Phố Wall 'rung lắc' mạnh vì nỗi lo AI và biến động vị trí lãnh đạo Fed

Giao dịch viên tại sàn chứng khoán New York, Mỹ. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Kết thúc phiên giao dịch ngày 30/1, thị trường Mỹ đồng loạt giảm điểm. Chỉ số công nghệ Nasdaq Composite giảm 0,9% xuống 23.461,82 điểm, chỉ số tổng hợp S&P 500 giảm 0,4% xuống 6.939,03 điểm và chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 0,4% xuống 48.892,47 điểm.

Ngược lại, thị trường châu Âu lại ghi nhận đà tăng tích cực. Chỉ số FTSE 100 của London (Vương quốc Anh) tăng 0,5% lên 10.223,54 điểm, chỉ số CAC 40 của Paris (Pháp) tăng 0,7% lên 8.126,53 điểm và chỉ số DAX 30 trên sàn Frankfurt (Đức) tăng 0,9% lên 24.538,81 điểm.

Sự kiện tâm điểm chi phối thị trường tài chính toàn cầu vào cuối tuần là việc Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đề cử ông Kevin Warsh, cựu quan chức Fed và là cựu nhân viên ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, thay thế ông Jerome Powell làm Chủ tịch Fed.

Đề cử này được đưa ra tại một trong những thời điểm bấp bênh nhất đối với Fed trong nhiều thập kỷ. Kể từ khi ông Powell được phê chuẩn giữ chức Chủ tịch Fed hồi năm 2018, Tổng thống Trump liên tục gây áp lực đòi ngân hàng trung ương này mạnh tay giảm lãi suất. Căng thẳng leo thang khi gần đây Bộ Tư pháp Mỹ gửi trát đòi hầu tòa đối với ông Powell liên quan đến chi phí cải tạo trụ sở Fed tại Washington D.C.

Con đường phía trước của tân Chủ tịch Fed được dự báo sẽ nhiều chông gai. Về kinh tế, lạm phát vẫn chưa hoàn toàn bị kiểm soát và vẫn cách xa mục tiêu 2%, trong khi nợ công leo thang và thị trường lao động đang chững lại trong trạng thái "không sa thải, không tuyển dụng".

Trong nhiều tháng qua, Fed đã phải điều hướng giữa các rủi ro đối lập. Lạm phát giảm tốc trong các năm 2023 và 2024 nhưng sau đó chững lại trên mức mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương trong suốt năm qua, qua đó ủng hộ cách tiếp cận kiên nhẫn. Trong khi đó, những lo ngại về thị trường lao động hạ nhiệt đã thúc đẩy 3 lần cắt giảm lãi suất vào năm ngoái.

Việc Tổng thống Trump thông báo đề cử ông Kevin Warsh ngay lập tức tác động mạnh đến tâm lý nhà đầu tư. Giá các kim loại quý, vốn được xem là kênh trú ẩn an toàn, đã lao dốc không phanh trong phiên 30/1. Giá vàng có thời điểm giảm tới 12%, lùi xuống dưới mốc 5.000 USD/ounce sau khi vừa đạt kỷ lục gần 5.600 USD/ounce vào ngày hôm trước. Giá bạc cũng "bốc hơi" khoảng 30%, xuống còn khoảng 82 USD/ounce.

Theo bà Kathleen Brooks, Giám đốc nghiên cứu tại tập đoàn giao dịch XTB, việc lựa chọn ông Warsh đã phần nào trấn an thị trường về tính độc lập của Fed, giúp đồng USD tăng giá trở lại và khiến dòng tiền rút khỏi các tài sản trú ẩn.

Trong suốt tuần qua, nhóm cổ phiếu công nghệ và câu chuyện về Trí tuệ nhân tạo (AI) là yếu tố chính gây ra sự trồi sụt của thị trường. Thị trường đã chứng kiến những kỷ lục mới khi chỉ số S&P 500 lần đầu tiên trong lịch sử chạm mốc 7.000 điểm trong phiên 28/1, nhờ lực đẩy từ nhóm bán dẫn. Tuy nhiên, tâm lý hưng phấn nhanh chóng bị thay thế bằng sự thận trọng khi các báo cáo tài chính được công bố.

