Người đàn ông nhiều lần rửa phổi vì căn bệnh hiếm gặp, chỉ vài ca trên triệu dân

Bệnh nhân A. (60 tuổi, ngụ tỉnh Quảng Ngãi) đến Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng ho dai dẳng và khó thở tăng dần khi gắng sức.

Người bệnh cho biết, khoảng 6 tháng trước khi nhập viện, cơ thể ông bắt đầu xuất hiện những cơn ho kéo dài và triệu chứng khó thở tăng dần khi gắng sức. Cảm nhận sức khỏe có sự bất thường, bệnh nhân đi khám và được chẩn đoán mắc bệnh tích protein phế nang - một bệnh lý hiếm gặp khiến các phế nang trong phổi bị lấp đầy bởi các chất giàu protein, làm cản trở quá trình trao đổi khí, gây suy giảm chức năng hô hấp.

Tại cơ sở y tế, bệnh nhân được rửa phổi 2 lần, mỗi lần thực hiện trên một bên phổi. Đây được xem là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả đối với bệnh tích protein phế nang. Tuy nhiên, sau điều trị, các triệu chứng vẫn kéo dài, trong khi tổn thương phổi trên hình ảnh học hầu như không thuyên giảm.

Bệnh nhân mắc bệnh tích protein phế nang hiếm gặp. (Ảnh: BVCC)

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, các bác sĩ xác định đây không phải là trường hợp bệnh lý thông thường. Bác sĩ CK2 Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Nội phổi, Bệnh viện Chợ Rẫy phân tích: “Đối với bệnh tích protein phế nang, rửa phổi toàn bộ thường mang lại hiệu quả điều trị tốt. Tuy nhiên, dù đã được điều trị theo phác đồ chuẩn nhưng những cơn ho kéo dài và triệu chứng khó thở ở bệnh nhân này vẫn tiếp tục tái phát. Song song đó, ekip bác sĩ còn ghi nhận bệnh nhân có ngón tay dùi trống và ở 2 phổi có ran nổ rải rác - đây là những dấu hiệu gợi ý của bệnh phổi mạn tính kéo dài. Điều đó khiến ekip nghĩ đến giả thiết về những nguyên nhân khác gây nên tình trạng bệnh của bệnh nhân”.

Từ nhận định đó, ê-kíp điều trị đã tiến hành hội chẩn giữa khoa Nội phổi và khoa Gây mê Hồi sức nhằm xây dựng phác đồ điều trị tối ưu cho người bệnh. Sau khi đánh giá toàn diện, các bác sĩ quyết định triển khai kỹ thuật rửa toàn bộ 2 phổi trong cùng một lần can thiệp.

Đây là một kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa 2 chuyên khoa đồng thời cần sự theo dõi liên tục trong suốt thời gian thực hiện. Quá trình can thiệp kéo dài khoảng 3 giờ đồng hồ và đã thành công tốt đẹp.

Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm dịch rửa phế quản phế nang cho thấy sự hiện diện của Mycobacterium interjectum - một loại vi khuẩn Mycobacterium không lao rất hiếm gặp ở bệnh tích protein phế nang vì đa số nguyên nhân gây bệnh là tự miễn. Đây được xem là tác nhân lớn nhất liên quan đến tình trạng bệnh tích protein phế nang kéo dài và tái phát của người bệnh. Sự phát hiện này đã mở giúp ekip xác định hướng điều trị khác.

Thay vì chỉ áp dụng kỹ thuật rửa phổi, ê-kíp quyết định điều trị trực tiếp tác nhân nghi ngờ gây bệnh bằng phác đồ kháng sinh chuyên biệt kéo dài 6 tháng. Kết quả theo dõi cho thấy các tổn thương phổi trên hình ảnh học giảm rõ rệt, triệu chứng hô hấp gần như biến mất, khả năng gắng sức được phục hồi và đặc biệt chưa ghi nhận tình trạng tái phát.

Theo Bác sĩ CK2 Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Nội phổi, Bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh tích protein phế nang là bệnh phổi hiếm gặp, với tỷ lệ mắc chỉ vài trường hợp trên một triệu dân. Đây là ca bệnh tích protein phế nang thứ 5 được phát hiện tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đồng thời là trường hợp đầu tiên tại bệnh viện được xác định liên quan đến nhiễm vi khuẩn lao không điển hình.

Bệnh tích protein phế nang xảy ra khi các chất giàu protein và lipid tích tụ trong phế nang, làm cản trở quá trình trao đổi oxy, khiến người bệnh xuất hiện tình trạng ho kéo dài, khó thở, giảm khả năng gắng sức và có thể gây suy hô hấp nếu không được điều trị kịp thời. Bên cạnh thể tự miễn thường gặp, bệnh này còn có thể gặp ở những bệnh nhân bị bệnh lý huyết học, suy giảm miễn dịch, phơi nhiễm nghề nghiệp hoặc các tác nhân nhiễm trùng hiếm gặp.

“Hiện nay, rửa phổi toàn bộ vẫn được xem là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với các trường hợp bệnh có triệu chứng. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, đặc biệt là các bệnh nhân thứ phát, việc tìm kiếm và điều trị nguyên nhân nền mới là yếu tố quyết định hiệu quả lâu dài và phòng ngừa tái phát”, BS Thông nói.