Ngọt ngào dưa hấu ven sông La Ngà

Ruộng dưa ven sông La Ngà nhìn từ trên cao. Ảnh: Ngọc Bảo

Làm dưa cũng lắm công phu

Cuối tháng 1, trong cái nắng chói chang còn sót lại cuối đông, trên cánh đồng Võ Xu (xã Đức Linh), Mê Pu, Sùng Nhơn (xã Nam Thành), hàng trăm ha dưa hấu dọc ven sông La Ngà như tấm thảm lụa xanh trải dài ngút ngàn tầm mắt.

Đang lúi húi tỉa cành dưa, anh Huỳnh Tiến thấy phóng viên chụp hình liền gác việc. Trái dưa hấu hái vội giữa đồng bổ 4 bằng cây liềm chuyên dụng tỉa cành dưa bày lên bờ ruộng đỏ au, ngọt lịm đã dập tắt cơn khát. Anh Tiến kể: “Đa phần vùng dưa hấu Mê Pu, Sùng Nhơn là của người dân ở xã Đức Linh thuê ruộng để làm. Mỗi sào tiền thuê đất khoảng 2,7 triệu đồng, tiền công đầu tư cho dưa khoảng 12 - 13 triệu đồng/sào. Năm nay tôi thuê 2 ha, dự kiến khoảng 10 ngày nữa sẽ thu hoạch dưa”.

Anh kể tiếp, làm dưa phải có tay nghề, bởi trồng dưa chỉ diễn ra trong vòng 2 tháng từ khi gieo giống đến khi thu hoạch nhưng khá gian truân vì phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Trời nắng nóng, nhiệt độ cao hay quá lạnh cây dưa sẽ phát sinh bệnh. Còn nếu cắt tỉa cành, trái không chuẩn để phạm vào thân cây, dưa sẽ chết... Đang trò chuyện với anh Tiến thì anh Nguyễn Chín ở thôn Võ Xu 9, xã Đức Linh, có vườn dưa cạnh bên cũng góp chuyện. Anh tâm sự: “Nhà tôi neo người nên chỉ thuê 5 sào để làm, dưa đang thời kỳ chuẩn bị chín, dự kiến khoảng 5 ngày nữa sẽ cắt bán...”. Liền kề với ruộng dưa anh Tiến là ruộng dưa anh Võ Thanh Hùng. Anh Hùng thuê 6 sào, dưa đang phát triển tốt nên dự kiến sẽ có lãi cao. Đứng ở đây, nhìn ra xa, tôi thấy rất nhiều người lom khom trên ruộng dưa, cứ mỗi đám dưa có 3 - 7 người làm. Anh Hùng giải thích: “Làm dưa khác với làm lúa, khi vào đợt cắt cành, tỉa trái là phải tập trung làm nhanh để cây không bị mất sức”. Vừa nói, anh Hùng vừa đưa cây dưa lên làm dẫn chứng.

Dưa hấu từ ruộng về tập kết ở vựa trên tỉnh lộ 766

Anh diễn giải: “Ví như cây dưa này, trên thân chính sẽ mọc ra nhiều nhánh và sinh trái, nhà vườn phải tỉa hết nhánh phụ, đồng thời lựa trong số các trái dưa đã đậu để cắt bỏ. Một cây dưa chỉ để lại 1 trái “đẹp” nhất nhằm giúp thân cây dưa tập trung dinh dưỡng nuôi trái tốt, bảo đảm mẫu mã và chất lượng trái dưa, khi thu hoạch đáp ứng thị trường trong nước và xuất khẩu”.

Rộn ràng khi dưa được mùa, được giá

Thời điểm này, dọc theo tỉnh lộ 766, đoạn giữa Mê Pu và Võ Xu (xã Nam Thành nối với xã Đức Linh), nhiều vựa dưa mọc tạm ven đường để đáp ứng nhu cầu “mua tại ruộng, xuất tại vườn”. Những chiếc xe tải, xe “ba giò”, xe container đậu nối đuôi nhau chờ để bốc dưa lên xe đi các tỉnh, thành và xuất khẩu sang Trung Quốc. Trước khi về Đức Linh, tôi có hỏi thăm anh Võ Chín - Trưởng thôn Võ Xu 8, nhờ anh hỗ trợ thông tin về người trồng và mua bán dưa hấu.

