Người đứng đầu cơ quan hạt nhân Iran bị ngăn dự hội nghị IAEA

Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) họp tại Vienna, Áo. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin: “Mohammad Eslami và phái đoàn của ông đã đáp chuyến bay thường lệ đến Vienna ngày 12/9, nhưng ông đã bị ngăn tham dự do sự cản trở của Mỹ”. Đài truyền hình nhà nước cho biết ông Eslami đã trở về thủ đô Tehran.

Theo kế hoạch ban đầu, ông Eslami sẽ tham dự Đại hội đồng thường niên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc, diễn ra đến ngày 18/9 tại Áo.

Ông Eslami đã tham dự hội nghị năm 2025 và có bài phát biểu thay mặt Iran, một quốc gia thành viên IAEA. Tehran đã triệu tập đại biện lâm thời của Áo để phản ứng trước quyết định không cho ông Eslami tham dự hội nghị.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết trong cuộc họp báo tại Tehran, có sự tham dự của hãng tin AFP: “Việc Chính phủ Áo từ chối cấp thị thực cho phái đoàn Cộng hòa Hồi giáo Iran là một quyết định hoàn toàn phi lý”.

Ông Baghaei nói thêm: “Chúng tôi thấy rõ rằng vụ việc này xảy ra dưới áp lực của Mỹ, nhưng điều đó không loại trừ trách nhiệm của Chính phủ Áo”.

Một nguồn tin ngoại giao tại Vienna, phát biểu với điều kiện giấu tên, xác nhận ông Eslami đã bị từ chối nhập cảnh vào Áo do sức ép từ Mỹ.

Mỹ và Israel phát động cuộc chiến nhằm vào Iran ngày 28/2, với lý do chương trình hạt nhân của nước này gây ra mối đe dọa. Trong nhiều thập kỷ, các cường quốc phương Tây nghi ngờ Iran tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân, cáo buộc mà Tehran đến nay vẫn kiên quyết bác bỏ.

Ngày 9/9, lần đầu tiên sau 20 năm, Hội đồng Thống đốc IAEA đã thông qua nghị quyết yêu cầu chuyển vấn đề hạt nhân của Iran lên Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, liên quan việc Tehran không tuân thủ các nghĩa vụ về khai báo hạt nhân và thiếu hợp tác trong cuộc điều tra kéo dài của cơ quan này.

IAEA cho biết từ lâu đã yêu cầu Iran giải trình về các dấu vết urani được phát hiện tại một số địa điểm chưa được Tehran khai báo. Tháng 6/2025, Hội đồng Thống đốc kết luận Iran không tuân thủ các nghĩa vụ về không phổ biến vũ khí hạt nhân do thiếu hợp tác với cuộc điều tra này. IAEA hiện cũng không được tiếp cận một số cơ sở hạt nhân chủ chốt của Iran sau các cuộc tấn công nhằm vào những cơ sở này.

Ngay sau đó, Iran bác bỏ cáo buộc và chỉ trích nghị quyết mới. Người phát ngôn Baghaei cho rằng nghị quyết “hoàn toàn không phù hợp”, khẳng định Tehran không vi phạm các nghĩa vụ và cho rằng tình trạng hiện nay bắt nguồn từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Iran. Đại diện Iran tại IAEA Reza Najafi cũng cho rằng nghị quyết được thông qua dưới sức ép chính trị và là động thái “phản tác dụng”.