Ngoại trưởng Ukraine - Iran điện đàm sau vụ tấn công tàu trên biển Caspi

“Tôi đã gọi cho Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi để có một cuộc trao đổi thẳng thắn. Ngoại giao là đối thoại trực tiếp, ngay cả khi điều đó không dễ dàng. Tôi nhấn mạnh rằng mục tiêu của chúng ta là tránh leo thang căng thẳng không cần thiết,” Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha viết trên mạng xã hội X ngày 28/7 giờ địa phương.

Ông Sybiha khẳng định mọi hành động của Kiev chỉ nhằm mục đích tự vệ và không bao giờ nhắm vào tàu thuyền dân sự hay người dân. Ông cũng kêu gọi Tehran kiềm chế các động thái có thể khiến căng thẳng leo thang và chấm dứt hỗ trợ Nga trong cuộc chiến tại Ukraine.

“Tôi nhấn mạnh sự cần thiết phải kiềm chế mọi hành động có thể làm leo thang căng thẳng, đồng thời chấm dứt mọi sự hỗ trợ dành cho cuộc chiến của Nga đối với Ukraine. Lập trường của chúng tôi vẫn không thay đổi: châu Âu và Trung Đông đều xứng đáng có được sự ổn định, an ninh và hòa bình,” ông Sybiha nhấn mạnh.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: X/@IRNA

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi sau đó xác nhận đã có cuộc trao đổi với người đồng cấp Ukraine. Theo truyền thông Iran, ông Araghchi cho biết phía Ukraine khẳng định vụ tấn công là "ngoài ý muốn và Ukraine không mong muốn làm leo thang căng thẳng".

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Araghchi viết: “Iran cũng không mong muốn leo thang, nhưng khẳng định rõ rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào công dân hoặc lợi ích của chúng tôi đều không thể chấp nhận."

Nhà ngoại giao Iran đồng thời nhấn mạnh: "Những tổn thất đã xảy ra phải được bồi thường".

Trước đó, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) ngày 25/7 cho biết lực lượng nước này đã tấn công một tàu của Iran được cho là vận chuyển hàng hóa quân sự phục vụ hợp tác với Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cùng ngày viết trên mạng xã hội X rằng lực lượng nước này đã “đạt được những kết quả rất tích cực từ các cuộc tấn công tầm xa trên vùng biển Caspi”, nhằm vào nhiều tàu không xác định, trong đó có một tàu “vận chuyển hàng hóa quân sự trong khuôn khổ hợp tác với Iran”.

Trong khi đó, Iran cáo buộc lực lượng Ukraine đã tấn công một tàu dân sự trên biển Caspi, khiến một thủy thủ thiệt mạng và một người khác bị thương. Con tàu gặp nạn đang di chuyển từ cảng Astrakhan, Nga đến Anzali, Iran.

Bộ Ngoại giao Iran cho rằng đây là biểu hiện của “cách tiếp cận phi lý và thù địch” mà Kiev theo đuổi đối với Iran. Cơ quan này cũng tuyên bố vụ việc vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc, có nguy cơ khiến xung đột Nga - Ukraine tiếp tục leo thang và lan rộng, đồng thời cảnh báo Iran sẽ bảo vệ các lợi ích quốc gia của mình. Sau sự việc, Bộ Ngoại giao Iran cũng đã triệu tập đại biện lâm thời của Ukraine để đưa ra phản đối chính thức.

Về phía Nga, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 27/7 mô tả hành động của Ukraine là mang tính gây hấn, đồng thời cho rằng chính quyền Kiev thực tế đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều quốc gia khác ngoài Iran.

Ông Peskov cũng cảnh báo rằng vụ Ukraine tấn công tàu của Iran là một bước leo thang mới của Kiev và có thể báo hiệu sự mở rộng phạm vi địa lý của cuộc xung đột.

Biển Caspi là vùng biển nội địa tiếp giáp với 5 quốc gia, trong đó có Iran và Nga. Kể từ khi các cảng của Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman chịu tác động bởi xung đột với Mỹ, tuyến hàng hải qua biển Caspi ngày càng giữ vai trò quan trọng, giúp Tehran duy trì hoạt động thương mại với các đối tác trong khu vực.

Là vùng biển khép kín, chủ yếu nằm trong phạm vi quản lý của Iran, Nga và các nước ven bờ, biển Caspi cũng ít chịu tác động từ các lệnh trừng phạt quốc tế hơn so với nhiều tuyến hàng hải khác, do hải quân phương Tây hầu như không hiện diện tại đây.

Không chỉ có ý nghĩa về kinh tế, biển Caspi còn là mắt xích quan trọng trong hợp tác quân sự ngày càng sâu rộng giữa Moscow và Tehran. Vụ Ukraine tấn công một tàu của Iran trên biển Caspi đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ căng thẳng leo thang, trong bối cảnh tuyến hàng hải này có ý nghĩa chiến lược đối với cả Iran và Nga.