Ngoài vàng và bạc, một tài sản âm thầm bứt tốc 40%, tín hiệu đến từ nơi ít ai ngờ

Giữa lúc thị trường tài chính biến động mạnh và dòng tiền tìm đến các tài sản phòng thủ, đà tăng của đồng - kim loại gắn chặt với hoạt động sản xuất đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới đầu tư và hoạch định chính sách.

Khi “mạch đập” kinh tế rõ dần

Trong bối cảnh vàng và bạc liên tiếp thiết lập các kỷ lục giá mới, thị trường kim loại thế giới đang chứng kiến một diễn biến đáng chú ý khác: giá đồng tăng mạnh và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Khác với hai kim loại quý thường gắn với tâm lý trú ẩn, sự đi lên của đồng phản ánh một câu chuyện hoàn toàn khác của nền kinh tế thực.

Đà tăng giá kim loại công nghiệp cho thấy nhu cầu sản xuất và đầu tư vẫn ở mức cao.

Tính trong năm 2025, giá đồng đã tăng hơn 40%, riêng từ đầu năm đến nay đã ghi nhận mức tăng trên 9%. Trên sàn Comex, giá đồng chốt phiên ngày 29/1 tại 6,20 USD/pound, đây là mức cao nhất trong lịch sử giao dịch.

Cùng thời điểm, giá đồng trên Sàn Giao dịch Kim loại London (LME) chính thức vượt ngưỡng 13.000 USD/tấn, đánh dấu một cột mốc quan trọng của thị trường kim loại cơ bản.

Đà tăng này không đơn thuần mang tính đầu cơ. Theo các nhà phân tích, giá đồng đang được nâng đỡ bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố nền tảng, bao gồm nhu cầu tiêu thụ gia tăng, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và những thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu.

Trong thế giới kim loại, mỗi loại phản ứng khác nhau trước các điều kiện kinh tế vĩ mô. Nếu vàng thường tăng giá khi nhà đầu tư lo ngại rủi ro, còn bạc mang tính “lai” giữa tài sản đầu tư và nguyên liệu sản xuất, thì đồng gần như thuần túy là kim loại công nghiệp. Chính đặc điểm này khiến đồng trở thành một chỉ báo kinh tế đáng tin cậy.

Không phải ngẫu nhiên đồng được giới tài chính đặt biệt danh “Doctor Copper” - bác sĩ chẩn đoán sức khỏe của nền kinh tế. Kim loại này hiện diện ở hầu hết các lĩnh vực cốt lõi như lưới điện, xây dựng, máy móc công nghiệp, giao thông và sản xuất thiết bị. Khi nhu cầu đối với đồng tăng lên, điều đó thường đồng nghĩa với việc hoạt động sản xuất và đầu tư đang mở rộng.

Theo ông Eoin Dinsmore, chuyên gia phân tích tại Goldman Sachs Research, đồng đang hưởng lợi lớn từ làn sóng đầu tư toàn cầu vào hạ tầng năng lượng và lưới điện. Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và chi tiêu cho quốc phòng đang làm gia tăng nhu cầu đối với các hệ thống năng lượng an toàn và ổn định, qua đó kéo theo nhu cầu sử dụng đồng.

Khác với vàng hay bạc, đồng gần như chỉ được tiêu thụ trong sản xuất. Chính vì vậy, trong bộ ba kim loại phổ biến, đồng thường phản ánh rõ ràng nhất mức độ vận hành của nền kinh tế thực, thay vì tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư.

Điều gì đang kéo giá đi lên?

Đà leo thang của giá đồng không xuất phát từ một nguyên nhân đơn lẻ. Trước hết, nguồn cung toàn cầu đang chịu sức ép lớn. Các quốc gia sản xuất đồng chủ chốt như Chile và Indonesia đang đối mặt với nhiều thách thức, từ các quy định môi trường nghiêm ngặt hơn cho đến khó khăn trong khai thác, khiến sản lượng không theo kịp nhu cầu.

Sự thắt chặt nguồn cung diễn ra trong bối cảnh nhu cầu đồng gia tăng nhanh chóng, đặc biệt từ các lĩnh vực công nghệ cao. Làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo đang tạo ra nhu cầu khổng lồ đối với hạ tầng dữ liệu - nơi đồng đóng vai trò không thể thay thế trong hệ thống điện và làm mát.

Theo một số ước tính, mỗi trung tâm dữ liệu AI quy mô siêu lớn có thể tiêu thụ tới 50.000 tấn đồng. Khi số lượng các cơ sở này tăng nhanh trên toàn cầu, áp lực lên thị trường đồng càng trở nên rõ rệt.

Bên cạnh yếu tố cung - cầu, chính sách thương mại cũng đang góp phần đẩy giá đồng đi lên. Trong năm 2025, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã áp thuế đối với một số nhóm sản phẩm đồng nhập khẩu. Động thái này khiến thị trường lo ngại về khả năng gián đoạn dòng chảy thương mại, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp tăng cường tích trữ trước thời điểm thuế có hiệu lực.

Theo Goldman Sachs Research, giá đồng nhiều khả năng sẽ duy trì quanh mức 13.000 USD/tấn trong quý I năm nay. Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cảnh báo rằng thị trường có thể đang tiến dần tới giai đoạn cuối của chu kỳ tăng hiện tại.

Dự báo của Goldman Sachs cho thấy giá đồng có thể điều chỉnh về khoảng 11.000 USD/tấn vào cuối năm, khi các yếu tố hỗ trợ ngắn hạn dần suy yếu và nguồn cung được cải thiện phần nào.

Ông Dinsmore cho rằng, một yếu tố then chốt trong nửa cuối năm sẽ là quyết định của chính quyền Mỹ liên quan đến thuế đối với đồng tinh luyện. “Người mua tại Mỹ đã đẩy mạnh nhập khẩu và tích trữ đồng trước thời điểm dự kiến áp thuế, tạo ra kỳ vọng thiếu hụt tạm thời tại các thị trường ngoài Mỹ”, ông nói.

Dù triển vọng ngắn hạn còn nhiều biến động, giới quan sát cho rằng câu chuyện của đồng vẫn mang ý nghĩa lớn hơn những con số giá cả đơn thuần. Khi “bác sĩ” của nền kinh tế phát tín hiệu tăng mạnh, điều đó phản ánh một thực tế: nhu cầu đầu tư và sản xuất toàn cầu vẫn đang vận hành ở cường độ cao, bất chấp những bất ổn vĩ mô chưa hoàn toàn lắng xuống.

Tiến Anh