Người gặp áp lực kinh tế, công việc có thể đưa vào diện theo dõi rối loạn tâm thần
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh, trong đó lần đầu tiên đề xuất đưa các yếu tố nguy cơ như áp lực học tập, áp lực công việc, stress kéo dài,... vào diện giám sát nguy cơ rối loạn tâm thần.
Theo dự thảo, phạm vi giám sát không chỉ dừng lại ở người đã được chẩn đoán mắc bệnh, mà cả người có nguy cơ, nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Tại mục 2 của dự thảo, đối tượng giám sát bao gồm ba nhóm chính. Nhóm thứ nhất là người mắc rối loạn tâm thần, trong đó có các rối loạn phổ biến như tâm thần phân liệt, động kinh, trầm cảm, rối loạn lo âu, sa sút trí tuệ và các rối loạn khác theo danh mục chuyên môn.
Nhóm thứ hai là người tử vong do rối loạn tâm thần, được xác định theo phân loại bệnh quốc tế. Đây là hoạt động theo dõi có hệ thống các ca tử vong mà rối loạn tâm thần được xác định là nguyên nhân chính, dựa trên tiêu chuẩn chẩn đoán và mã hóa bệnh quốc tế, nhằm phục vụ công tác y tế công cộng. Từ việc theo dõi này có thể biết được những bệnh lý rối loạn tâm thần nguy cơ dẫn đến tử vong, nhằm sớm có biện pháp can thiệp phù hợp.
Nhóm thứ ba là người có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần. Theo định nghĩa trong dự thảo, người có nguy cơ là người từng có tiền sử mắc rối loạn tâm thần hoặc có ít nhất một yếu tố nguy cơ về sinh học, tâm lý, xã hội hoặc các yếu tố khác liên quan.

Bác sĩ tại Bệnh viện Thanh Nhàn thăm khám cho bệnh nhân.
Về yếu tố sinh học, dự thảo nêu các nguy cơ như di truyền (có người thân mắc rối loạn tâm thần), tổn thương não do tai biến hoặc chấn thương sọ não, mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tim mạch, ung thư, HIV/AIDS hoặc động kinh. Một số giai đoạn sinh lý đặc biệt như dậy thì, sau sinh, tiền mãn kinh hoặc tuổi cao cũng được coi là yếu tố nguy cơ.
Ở khía cạnh tâm lý, các yếu tố được đề cập gồm stress kéo dài, sang chấn tâm lý, bạo lực gia đình, tai nạn hoặc thảm họa. Những đặc điểm nhân cách như dễ lo âu, tự ti hoặc kỹ năng đối phó với stress kém cũng có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tâm thần.
Các yếu tố xã hội như cô lập xã hội, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng, kỳ thị hoặc phân biệt đối xử, môi trường sống không an toàn cũng được xác định là nguy cơ. Việc lạm dụng rượu bia, ma túy hoặc các chất kích thích cũng làm gia tăng khả năng mắc bệnh.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung yếu tố nguy cơ là tình trạng áp lực cao và kéo dài trong học tập, lao động hoặc kinh tế. Những người chịu áp lực trong thời gian dài sẽ được đưa vào nhóm có nguy cơ mắc rối loạn tâm thần và thuộc diện theo dõi trong hệ thống giám sát.
Việc đưa các yếu tố nguy cơ như áp lực học tập, stress kéo dài, bạo lực gia đình vào diện giám sát cho thấy định hướng chuyển từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", chú trọng phát hiện sớm và quản lý nguy cơ trong cộng đồng.