Anh Võ Chín - Trưởng thôn Võ Xu 8 thử dưa hấu tại ruộng của anh Nguyễn Chín

Anh Võ Chín cho hay, ở thôn anh chỉ hơn 500 hộ nhưng có hơn 100 hộ chuyên trồng dưa. Còn thu mua dưa để xuất khẩu và bán cho thương lái các tỉnh, thành thì có hơn chục hộ ở rải rác các thôn. Anh Đường - chủ vựa dưa chuyên xuất đi các tỉnh, thành và xuất sang Trung Quốc đang chỉ đạo cho “đội quân” bốc dưa lên xe tải, cho biết: “Năm nay thời tiết thuận lợi nên được mùa dưa, lại trúng giá nên hằng ngày vựa mua vào và xuất đi từ 10 - 100 tấn/ngày, phụ thuộc vào lượng dưa nông dân thu hoạch. Hiện nay, giá thu mua tại vườn dao động từ 8.000 - 9.000 đồng/kg, có lúc vượt lên hơn 10.000 đồng/kg”.

Theo anh Đường, giá dưa biến động theo ngày, có khi hôm nay 8.000 đồng/kg nhưng hôm sau nhảy lên 10.000 đồng/kg, phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu và tiêu thụ trong nước. Người dân trồng dưa Đức Linh đang có dưa bán vào thời điểm này lãi bình quân từ 90 - 130 triệu đồng/ha, cao gấp 3 - 4 lần làm lúa. Tôi hỏi giá dưa hấu cao chung ở toàn quốc hay chỉ riêng vùng Đức Linh? Không suy nghĩ nhiều, anh Đường trả lời nhanh: “Giá mặt bằng chung cả nước đều cao nhưng riêng dưa vùng Đức Linh giá nhỉnh hơn vì mẫu mã đẹp, đa phần làm giống dưa Abolo 66, Phù Đổng, Supe... nên ngoài mẫu mã đẹp, chất lượng cơm dưa ngon, ngọt khiến thị trường chuộng hơn nên giá cao hơn...”.

Ngồi kế bên anh Đường là chị Phạm Thị Đam ở phường Trương Quang Trọng, tỉnh Quảng Ngãi đang vào “gom” dưa ở Đức Linh để bỏ mối cho các tỉnh, thành và xuất đi Trung Quốc. Chị Đam cho hay: “Bình thường lượng đường trong dưa 8 - 9 độ là đạt, dưa ngon. Các vùng khác hiện nay dưa hấu đang có độ đường như vậy nhưng riêng dưa vùng Đức Linh năm nay có độ đường đạt đến 12 - 13 nên chất lượng được xếp vào dạng “hảo hạng”. Giá vì vậy cũng được thương lái mua cao hơn và ưu tiên lấy dưa ở Đức Linh để dễ cung ứng cho thị trường...”.

Chị Phạm Thị Đam ở tỉnh Quảng Ngãi “gom” dưa ở Đức Linh để bỏ mối cho các tỉnh, thành và xuất đi Trung Quốc

Nghe chị Đam nói, tôi thắc mắc nên hỏi anh Nguyễn Văn Thanh - Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Đức Linh, anh lý giải về việc dưa hấu ở vùng ven sông La Ngà có chất lượng cao hơn vùng khác là do vùng dất ở khu vực này vào mùa mưa nước ngập mang theo phù sa bù đắp nên dinh dưỡng trong đất nhiều hơn vùng khác, phù hợp với cây dưa hấu. Vì vậy, ven sông La Ngà từ xã Nghị Đức đến Nam Thành, Đức Linh mấy chục năm nay hình thành vùng trồng dưa hấu chuyên canh để phục vụ mùa Tết Nguyên đán. Dân trồng dưa hấu chuyên nghiệp biết vùng đất này tốt, trồng dưa cho chất lượng cao nên thuê đất ở đây để làm là vậy...

Không khí mua bán, bốc xếp đông như hội tạo nên cảnh rộn ràng sinh động ở vùng quê đang trúng đậm mùa dưa hấu... Dưa đang vào mùa phục vụ thị trường tiêu thụ Tết Bính Ngọ và xuất khẩu đi Trung Quốc, giá dưa đang ở mức cao nên người dân trồng dưa kỳ vọng sẽ có một cái tết đong đầy hạnh phúc...

Phóng sự: Trần Thi .