Cổ phiếu của Microsoft đã bị bán tháo mạnh, giảm 10% trong phiên 29/1, do giới đầu tư lo ngại các khoản chi phí khổng lồ cho hạ tầng AI chưa mang lại lợi nhuận tài chính tương xứng. Điều này làm dấy lên lo ngại về việc định giá các công ty công nghệ đang bị "thổi phồng” và thị trường có thể đang nằm trong một "bong bóng".

Trong khi đó, cổ phiếu Meta, công ty mẹ Facebook, lại bứt phá mạnh mẽ nhờ kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng, và nhà mạng Verizon cũng ghi nhận mức tăng trưởng thuê bao tốt nhất kể từ năm 2019.

Trước đó, trong cuộc họp chính sách kết thúc ngày 28/1, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5% - 3,75% đúng như dự báo. Chủ tịch Jerome Powell khẳng định sẽ điều hành dựa trên dữ liệu thực tế và chưa vội vàng cắt giảm thêm lãi suất. Giới phân tích hiện dự báo đợt cắt giảm tiếp theo có thể phải chờ đến tháng 6/2026.

Theo dữ liệu mới đây của Hiệp hội Ngân hàng thế chấp (MBA), lãi suất thế chấp của khoản vay mua nhà phổ biến kỳ hạn 30 năm đã tăng 8 điểm cơ bản, lên mức 6,24% trong tuần từ 16-23/1. Trong tuần trước đó, chi phí cho vay mua nhà đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9/2024. Chỉ số đơn xin vay thế chấp để mua nhà của MBA cũng giảm 0,4% trong tuần qua, từ mức cao nhất trong 3 năm của tuần trước đó. Trong khi đó, đơn xin tái cấp vốn lao dốc 15,7%, ghi nhận mức giảm đầu tiên trong năm nay.

Sự sụt giảm hoạt động này cho thấy người mua nhà tiềm năng ở Mỹ vẫn rất nhạy cảm với biến động của lãi suất thế chấp, trong bối cảnh các hạn chế về khả năng chi trả vẫn kéo dài.

Trong khi đó, Phó Kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB) Ayhan Kose cho rằng nền kinh tế Mỹ có thể đang trải qua sự tăng tốc bền vững về tốc độ tăng trưởng, một diễn biến tích cực đối với phần còn lại của thế giới, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ trải qua thập kỷ tăng trưởng yếu nhất trong nửa thế kỷ qua.

Sau khi cải thiện nhẹ trong tháng 12/2025, niềm tin tiêu dùng tiếp tục xu hướng đi xuống do lo ngại về giá cả cao và tăng trưởng việc làm chậm chạp. Các nhà kinh tế dự báo thị trường lao động trong năm nay phần lớn sẽ trì trệ, với số cơ hội việc làm hạn chế, mặc dù họ không cho rằng sẽ xảy ra làn sóng sa thải trên diện rộng.

Giới phân tích cho rằng thị trường trong tuần tới sẽ tiếp tục chịu chi phối bởi hai yếu tố chính: sự không chắc chắn về chính sách thuế quan của Tổng thống Trump và hiệu quả thực tế từ các khoản đầu tư AI.

Chuyên gia phân tích thị trường Fawad Razaqzada từ chuyên trang tiền tệ Forex.com nhận định, việc đề cử ông Kevin Warsh có thể là tin tốt cho đồng USD trong ngắn hạn vì nó loại bỏ bớt rủi ro về một chính sách tiền tệ quá nới lỏng. Tuy nhiên, những bất ổn về thuế quan và nguy cơ Chính phủ Mỹ đóng cửa vẫn là những "cơn gió ngược" có thể kìm hãm đà hồi phục của đồng bạc xanh cũng như thị trường chứng khoán.

Các nhà đầu tư cũng sẽ tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng liên quan đến Iran, yếu tố đã đẩy giá dầu biến động trong tuần qua.

Minh Hằng/TTXVN (Tổng hợp)