Người dân làng Địa Linh thức dậy từ sớm, quần quật cả ngày chạy hàng tượng ông Táo

Làng Địa Linh (thuộc phường Hóa Châu) hiện nay là ngôi làng duy nhất ở TP Huế còn giữ nghề làm tượng ông Táo bằng đất nung. Nghề đi qua nhiều thế hệ, lặng lẽ tồn tại qua năm tháng. Mỗi độ tháng Chạp, không khí trong làng lại rộn ràng hơn thường lệ. Từ sáng sớm tinh mơ, nhiều nhà đỏ lửa, người nhồi đất, người vào khuôn...

Càng gần 23 tháng Chạp, nhịp làm việc càng gấp gáp, bởi theo quan niệm dân gian, đó là ngày Táo Quân cưỡi cá chép về trời. Chính vì vậy, các hộ làm nghề luôn tranh thủ từng giờ để hoàn thiện những mẻ tượng cuối cùng, kịp đưa ra thị trường phục vụ người dân sắm lễ cúng ông Táo.

Trong căn nhà nhỏ ở làng Địa Linh, ông Võ Văn Nam cùng vợ miệt mài xắn tay cắt và nhào đất sét. Ông Nam cho biết, để có một tượng đạt chuẩn, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn, từ chọn đất, nhồi đất đến đúc, phơi và nung. Khâu nhồi đất vất vả nhất vì đòi hỏi sức khỏe và sự kiên trì. Đất phải thật mềm, dẻo và mịn, chỉ cần vê nhẹ bằng đầu ngón tay là biết đạt hay chưa.

Đất đạt yêu cầu được đưa vào khuôn gỗ lim. Người thợ nén chặt, gạt phần thừa rồi chỉnh bề mặt để tượng đứng vững. Tượng sau đó được phơi nắng cho khô tự nhiên.

Khi tượng đã cứng, người thợ xếp vào lò nung. Trấu được dùng làm nhiên liệu, gạch vụn chêm giữa các tượng để tránh nứt vỡ. Một mẻ nung thường kéo dài khoảng 1 ngày 1 đêm.

Ra lò, tượng được nhúng sơn hồng hoặc màu cánh gián.

Một số sản phẩm còn được vẽ chi tiết và rắc kim tuyến để tăng tính thẩm mỹ.

Những ngày cuối năm, các gia đình làm tượng ông Táo như ông Nam gần như đều thức dậy từ sáng sớm và làm việc quần quật đến đêm muộn để cho ra lò những bức tượng ông Táo.

Theo người dân làng Địa Linh, ngày thường việc làm không nhiều, nhưng vào tháng Chạp, các hộ gần như làm hết công suất, mỗi ngày ra lò vài trăm tượng mới đủ giao cho khách. Dù nghề còn lắm nhọc nhằn, người thợ vẫn kiên trì gắn bó. Mỗi tượng ông Táo vì thế không chỉ là đồ cúng lễ, mà còn gửi gắm trong đó nét văn hóa truyền thống và tâm sức của những người giữ nghề.

Theo lãnh đạo UBND phường Hóa Châu, nghề làm tượng ông Táo hiện chỉ còn một vài hộ còn giữ nghề. Do đó, phường xác định việc duy trì các nghề truyền thống, đặc biệt nghề làm tượng ông Táo, gắn với phát triển du lịch và kinh tế bền vững là nhiệm vụ quan trọng. Thời gian tới, địa phương sẽ tập trung xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, đồng thời kêu gọi các nguồn vốn hỗ trợ, khuyến khích cải tiến mẫu mã, tổ chức tập huấn, truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ.

Người dân làng Địa Linh thức dậy từ sớm, quần quật cả ngày chạy hàng tượng ông Táo.

Hoàng Dũng - Võ Dũng