính trị đang diễn ra tại Iran có thể tạo ra một cơ hội hẹp nhưng có ý nghĩa để chấm dứt xung đột.
Tuy nhiên, ông Fidan nhấn mạnh rằng bất kỳ khuôn khổ ngoại giao nào cũng phải cân bằng các mối quan ngại của cả hai phía.
“Đó phải là một công thức không làm nhục người Iran, đồng thời giải quyết những lo ngại chính đáng của các bên khác”, ông Fidan nói.
Nếu không, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo rằng việc kéo dài chiến tranh sẽ mang lại “những hậu quả tồi tệ hơn nhiều so với bất kỳ nhượng bộ nào có thể được đưa ra”.
Nhà ngoại giao hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết khu vực đang chứng kiến một trong những giai đoạn quan trọng nhất trong nhiều thập kỷ, đồng thời lưu ý rằng cuộc xung đột mới nhất liên quan đến Iran đã làm trầm trọng thêm vòng xoáy bất ổn vốn đã gây tổn hại cho Trung Đông trong suốt 20 năm qua.
Ông Fidan cho rằng diễn biến và thời gian của cuộc xung đột sẽ phụ thuộc phần lớn vào mục tiêu của các bên tham chiến.
Theo ông Fidan, hiện có hai mục tiêu riêng biệt đang định hình chiến dịch quân sự của Mỹ và israel: một mục tiêu tập trung vào việc làm suy yếu năng lực quân sự của Iran và mục tiêu còn lại là thay đổi chế độ.
Ông Fidan nói: “Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Thời gian của cuộc chiến, mức độ mở rộng của nó và những rủi ro mà nó tạo ra sẽ khác nhau tùy thuộc vào mục tiêu nào được theo đuổi”.
Ông Fidan cho biết thêm rằng Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt đầu phối hợp với một số quốc gia nhằm ngăn tình hình xấu đi thêm.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ chia sẻ: “Ưu tiên của chúng tôi là hình thành một nhận thức chung với các đối tác chủ chốt và thực hiện các bước có thể ngăn xung đột leo thang thành điều gì đó tồi tệ hơn”.
Tin nóng
Giá dầu thế giới tuần qua liên tục tăng - giảm với biên độ lớn do chịu tác động chủ yếu từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz. Trong nước, liên Bộ Công Thương - Tài chính đã linh hoạt sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu nhằm góp phần ổn định thị trường.
Trong nhiều năm, doanh nhân Daniel Vorcaro nổi lên trong giới tài chính Brazil với tư cách là người đứng đầu Banco Master - một ngân hàng có tốc độ mở rộng chóng mặt. Nhưng bê bối gần đây đặt ra câu hỏi làm thế nào mà một nhân vật tưởng chừng vô danh như ông lại có thể len lỏi vào vòng tròn chính trị quyền lực của Brazil?
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho rằng Iran có thể sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán ngoại giao hậu trường.
Ngày 14/3, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã quyết định gia hạn các biện pháp trừng phạt, nhằm vào các cá nhân và tổ chức trực tiếp hoặc gián tiếp ủng hộ Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine, thêm 6 tháng.
Tổng thống Pháp ngày 14/3 cho biết, nước này sẵn sàng làm trung gian cho các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon.
Vụ rơi máy bay tiếp dầu KC-135 ở Iraq khiến 6 lính Mỹ thiệt mạng đã khơi lại một chi tiết ít được chú ý về dòng máy bay tiếp dầu có tuổi thọ hơn nửa thế kỷ này.
Tin mới
Ngày 13/3, quân đội Mỹ cho biết đã chỉ định một tướng lĩnh quân đội cấp cao đứng đầu cuộc điều tra về vụ không kích nhằm vào trường tiểu học nữ sinh Shajareh Tayyebeh tại thành phố Minab, tỉnh Hormozgan, miền Nam Iran, sau khi các báo cáo ban đầu cho thấy lực lượng Mỹ có thể là bên thực hiện cuộc tấn công.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố: 'Các quốc gia trên thế giới nhận dầu mỏ thông qua Eo biển Hormuz phải chịu trách nhiệm bảo đảm tuyến đường này' trong khi Mỹ giữ vai trò hỗ trợ.
Theo CNN, ngày 14-3, Tổng thống Trump cho rằng các nước phụ thuộc nguồn dầu đi qua eo biển Hormuz như Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh nên điều tàu chiến đến Trung Đông để hỗ trợ bảo vệ tuyến hàng hải quan trọng này.
Ngày 14/3, Quốc kỳ Mỹ đã được kéo lên tại tòa nhà Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Caracas lần đầu tiên kể từ năm 2019, đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong quan hệ giữa hai nước sau nhiều năm gián đoạn ngoại giao.
Ngày 14/3, Quân đội Mỹ cho biết Bộ Tư lệnh Trung tâm CENTCOM đêm trước đó đã tiến hành nhiều cuộc không kích quy mô nhằm vào hơn 90 mục tiêu quân sự của Iran trên đảo Kharg - vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng đối với ngành dầu mỏ Iran.
Lúc 6h ngày 15/3, giá dầu WTI đứng ở mức 98,71 USD/thùng, tăng 2,98 USD/thùng, trong khi đó, giá dầu Brent của Mỹ đứng ở ngưỡng 103,1 USD/thùng, tăng 2,68 USD/thùng.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã thị sát cuộc tập trận pháo binh tầm xa ở miền tây nước này, lưu ý rằng các đợt huấn luyện như vậy sẽ được tiến hành thường xuyên trong tương lai.
Ngày 14/3, giới chức Ukraine cho biết phía Nga đêm trước đó đã phóng 68 tên lửa và 430 máy bay không người lái tấn công nhiều khu vực tại Ukraine. Nga cùng ngày cũng cho biết máy bay không người lái của Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Afipsky và cảng Kavkaz tại vùng Krasnodar.